ASEM Dahiliye Şartları: Hepatit, Diyabet, Referans Aralıkları 2026

Q: ASEM dahiliye (iç hastalıkları) şartları nelerdir?

ASEM (Astsubay Eğitim Merkezi) ve askeri öğrenci alımlarında dahiliye sağlık şartları, adayın iç hastalıkları açısından değerlendirilmesini kapsar ve TSK, Jandarma ve Sahil Güvenlik Sağlık Yeteneği Yönetmeliği'ne göre yapılır. Sağlık kurulu muayenesinde tansiyon, kan değerleri (tam kan sayımı, karaciğer ve böbrek fonksiyonları, kan şekeri), hepatit ve enfeksiyon belirteçleri, tiroid fonksiyonları ve kronik organ hastalıkları değerlendirilir. Kronik, organ fonksiyon bozukluğu yaratan veya ilaç bağımlısı olmayı gerektiren hastalıklar taşınmaması gerekir. Belirleyici olan; bulgunun niteliği, kronik/aktif olup olmadığı ve yönetmelikteki dilimidir. Kesin şartlar için başvurulan döneme ait ilan ve yönetmelik esas alınmalıdır.

Q: Hepatit B (HBsAg) taşıyıcılığı ASEM için elenme sebebi midir?

Askeri alımlarda hepatit ve enfeksiyon belirteçlerine (HBsAg, Anti-HCV, Anti-HIV) bakılır ve genellikle bu testlerin negatif olması beklenir. Aktif enfeksiyon veya kronik hepatit taşıyıcılığı (örneğin HBsAg pozitifliği) genellikle elenme sebebi olabilir. Ancak elenmenin dayanağı, taşıyıcılığın gerçekten aktif ve kronik olup olmadığının, karaciğer fonksiyonlarının ve viral yükün doğru değerlendirilmesine bağlıdır. Bağışıklık kazanılmış (Anti-HBs pozitif) durum ile aktif taşıyıcılık farklıdır. Yanlış ya da eksik değerlendirmeye dayalı elenme itiraz ve dava konusu edilebilir. Kesin durum için döneme ait yönetmelik esas alınmalıdır.

Q: Diyabet (şeker hastalığı) ASEM'den elenmeye yol açar mı?

Diyabet (şeker hastalığı), özellikle ilaç/insülin tedavisi gerektiren ve organ fonksiyonlarını etkileyen kronik bir durum olduğunda askeri alımlarda elenme sebebi olabilir. Değerlendirmede açlık kan şekeri, HbA1c gibi değerler ve tanının kesinliği önem taşır. Ancak tek bir yüksek kan şekeri ölçümü, tek başına kesin diyabet tanısı anlamına gelmez; stres, beslenme ya da geçici nedenlerle kan şekeri geçici yükselebilir. Bu nedenle tetkikin uygun koşullarda ve gerektiğinde tekrarlanarak doğrulanması gerekir. Tek ölçüme dayalı, doğrulanmamış bir tanı ile elenme hukuka aykırılık oluşturabilir ve dava konusu edilebilir.

Q: Kan değerlerindeki (AST, ALT, kolesterol) geçici yükseklikler elenme sebebi midir?

Kan değerlerindeki (karaciğer enzimleri AST/ALT, kolesterol, bazı hematolojik değerler gibi) geçici yükseklikler, stres, yoğun egzersiz, beslenme, yakın zamanda geçirilmiş bir enfeksiyon ya da yeterince aç kalınmadan verilen kan örneği gibi nedenlerden kaynaklanabilir. Bu tür geçici sapmalar her zaman kalıcı bir hastalık anlamına gelmez. Bu durumda testlerin yasal/uygun süre içinde ve uygun koşullarda (örneğin açlık) tekrarlanması önemlidir. Geçici bir yüksekliğin kalıcı hastalık gibi değerlendirilerek elenmeye yol açması hukuka aykırılık oluşturabilir. Tetkik tekrarı talebi ve güncel, doğrulanmış sonuçlar itiraz ve davada önemli delildir.

Q: Dahiliye nedeniyle olumsuz sağlık raporuna nasıl itiraz edilir?

Dahiliye nedeniyle verilen olumsuz sağlık raporuna itiraz, diğer sağlık itirazlarıyla benzer işler. Aday, raporun bildirimini takiben mevzuatta belirtilen süre içinde itiraz ederek yetkili hakem hastaneye sevkini talep eder. Hakem hastanede iç hastalıkları uzmanınca yeniden ve ayrıntılı değerlendirme (gerekli kan tetkiklerinin tekrarı dahil) yapılır ve bu rapor belirleyicidir. İtiraz sürecinde uygun koşullarda tekrarlanmış güncel tetkik sonuçları sunulmalıdır. Hakem hastane raporu da hukuka aykırıysa (tek ölçüme dayanma, geçici sapmanın kalıcı sayılması, yönetmeliğe aykırı değerlendirme), elenme kararının tebliğinden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir.

Q: Dahiliye elenmesinde iptal davası süresi ve yetkili mahkeme nedir?

Elenme kararının adaya tebliğinden itibaren 60 gündür. Bu süre İYUK'un 7. maddesine dayanır ve hak düşürücüdür. Sağlık raporuna itiraz ve hakem hastane süreci idari başvuru niteliğinde olduğunda dava süresini etkileyebileceğinden, itiraz süreci ile dava açma süresi birlikte değerlendirilmelidir. Yetkili mahkeme, işlemi tesis eden idarenin bulunduğu yer idare mahkemesidir; askeri personel/öğrenci alımına ilişkin işlemin niteliğine göre değişebileceğinden dava öncesi yetki değerlendirmesi yapılması önemlidir. Dilekçede yürütmenin durdurulması da talep edilmelidir.

İdare Hukuku

Yayınlayan

Parla Hukuk & Danışmanlık

4 Ağustos 2026

Açık 4 Ağustos 2026

ASEM DAHİLİYE ŞARTLARI 2026 — HEPATİT, DİYABET, REFERANS ARALIKLARI VE ELENME İPTAL DAVASIASEM (Astsubay Eğitim Merkezi) dahiliye sağlık şartları, adayların TSK, Jandarma ve Sahil Güvenlik Sağlık Yeteneği Yönetmeliği’ne göre iç hastalıkları açısından tam sağlam olmasına dayanır. Kronik, organ fonksiyon bozukluğu yaratan veya ilaç bağımlısı olmayı gerektiren hastalıklar taşınmaması gerekir. Dahiliye nedeniyle elenen aday, kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde rapora itiraz ve iptal davası yollarına başvurabilir.

Dahiliye değerlendirmesinde öne çıkan başlıklar şunlardır:

Hipertansiyon: Sistolik ve diyastolik kan basıncının yönetmelikte belirtilen sınırların üzerinde olması elenme nedeni olabilir; kontrol altındaki durumlar ayrıca değerlendirilir.
Hepatit ve Enfeksiyonlar: HBsAg, Anti-HCV, Anti-HIV testlerinin negatif olması beklenir; aktif enfeksiyon veya kronik taşıyıcılık elenme sebebi olabilir.
Tiroid Hastalıkları: Tedaviyle iyileşmiş ve fonksiyon bozukluğu yaratmayan durumlar kabul edilebilirken; aktif ve ilaç tedavisi süren bozukluklar sorun oluşturabilir.
Kronik Organ Yetmezlikleri: Kronik böbrek yetmezliği, karaciğer sirozu ve talasemi gibi majör ve ciddi sistemik hastalıklar başlıca elenme nedenlerindendir.

BU YAZIMIZDA NELER BULACAKSINIZ

ASEM Dahiliye (İç Hastalıkları) Şartları Nedir?
Dahiliye Değerlendirme Kriterleri
Kan Değerleri Referans Aralıkları Tablosu
Hepatit ve Enfeksiyon Belirteçleri (HBsAg, Anti-HCV)
Diyabet (Şeker Hastalığı) ve Kan Şekeri
Hipertansiyon (Tansiyon) Değerlendirmesi
Tiroid Hastalıkları
Kronik Organ Yetmezlikleri ve Sistemik Hastalıklar
Geçici Yükseklikler ve Tetkik Tekrarı Hakkı
MSÜ, Jandarma ve ASEM Dahiliye Şartları İlişkisi
Dahiliye Raporuna Nasıl İtiraz Edilir?
Dahiliye Elenmesine Karşı İptal Davası
İptal Davası Süresi ve Yetkili Mahkeme
Yürütmeyi Durdurma ve Sürece Geri Dönüş
Gerekli Belgeler
Emsal Kararlar
Sıkça Sorulan Sorular

Kan + TansiyonTemel değerlendirme

Tetkik TekrarıGeçici yükseklikte

Hakem HastaneDahiliye itirazı

60 GünDava açma süresi

ASEM Dahiliye (İç Hastalıkları) Şartları Nedir?

Dahiliye şartları, askeri öğrenci ve personel alımlarında adayın iç hastalıkları (dahiliye) açısından sağlığının değerlendirildiği kalemdir. Sağlık kurulu muayenesinde iç hastalıkları uzmanı; tansiyonu, kan tetkiklerini (tam kan sayımı, karaciğer ve böbrek fonksiyon testleri, kan şekeri), hepatit ve enfeksiyon belirteçlerini, tiroid fonksiyonlarını ve varsa kronik hastalıkları ilgili askeri sağlık yeteneği yönetmeliğine göre değerlendirir.

Belirleyici Olan: Kroniklik, Fonksiyon Bozukluğu ve Doğrulama

Dahiliye değerlendirmesinde her bulgu tek tip ele alınmaz. Bir dahili bulgunun alıma engel olup olmadığı; kronik ve aktif olup olmadığına, organ fonksiyon bozukluğu yaratıp yaratmadığına, doğru ve tekrarlı ölçümle doğrulanıp doğrulanmadığına ve yönetmelikte hangi maddeye/dilime karşılık geldiğine göre belirlenir. Tek bir ölçüme dayalı, doğrulanmamış bir bulguya göre elenme, en sık karşılaşılan hukuka aykırılıklardan biridir.

Dönem İlanı ve Yönetmelik Esastır: Bu yazıdaki değerler ve sınırlar (tansiyon sınırı, referans aralıkları gibi) yaygın uygulamayı ve genel tıbbi referansları yansıtan bilgilerdir. Elenmeye esas alınan kesin değerler ilgili askeri sağlık yeteneği yönetmeliğine ve başvurulan alıma göre belirlenir ve dönemsel olarak güncellenebilir. Bağlayıcı olan, başvurduğunuz döneme ait resmi ilan ve yönetmeliktir. Sağlık yeteneği yönetmeliğine Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliği (PDF) üzerinden ulaşabilirsiniz.

Dahiliye Değerlendirme Kriterleri

Dahiliye muayenesinde başlıca şu kalemler değerlendirilir. Her birinde belirleyici olan, bulgunun kronik ve fonksiyon bozucu olup olmadığıdır.

Değerlendirme Kalemi	Genel Değerlendirme Eğilimi
Hipertansiyon (tansiyon)	Sınır üzeri ve kontrolsüz tansiyon elenme nedeni olabilir
Hepatit / enfeksiyon (HBsAg, Anti-HCV, Anti-HIV)	Aktif enfeksiyon / kronik taşıyıcılık elenme sebebi olabilir
Diyabet (kan şekeri, HbA1c)	İlaç/insülin gerektiren, doğrulanmış diyabet elenme sebebi
Tiroid fonksiyonları	Aktif ve tedavi gerektiren bozukluk değerlendirilir
Kronik organ yetmezlikleri	Böbrek/karaciğer yetmezliği, siroz, talasemi majör elenme nedeni
Kan değerleri (AST/ALT, hemogram)	Kalıcı ve anlamlı sapmalar değerlendirilir; geçici olanlar tekrarlanır

Kan Değerleri Referans Aralıkları Tablosu

Adayların en çok merak ettiği konu, kan tetkik sonuçlarındaki değerlerin ne anlama geldiğidir. Aşağıdaki tablo, sık bakılan bazı değerlerin genel referans (normal) aralıklarını gösterir. Bu değerler laboratuvara ve yönteme göre değişebildiğinden yalnızca genel fikir vermek içindir.

Tetkik	Genel Referans Aralığı (Yaklaşık)	Neyi Gösterir
Açlık kan şekeri	70–100 mg/dL	Diyabet taraması
HbA1c	%4–%5,6	3 aylık ortalama kan şekeri
AST (SGOT)	Yaklaşık 5–40 U/L	Karaciğer enzimi
ALT (SGPT)	Yaklaşık 5–40 U/L	Karaciğer enzimi
Kreatinin	Yaklaşık 0,6–1,2 mg/dL	Böbrek fonksiyonu
TSH (tiroid)	Yaklaşık 0,4–4,0 mIU/L	Tiroid fonksiyonu
Hemoglobin (Hb)	Erkekte yaklaşık 13–17 g/dL	Kansızlık / kan değeri

Referans Aralığı Elenme Sınırı Değildir: Yukarıdaki aralıklar genel laboratuvar referanslarıdır ve doğrudan askeri elenme sınırı değildir. Laboratuvara, yönteme ve kişiye göre değişebilir. Elenmeye esas alınan değer ve sınır, ilgili sağlık yeteneği yönetmeliğine göre belirlenir. Referans aralığının biraz dışında kalan bir değer, tek başına ve tekrarlanmadan kalıcı hastalık anlamına gelmez.

Hepatit ve Enfeksiyon Belirteçleri (HBsAg, Anti-HCV)

Askeri alımlarda hepatit ve enfeksiyon belirteçleri (HBsAg, Anti-HCV, Anti-HIV) değerlendirilir; genellikle bu testlerin negatif olması beklenir.

Belirteç	Anlamı ve Genel Değerlendirme
HBsAg pozitif	Hepatit B taşıyıcılığı/enfeksiyonu; aktif ve kronikse elenme sebebi olabilir
Anti-HBs pozitif (izole)	Bağışıklık (genellikle aşıya bağlı); taşıyıcılıktan farklıdır
Anti-HCV pozitif	Hepatit C teması; doğrulama (HCV-RNA) ile değerlendirilir
Anti-HIV pozitif	Doğrulama testiyle değerlendirilir

Taşıyıcılık ile Bağışıklık Farklıdır

Hepatit değerlendirmesinde en önemli ayrım, aktif taşıyıcılık ile bağışıklık kazanılmış durumun karıştırılmamasıdır. Örneğin izole Anti-HBs pozitifliği genellikle aşıya bağlı bağışıklığı gösterir ve taşıyıcılık değildir. Anti-HCV pozitifliğinde de doğrulama testi (HCV-RNA) yapılmadan kesin sonuca varılmamalıdır; geçirilmiş ve iyileşmiş bir enfeksiyon ile aktif enfeksiyon farklıdır. Bağışıklık ya da geçmiş temasın aktif kronik hastalık gibi değerlendirilerek elenmeye yol açması, hukuka aykırılık oluşturabilir.

Diyabet (Şeker Hastalığı) ve Kan Şekeri

Tek Yüksek Ölçüm Kesin Tanı Değildir

Diyabet, ilaç ya da insulin tedavisi gerektiren ve organ fonksiyonlarını etkileyebilen kronik bir durum olduğunda askeri alımlarda elenme sebebi olabilir. Ancak tek bir yüksek açlık kan şekeri ölçümü, tek başına kesin diyabet tanısı anlamına gelmez. Stres, yeterince aç kalınmadan verilen örnek, yakın zamanda tüketilen gıdalar ya da geçici nedenlerle kan şekeri yükselebilir. Tanının; uygun koşullarda tekrarlanan açlık kan şekeri, gerektiğinde HbA1c ve şeker yükleme testi ile doğrulanması gerekir. Tek ölçüme dayalı, doğrulanmamış bir tanı ile elenme hukuka aykırılık oluşturabilir.

Hipertansiyon (Tansiyon) Değerlendirmesi

Tek Ölçüm Değil, Kontrollü Değerlendirme

Kan basıncının (tansiyon) yönetmelikte belirtilen sınırların üzerinde olması elenme nedeni olabilir. Ancak muayene anındaki heyecan ve stres (beyaz önlük hipertansiyonu) tek bir ölçümde tansiyonu geçici olarak yükseltebilir. Bu nedenle tansiyonun uygun koşullarda, dinlenme sonrası ve gerektiğinde tekrar ölçülmesi önemlidir. Gerektiğinde 24 saatlik tansiyon takibi (holter) ile gerçek durum ortaya konabilir. Tek, yüksek bir ölçüme dayalı ve tekrarlanmadan verilen elenme kararı, itiraz ve dava konusu edilebilir.

Tiroid Hastalıkları

İyileşmiş ve Kontrollü Tiroid Ayrı Değerlendirilir

Tiroid hastalıkları (hipotiroidi, hipertiroidi, guatr gibi), aktif olup olmadığına ve fonksiyon bozukluğu yaratıp yaratmadığına göre değerlendirilir. Tedaviyle iyileşmiş ve hormon değerleri normale dönmüş, fonksiyon bozukluğu yaratmayan durumlar kabul edilebilirken; aktif ve ilaç tedavisi süren belirgin bozukluklar dilime göre değerlendirilebilir. Kontrol altında ve stabil bir tiroid durumunun aktif ağır hastalık gibi değerlendirilerek elenmeye yol açması hukuka aykırılık oluşturabilir. Güncel tiroid fonksiyon testleri (TSH, T3, T4) durumun gerçekliğini ortaya koyar.

Kronik Organ Yetmezlikleri ve Sistemik Hastalıklar

Majör ve İlerleyici Hastalıklar

Kronik böbrek yetmezliği, karaciğer sirozu, talasemi majör ve benzeri ciddi sistemik hastalıklar, organ fonksiyonlarını kalıcı olarak etkilediklerinden askeri alımlarda başlıca elenme nedenlerindendir. Bu durumlarda da elenmenin dayanağı, tanının doğru ve kesin biçimde ortaya konması ve yönetmelikteki karşılığının doğru tespit edilmesidir. Örneğin talasemi taşıyıcılığı (minör) ile talasemi majör çok farklıdır; taşıyıcılığın hastalık gibi değerlendirilmesi hukuka aykırılık oluşturabilir. Her tanının niteliğinin ve derecesinin doğru tespiti gerekir.

Geçici Yükseklikler ve Tetkik Tekrarı Hakkı

Dahiliye elenmelerinde en sık kazanılabilir dava tiplerinden biri, geçici bir laboratuvar sapmasının kalıcı hastalık gibi değerlendirilmesidir.

Geçici Sapma Kalıcı Hastalık Değildir

Kan değerlerindeki (AST, ALT, kolesterol, kan şekeri gibi) geçici yükseklikler; stres, yoğun egzersiz, beslenme, yakın zamanda geçirilmiş bir enfeksiyon ya da yeterince aç kalınmadan verilen kan örneği gibi nedenlerden kaynaklanabilir. Bu tür geçici sapmalar her zaman kalıcı bir hastalık anlamına gelmez. Bu durumda testlerin uygun süre içinde ve uygun koşullarda (örneğin açlık, dinlenme) tekrarlanması önemlidir. Tetkik tekrarı talebi, adayın en temel haklarından biridir; geçici bir yüksekliğin kalıcı hastalık gibi değerlendirilerek elenmeye esas alınması hukuka aykırılık oluşturabilir.

Tetkik Tekrarı Delili: İtiraz sürecinde, uygun koşullarda (açlık, dinlenme, uygun zamanlama) tekrarlanan ve normal çıkan tetkik sonuçları, ilk ölçümün geçici bir sapma olduğunu ortaya koyan güçlü bir delildir. İki ölçüm arasındaki fark, ilk sonuca dayalı elenmenin dayanağını zayıflatır.

MSÜ, Jandarma ve ASEM Dahiliye Şartları İlişkisi

Dahiliye şartlarını araştıran adaylar sıklıkla MSÜ, Jandarma ve ASEM şartlarını birlikte sorgular. Bu alımların dahiliye değerlendirmesi ortak mevzuata dayanır.

Ortak Mevzuat, Alıma Özel Ölçütler

MSÜ (Milli Savunma Üniversitesi), Jandarma ve Sahil Güvenlik ile ASEM (astsubay) alımlarında dahiliye değerlendirmesi, büyük ölçüde aynı askeri sağlık yeteneği yönetmeliğine dayanır. Tansiyon, kan değerleri, hepatit ve enfeksiyon belirteçleri, diyabet ve tiroid değerlendirmesi bu ortak mevzuat çerçevesinde belirlenir; ancak alımın türüne, kadroya ve sınıfa göre bazı ölçütler farklılaşabilir. Bu nedenle hangi alıma başvurulduysa, o alımın ilanında ve ilgili yönetmelikte belirtilen güncel dahiliye şartları esas alınmalıdır. Sağlık nedeniyle elenmede itiraz ve dava yolu, her üç alım için de aynı hukuki çerçevede işler.

Dahiliye Raporuna Nasıl İtiraz Edilir?

Rapordaki Tanıyı, Tetkiki ve Dilimi İnceleyin

Hangi dahili tanının, hangi kan değerine/tetkike ve yönetmeliğin hangi maddesine/dilimine göre engel sayıldığını tespit edin.

Süresi İçinde İtiraz Edip Tetkik Tekrarı / Hakem Hastane İsteyin

Mevzuattaki süre içinde, geçici sapma söz konusuysa tetkik tekrarını ve hakem hastane sevkini talep edin.

Uygun Koşullarda Tekrarlanmış Güncel Tetkikleri Toplayın

Açlık/dinlenme gibi uygun koşullarda tekrarlanan kan tetkikleri, doğrulama testleri ve güncel dahiliye raporunu hazırlayın.

Hakem Hastane Dahiliye Değerlendirmesine Katılın

Yetkili hakem hastanede iç hastalıkları uzmanınca yeniden değerlendirilin. Bu rapor belirleyicidir.

Sonuç Olumsuzsa İptal Davası Açın

İtiraz sonucu da olumsuzsa, elenme kararının tebliğinden itibaren 60 gün içinde YD talepli iptal davası açın; tetkiklerin bilirkişiyle denetlenmesini isteyin.

Dahiliye Elenmesine Karşı İptal Davası

Dahiliye raporuna dayalı elenme, bir idari işlemdir ve yargısal denetime tabidir.

“İdari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan iptal davaları idari dava türlerindendir.”
2577 SAYILI İYUK MADDE 2/1-a — İPTAL DAVASI

Mahkeme Neyi Denetler?

İptal davasında mahkeme; dahiliye raporunun ilgili askeri sağlık yönetmeliğine uygun düzenlenip düzenlenmediğini, tetkiklerin uygun koşullarda yapılıp doğrulanıp doğrulanmadığını, tanının kesin ortaya konup konmadığını ve elenme kararının bu rapora dayalı olarak hukuka uygun tesis edilip edilmediğini inceler. Mahkeme, tıbbi uzmanlık gerektiren hususlarda iç hastalıkları bilirkişisine başvurur ve gerektiğinde yeni bir sağlık kurulu raporu aldırır.

İptal Davası Süresi ve Yetkili Mahkeme

“Dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gündür.”
2577 SAYILI İYUK MADDE 7/1 — DAVA AÇMA SÜRESİ

Konu	Kural
Dava açma süresi	Elenme kararının tebliğinden itibaren 60 gün (hak düşürücü)
Yetkili mahkeme	İşlemi yapan idarenin bulunduğu yer idare mahkemesi; olaya göre değerlendirilir
Rapora itiraz / hakem hastane	İdari başvuru niteliğinde olduğunda dava süresini etkileyebilir
Sürenin başlangıcı	Elenme kararının tebliğ ya da öğrenme tarihi

Yürütmeyi Durdurma ve Sürece Geri Dönüş

Dahiliye davalarında yürütmeyi durdurma talebi, adayın sonraki aşamaları ve dönemi kaçırmaması için önem taşır.

“Danıştay veya idari mahkemeler, idari işlemin uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, davalı idarenin savunması alındıktan sonra gerekçe göstererek yürütmenin durdurulmasına karar verebilirler.”
2577 SAYILI İYUK MADDE 27/2 — YÜRÜTMENİN DURDURULMASI

YD Şartı	Dahiliye Davasındaki Karşılığı
Telafisi güç/imkansız zarar	Dönemin ve atanma fırsatının kaçırılması, yaş sınırının yaklaşması
Açık hukuka aykırılık	Tek ölçüme dayanma, tetkik tekrarı yapılmaması, geçici sapmanın kalıcı sayılması, taşıyıcılığın hastalık sayılması

Yürütmeyi durdurma şartları, İYUK 27 ve 28 uygulama süresi hakkında ayrıntılı bilgi için: İptal Davalarında Yürütmeyi Durdurma (YD) Kararı ve Önemi

Gerekli Belgeler

DAHİLİYE ELENME İPTAL DAVASI İÇİN GEREKLİ BELGELER

Dahiliye / sağlık elenme kararı ve tebligat belgesi (tarih görünür)
Olumsuz sağlık kurulu raporu ve varsa hakem hastane raporu (tetkik/dilim görünür)
Uygun koşullarda tekrarlanmış güncel kan tetkikleri ve doğrulama testleri
Varsa geçmiş hastalığın tedavi edildiğini/kontrol altında olduğunu gösteren belgeler
İlgili döneme ait alım ilanı ve dahiliye şartları
İtiraz dilekçesi ve idarenin cevabı (varsa)
Nüfus cüzdanı fotokopisi ve vekaletname

Emsal Kararlar

İDARİ YARGI — RAPOR SAĞLIK YÖNETMELİĞİNE UYGUN OLMALIDIRDahiliye dahil sağlık kurulu raporuna dayalı elenme kararlarında, raporun ilgili sağlık yönetmeliğinde öngörülen tanı ve dilimlere uygun düzenlenmesi gerektiği; dayanağı gösterilmeyen ya da yönetmeliğe aykırı raporlara dayalı elenmelerin hukuka aykırı bulunabileceği yönünde içtihatlar bulunmaktadır.

İDARİ YARGI — GEÇİCİ SAPMA TEKRAR İLE DOĞRULANMALIDIRKan değerlerindeki geçici sapmaların tek ölçüme dayalı değil, uygun koşullarda tekrar edilerek doğrulanması gerektiği; tek ve doğrulanmamış bir bulguya dayalı elenme kararlarının hukuka aykırı olabileceği ve gerektiğinde tetkik tekrarı yapılması gerektiği kabul edilmektedir.

İDARİ YARGI — TAŞIYICILIK İLE HASTALIK AYRIMI GÖZETİLMELİDİRBağışıklık ya da taşıyıcılık (örneğin talasemi minör, izole Anti-HBs pozitifliği) ile aktif ve kronik hastalığın farklı olduğu; taşıyıcılığın ya da bağışıklığın aktif hastalık gibi değerlendirilmesine dayalı elenmelerin hukuka aykırı olabileceği yönünde kararlar mevcuttur.

İDARİ YARGI — MAHKEME BİLİRKİŞİYE BAŞVURUR VE YENİ RAPOR ALDIRIRTıbbi değerlendirme gerektiren dahiliye uyuşmazlıklarında mahkemenin, çelişkili raporlar ya da tanı tartışması bulunması hâlinde iç hastalıkları bilirkişi incelemesine başvurabileceği ve yeni bir sağlık kurulundan rapor aldırabileceği; kararın bu tıbbi denetim sonucuna göre verileceği yerleşik uygulamadır.

İDARİ YARGI — İPTAL KARARI 30 GÜN İÇİNDE UYGULANIRİYUK 28 uyarınca iptal ve yürütmeyi durdurma kararlarının idareye tebliğinden itibaren en geç otuz gün içinde uygulanması gerektiği; bu süreyi geçiren idarenin tazminat sorumluluğu doğacağı yerleşik içtihattır.

Sıkça Sorulan Sorular

ASEM dahiliye (iç hastalıkları) şartları nelerdir?

Dahiliye değerlendirmesinde tansiyon, kan değerleri, hepatit/enfeksiyon belirteçleri, diyabet ve tiroid incelenir. Kronik, organ fonksiyonu bozan ya da ilaç bağımlısı olmayı gerektiren hastalıklar taşınmamalıdır. Belirleyici olan bulgunun kronik/aktif olup olmadığı ve yönetmelikteki dilimidir. Kesin şartlar için döneme ait ilan esastır.

Hepatit B (HBsAg) taşıyıcılığı ASEM için elenme sebebi midir?

HBsAg, Anti-HCV, Anti-HIV testlerinin negatif olması beklenir; aktif enfeksiyon veya kronik taşıyıcılık elenme sebebi olabilir. Ancak bağışıklık (Anti-HBs pozitif) ile aktif taşıyıcılık farklıdır. Anti-HCV’de doğrulama (HCV-RNA) yapılmadan kesin sonuca varılmamalıdır. Yanlış değerlendirme dava konusu edilebilir.

Diyabet (şeker hastalığı) ASEM’den elenmeye yol açar mı?

İlaç/insülin gerektiren, doğrulanmış diyabet elenme sebebi olabilir. Ancak tek bir yüksek kan şekeri ölçümü kesin tanı değildir; stres/beslenme ile geçici yükselebilir. Tanının açlık kan şekeri, HbA1c ve gerektiğinde yükleme testiyle doğrulanması gerekir. Tek ölçüme dayalı elenme hukuka aykırıdır.

Kan değerlerindeki (AST, ALT, kolesterol) geçici yükseklikler elenme sebebi midir?

Geçici yükseklikler stres, egzersiz, beslenme ya da aç kalınmadan verilen örnekten kaynaklanabilir ve her zaman kalıcı hastalık anlamına gelmez. Bu durumda testlerin uygun koşullarda tekrarlanması önemlidir. Geçici bir yüksekliğin kalıcı hastalık gibi değerlendirilmesi hukuka aykırı olabilir.

Dahiliye nedeniyle olumsuz sağlık raporuna nasıl itiraz edilir?

Raporun bildirimini takiben mevzuattaki süre içinde itiraz edilip tetkik tekrarı ve hakem hastaneye sevk istenir; iç hastalıkları uzmanınca yeniden değerlendirme yapılır. Uygun koşullarda tekrarlanmış tetkikler sunulur. Hakem hastane raporu da hukuka aykırıysa 60 gün içinde iptal davası açılır.

MSÜ, Jandarma ve ASEM dahiliye şartları aynı mıdır?

MSÜ, Jandarma, Sahil Güvenlik ve ASEM dahiliye değerlendirmesi büyük ölçüde aynı askeri sağlık yeteneği yönetmeliğine dayanır. Ancak alıma/kadroya göre bazı ölçütler farklılaşabilir. Hangi alıma başvurulduysa o dönemin ilanı ve yönetmeliği esastır.

Dahiliye elenmesinde iptal davası süresi ve yetkili mahkeme nedir?

Elenme kararının tebliğinden itibaren 60 gündür (İYUK m.7, hak düşürücü). Rapora itiraz/hakem hastane süreci dava süresini etkileyebileceğinden birlikte değerlendirilmelidir. Yetkili mahkeme işlemi yapan idarenin yer idare mahkemesidir; askeri işlemin niteliğine göre değişebileceğinden dava öncesi yetki değerlendirmesi önemlidir.

Yazarlar Hakkında
Avukat Hüseyin Yurtseven — Parla Hukuk & Danışmanlık, AnkaraBu içerik, Ankara Barosu’na kayıtlı Avukat Hüseyin Yurtseven tarafından hazırlanmış ve hukuki doğruluğu onaylanmıştır. Parla Hukuk olarak ASEM ve askeri öğrenci alımlarında dahiliye (hepatit, diyabet, kan değerleri) nedeniyle elenme ve iptal davaları dahil olmak üzere idare hukuku alanında; rapora itiraz, tetkik tekrarı, hakem hastane sevki ve yürütmeyi durdurma süreçlerinde müvekkillere hizmet sunmaktayız. Buradaki bilgiler hukuki tavsiye niteliği taşımaz ve tıbbi tavsiye yerine geçmez; her somut olay kendi koşulları içinde değerlendirilmelidir.

İdare HukukuASEM DahiliyeHepatit DiyabetKan Değerleri ReferansAnkara İdare Avukatı

ASEM ya da askeri öğrenci alımında dahiliye (hepatit, diyabet, kan değerleri) nedeniyle elendiyseniz iptal davası süreciniz için Avukat Hüseyin Yurtseven ile iletişime geçebilirsiniz.

Hukuki Danışmanlık Alın

Parla Hukuk & Danışmanlık — İletişim

Adres: Beştepe Mah. Meriç Cad. No: 5 Milaslı 2000 Plaza A Blok No: 12 (4. Kat) Yenimahalle / Ankara
Telefon: 0 (312) 212 91 07 | GSM: 0 507 158 00 87
E-posta: parlahukuk@gmail.com | @parlahukuk