Askeri İdare Avukatı
Ankara askeri idare avukatı, askeri personelin ve adayların idari işlemlere karşı açtığı davalarda hukuki destek veren hukukçudur. Askeri idare hukuku, Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma ve Sahil Güvenlik personelinin alımını, atamasını, disiplinini ve görevle ilişiğinin kesilmesini konu alır. Askeri Yüksek İdare Mahkemesi 2017 yılında kaldırılmıştır. Bu davalara artık idare mahkemeleri bakmaktadır. Milli Savunma Bakanlığı Ankara'da bulunduğundan davaların önemli bir bölümü Ankara idare mahkemelerinde görülür. Bu sayfada dava türleri, süreler, yetkili mahkeme ve başvuru aşamaları ele alınmaktadır.
Askeri İdare Hukuku Nedir?
Askeri idare hukuku, idare hukukunun askeri personele ve askeri hizmete ilişkin bölümüdür. Subay, astsubay, uzman erbaş, sözleşmeli er ve askeri öğrenciler hakkında tesis edilen idari işlemler bu alanın konusudur. Adaylık aşamasındaki elenme işlemleri de aynı kapsamda değerlendirilir.
Alanın temel kaynakları arasında 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu yer alır. 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu ve 6191 sayılı Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanunu statüye özgü kuralları belirler. Disiplin işlemlerinde 6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu uygulanır. Jandarma ve Sahil Güvenlik personeli bakımından 7068 sayılı Kanun esas alınır.
Bu işlemlerin yargısal denetimi 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu kurallarına göre yapılır. Anayasa'nın 125. maddesi uyarınca idarenin her türlü eylem ve işlemine karşı yargı yolu açıktır. Askeri idarenin işlemleri de bu kuralın kapsamındadır.
Ankara Askeri İdare Avukatı Ne Yapar?
Ankara askeri idare avukatı, işlemin tebliğinden kararın uygulanmasına kadar olan süreci yürütür. Askeri idari davalarda süreler kısadır ve hak düşürücüdür. Bu nedenle ilk adım, işlemin türünü ve sürenin başlangıcını doğru belirlemektir.
İdari Başvuru ve İtiraz
İşleme karşı öngörülen itiraz yolu ve üst makama başvuru süreci yürütülür. Sağlık raporlarında hakem hastane talebi hazırlanır. İşlemin dayanağı olan bilgi ve belgeler idareden istenir.
İptal Davası
İdare mahkemesinde iptal davası açılır. Dava dilekçesinde yürütmenin durdurulması talebine yer verilir. Savunmaya cevap, bilirkişi raporuna itiraz ve duruşma talebi takip edilir.
Tam Yargı ve Kanun Yolları
Hukuka aykırı işlem nedeniyle doğan maddi ve manevi zararlar için tam yargı davası açılır. İstinaf ve temyiz başvuruları hazırlanır. Kararın idarece uygulanması izlenir.
Askeri İdari Davalarda Görevli ve Yetkili Mahkeme
Askeri idari davalara 2017 yılına kadar Askeri Yüksek İdare Mahkemesi bakıyordu. 6771 sayılı Kanun ile yapılan anayasa değişikliği bu mahkemeyi kaldırdı. Görülmekte olan dosyalar Danıştay'a ve idare mahkemelerine devredildi. Bugün askeri kişiler hakkındaki idari işlemler genel idari yargıda denetlenir.
İlk derecede kural olarak idare mahkemeleri görevlidir. Kanunda sayılan bazı işlemlerde Danıştay ilk derece mahkemesi olarak görev yapar. İdare mahkemesi kararına karşı bölge idare mahkemesine istinaf başvurusu yapılır.
Ankara İdare Mahkemeleri Hangi Davalarda Yetkilidir?
Genel yetki kuralına göre dava, işlemi tesis eden idari merciin bulunduğu yerde açılır. Subay, astsubay, uzman erbaş ve askeri öğrenci alımları merkezden yürütülür. Milli Savunma Bakanlığı, Milli Savunma Üniversitesi ve Jandarma Genel Komutanlığı Ankara'dadır. Bu nedenle temin işlemlerine karşı davalar çoğunlukla Ankara idare mahkemelerinde görülür.
Görevdeki personel bakımından özel yetki kuralları vardır. Atama ve nakil işlemlerinde eski veya yeni görev yeri idare mahkemesi yetkilidir. Görevle ilişiğin kesilmesi işlemlerinde son görev yeri esas alınır. Yanlış mahkemede açılan dava yetkili mahkemeye gönderilir, ancak bu durum süreci uzatır.
Askeri İdari Dava Sürecinin Aşamaları
Süreç, işlemin yazılı olarak bildirilmesiyle başlar. Tebliğ tarihi not edilir. Elenme tutanağı, sağlık raporu, sonuç belgesi ve başvuru evrakı bir araya getirilir.
İlgili mevzuatta itiraz yolu varsa önce bu yol kullanılır. Üst makama yapılan başvuru dava açma süresini durdurur. İdare 30 gün içinde cevap vermezse talep reddedilmiş sayılır.
İptal davası yetkili idare mahkemesinde açılır. Dilekçede hukuka aykırılık nedenleri somut biçimde gösterilir. Yürütmenin durdurulması talebi aynı dilekçede ileri sürülür.
Mahkeme idarenin savunmasını ve işlem dosyasını ister. Gerekirse bilirkişi incelemesi yaptırır veya davacıyı hastaneye sevk eder. İnceleme sonunda iptal veya ret kararı verilir.
Karara karşı 30 gün içinde bölge idare mahkemesine istinaf başvurusu yapılabilir. Kanunda sayılan davalarda Danıştay'a temyiz yolu açıktır. İdare, iptal ve yürütmeyi durdurma kararlarını en geç 30 gün içinde uygulamak zorundadır.
Sık Görülen Askeri İdari Dava Türleri
| Dava Türü | Dayanak Mevzuat | Açıklama |
|---|---|---|
| Sağlık Raporu Nedeniyle Elenme | TSK Sağlık Yeteneği Yönetmeliği | Ön sağlık muayenesi veya heyet raporu sonucu adaylığın sonlandırılması |
| Mülakat ve Fiziki Yeterlilik Elenmesi | İlgili temin yönetmelikleri | Sözlü sınav, spor testi ve boy kilo ölçümü aşamalarındaki elenme işlemleri |
| Güvenlik Soruşturması | 7315 sayılı Kanun | Olumsuz güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması nedeniyle alınmama veya ilişik kesme |
| Atama ve Nakil | 926 sayılı Kanun | Atama, yer değiştirme ve sınıflandırma işlemlerinin iptali |
| Disiplin Cezaları ve Ayırma | 6413 ve 7068 sayılı Kanunlar | Disiplin cezaları ile Silahlı Kuvvetlerden ayırma işlemleri |
| Sözleşme Feshi | 3269 ve 6191 sayılı Kanunlar | Uzman erbaş ile sözleşmeli erbaş ve erlerin sözleşmelerinin feshi veya yenilenmemesi |
| Askeri Öğrencilikten Çıkarma | Milli Savunma Üniversitesi mevzuatı | Harp okulu ve astsubay meslek yüksekokulu öğrencilerinin ilişiğinin kesilmesi |
| Vazife Malullüğü ve Tazminat | 5510 ve 2330 sayılı Kanunlar | Vazife malullüğü talebinin reddi, nakdi tazminat ve tam yargı davaları |
Astsubay ve Subay Alımında Elenme İşlemleri
Alım süreci birden fazla aşamadan oluşur ve her aşamadaki elenme ayrı bir idari işlemdir. Boy ve kilo ölçümü, spor testi, mülakat ve sağlık muayenesi sonuçlarına karşı dava açılabilir. Mahkeme, ölçümün usulüne uygun yapılıp yapılmadığını ve değerlendirmenin gerekçesini inceler.
Sağlık Kurulu Raporlarına İtiraz ve İptal Davası
Sağlık nedeniyle elenme, askeri idari davaların en yaygın konusudur. Rapordaki tanının güncel olmaması veya yönetmelik hükmünün yanlış uygulanması iptal nedeni olabilir. Süreç hakkında sağlık kurulu heyet raporuna itiraz yazımız incelenebilir. Kayıtlardaki hatalı tanılar için e-Nabız tanı sildirme başvurusu da gündeme gelebilir.
Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Davaları
Askeri personel alımında güvenlik soruşturması zorunludur. Olumsuz sonuç, adayın alınmamasına veya öğrencinin ilişiğinin kesilmesine yol açabilir. Mahkeme, değerlendirmenin somut olgulara dayanıp dayanmadığını denetler. Ayrıntılar için subay ve astsubay güvenlik soruşturması ile güvenlik soruşturması iptal davası yazılarımız okunabilir.
Disiplin, Ayırma ve Sözleşme Feshi İşlemleri
Disiplin cezaları ve ayırma işlemleri personelin meslek hayatını doğrudan etkiler. Bu işlemlerde savunma hakkının tanınıp tanınmadığı ve cezanın fiille orantılı olup olmadığı incelenir. Uzman erbaşların sözleşmelerinin feshi de aynı denetime tabidir. Kamu görevinden çıkarma işlemleri için ihraç sebebiyle iptal davası yazımız yol gösterir.
Askeri İdari Davalarda Süreler
| İşlem | Süre | Dayanak |
|---|---|---|
| İptal davası açma | 60 gün | İYUK m. 7 |
| Üst makama başvuruya cevap bekleme | 30 gün | İYUK m. 11 |
| İdari eylem nedeniyle idareye başvuru | Öğrenmeden itibaren 1 yıl, her halde 5 yıl | İYUK m. 13 |
| İstinaf başvurusu | 30 gün | İYUK m. 45 |
| Kararın idarece uygulanması | En geç 30 gün | İYUK m. 28 |
Askeri İdare Hukukunda Temel Güvenceler
Yargı Denetimi
Anayasa'nın 125. maddesi uyarınca idarenin her işlemi yargı denetimine tabidir. Askeri idarenin takdir yetkisi de bu denetimin dışında değildir. Mahkeme işlemi yetki, şekil, sebep, konu ve amaç yönünden inceler.
Savunma Hakkı
Disiplin işlemlerinde ilgilinin savunması alınmadan ceza verilemez. Savunma için makul süre tanınması gerekir. Bu kurala uyulmaması işlemin iptaline yol açabilir.
Yürütmenin Durdurulması
İşlem açıkça hukuka aykırıysa ve telafisi güç zarar doğuracaksa uygulaması durdurulabilir. Bu karar, dava sürerken hak kaybı oluşmasını önlemeyi amaçlar. Alım süreçlerinde adayın sonraki aşamalara katılmasına imkan verebilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Askeri personel alımı, sağlık raporu, güvenlik soruşturması, atama ve disiplin işlemleriniz için Ankara askeri idare avukatı Avukat Hüseyin Yurtseven ile iletişime geçebilirsiniz.
Hukuki Danışmanlık AlınAdres: Beştepe Mah. Meriç Cad. No: 5 Milaslı 2000 Plaza A Blok No: 12 (4. Kat) Yenimahalle / Ankara
Telefon: 0 (312) 212 91 07 | GSM: 0 507 158 00 87
E-posta: parlahukuk@gmail.com | @parlahukuk