İdare Hukuku
Yayınlayan author-avatar
0
ASEM Boy ve Kilo (BKİ) Ölçümünde Elenme İtiraz ve İptal Davası

ASEM BOY VE KİLO ELENME — İTİRAZ VE İPTAL DAVASI 2026ASEM boy veya kilo (Boy Kilo Endeksi – BKİ) ölçümünde elenen adaylar, kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açma hakkına sahiptir. Boy ve kilo tamamen ölçülebilir verilerdir; bu nedenle ölçüm hatası, kalibrasyonsuz cihaz ya da yanlış BKİ hesabı gibi hukuka aykırılıklar somut biçimde ortaya konabilir.

Dava ve itiraz süreci bakımından öne çıkan hususlar şunlardır:

  • Ön Sağlık İtirazı: Ölçüm sonucuna mümkünse aynı gün komisyona itiraz edilmeli ve tutanağa geçirtilmelidir.
  • Dava Süresi: Elenme kararının yazılı bildiriminden itibaren 60 günlük hak düşürücü süre içinde başvurulur.
  • Boy Kilo Endeksi (BKİ): Kilo doğrudan değil, boya oranla BKİ üzerinden değerlendirilir.
  • Yürütmenin Durdurulması: Sonraki aşamaları kaçırmamak için dava dilekçesinde mutlaka talep edilmelidir.
BU YAZIMIZDA NELER BULACAKSINIZ

  1. ASEM Nedir? Boy ve Kilo Aşaması
  2. Boy Kilo Endeksi (BKİ) Nedir?
  3. Boy Kilo Endeksi Hesaplama: Formül ve Örnek
  4. Boy Ölçümünde Elenme ve İtiraz
  5. Kilo (BKİ) Ölçümünde Elenme ve İtiraz
  6. Ölçüm Hatası Nasıl İspatlanır?
  7. Elenmeye Karşı İptal Davası Açılabilir mi?
  8. Aynı Gün İtiraz Neden Önemli?
  9. İptal Davası Süresi ve Yetkili Mahkeme
  10. Hakem Hastane ve Yeniden Ölçüm
  11. Yürütmeyi Durdurma ve Sürece Geri Dönüş
  12. Adım Adım İtiraz ve Dava Süreci
  13. Gerekli Belgeler
  14. Emsal Kararlar
  15. Sıkça Sorulan Sorular
BKİBoy Kilo Endeksi
60 GünDava açma süresi
Hakem HastaneYeniden ölçüm
İdare MahkemesiYetkili yargı

ASEM Nedir? Boy ve Kilo Aşaması

ASEM (Astsubay meslek eğitimi) süreci, astsubay adaylarının fiziki ve sağlık uygunluğunun değerlendirildiği aşamaları içerir. Boy ve kilo ölçümü, bu sürecin en somut ve en çok itiraz edilen kısımlarından biridir. Aday belirlenen boy şartını ve Boy Kilo Endeksi (BKİ) aralığını sağlamak zorundadır; sağlayamayan aday elenir.

Neden En Çok İtiraz Edilen Aşama?

Boy ve kilo, tamamen ölçülebilir verilerdir; takdire dayalı bir değerlendirme içermez. Bu nedenle bir aday sınıra çok yakın bir değerle elendiğinde, ölçümün doğruluğu belirleyici hâle gelir. Birkaç milimetrelik boy farkı ya da ölçüm koşullarındaki bir hata, adayın haksız yere elenmesine yol açabilir. Ölçülebilir olması, aynı zamanda hatanın da somut biçimde ispatlanabilmesi demektir.

İlgili Dönemin İlanı Esastır: ASEM alımlarında boy sınırı ve BKİ aralığı gibi değerler, başvurulan yılın ilanına ve ilgili yönetmeliğe göre değişebilir. Bu nedenle başvurduğunuz döneme ait resmi ilanda belirtilen kesin sınır değerler mutlaka esas alınmalıdır. Genel bilgiler yol gösterici olsa da, bağlayıcı olan dönem ilanıdır.

Boy Kilo Endeksi (BKİ) Nedir?

Boy Kilo Endeksi, sağlık literatüründe Beden Kitle İndeksi (BKİ) olarak da bilinen, bir kişinin boyuna oranla kilosunun uygun olup olmadığını gösteren ölçüttür. ASEM dahil kamu ve askeri personel alımlarında kilo değerlendirmesi doğrudan kilo üzerinden değil, bu endeks üzerinden yapılır.

Boy Kilo Endeksi Neden Doğrudan Kilodan Farklıdır?

Boy Kilo Endeksi, kilonun yanı sıra boyu da hesaba katar. Bu nedenle “kilom fazla” diye elenen bir aday, aslında boyuna oranla endeks sınırları içinde olabilir. Uzun boylu bir aday daha yüksek bir kiloda da endeks sınırları içinde kalabilirken, kısa boylu bir aday daha düşük kiloda sınır dışına çıkabilir. Bu yüzden değerlendirme her zaman endeks üzerinden yapılmalıdır.

Boy Kilo Endeksi Hesaplama: Formül ve Örnek

Boy Kilo Endeksi hesaplama, basit bir formüle dayanır; ancak sonucun doğruluğu ölçümün doğruluğuna bağlıdır.

Boy Kilo Endeksi (BKİ) = Kilo (kg) / [ Boy (m) x Boy (m) ]
BEDEN KİTLE İNDEKSİ HESAPLAMA FORMÜLÜ
Örnek Aday Hesaplama Sonuç (BKİ)
70 kg / 1,75 m boy 70 / (1,75 x 1,75) Yaklaşık 22,9
80 kg / 1,80 m boy 80 / (1,80 x 1,80) Yaklaşık 24,7
60 kg / 1,68 m boy 60 / (1,68 x 1,68) Yaklaşık 21,3
Boy Hatası Endeksi Bozar: Formülde boy paydada kare olarak yer aldığından, boy ölçümündeki küçük bir hata bile Boy Kilo Endeksi sonucunu belirgin biçimde değiştirir. Yanlış (düşük) ölçülen bir boy, endeksi olduğundan yüksek gösterir ve adayı haksız yere “fazla kilolu” konumuna sokabilir. Örneğin 1,80 m yerine yanlışlıkla 1,75 m ölçülen bir aday, aynı kiloda daha yüksek bir endeks değeriyle sınır dışında gösterilebilir. Bu nedenle hem ölçümün hem de hesabın doğruluğu ayrı ayrı denetlenmelidir.

Boy Ölçümünde Elenme ve İtiraz

Boy ölçümünde elenme, çoğunlukla sınıra çok yakın değerlerde ve ölçüm koşullarından kaynaklanan hatalarla ortaya çıkar.

Boy Ölçümünde Sık Görülen Hatalar

Ayakkabı ya da çorapla ölçüm yapılması, adayın doğru dik duruşta olmaması, başın konumunun yanlış ayarlanması, ölçüm cihazının (boy ölçer) kalibrasyonsuz olması ya da ölçümün aceleyle tek seferde yapılması gibi durumlar, sonucu birkaç milimetre kaydırarak elenmeye yol açabilir. Günün farklı saatlerinde boyun bir miktar değişebildiği de bilinen bir gerçektir.

Sınıra Yakın Değerler Kritiktir: Asgari boy sınırına çok yakın (örneğin birkaç milimetre eksik) ölçülen adaylar için ölçüm hassasiyeti belirleyicidir. Bu tür sınıra yakın elenmelerde, bağımsız bir sağlık kuruluşundan alınacak doğru ölçüm, davanın en güçlü delilidir.

Kilo (BKİ) Ölçümünde Elenme ve İtiraz

Kilo Değerlendirmesi Endeks Üzerinden Yapılır

Kilo değerlendirmesi doğrudan kilo üzerinden değil, Boy Kilo Endeksi üzerinden yapılır. Endeks değerinin belirlenen alt sınırın altında (zayıf) ya da üst sınırın üstünde (fazla kilolu) kalması hâlinde aday elenebilir. Ancak hesabın doğru yapılması ve doğru boy değerinin kullanılması şarttır. Tartının kalibrasyonsuz olması ya da ölçüm koşullarının uygun olmaması da elenmeye yol açabilir ve dava konusu edilebilir.

Ölçüm Hatası Nasıl İspatlanır?

İptal Gerekçesi Nasıl İspatlanır?
Boy ölçüm hatası Bağımsız sağlık kuruluşu raporu, cihaz kalibrasyon belgesi, ölçüm koşulları
Kilo / tartı hatası Kalibrasyonlu tartı ile alınan güncel ölçüm, ölçüm koşulları
Boy Kilo Endeksi hesaplama hatası Doğru boy ve kilo değerleriyle yeniden hesap
Ölçüm koşulu / usul hatası Tutanak, varsa kamera kaydı, tanık beyanı

Bağımsız Ölçüm Raporunun Değeri

Elenme sonrası, mümkün olan en kısa sürede tam teşekküllü bir sağlık kuruluşundan kalibrasyonlu cihazlarla alınacak boy ve kilo ölçümü, davanın temel delilidir. Bu rapor, adayın gerçekte sınır değerleri sağladığını ortaya koyarsa, idarenin ölçümünün hatalı olduğu iddiası güçlenir. Dava sürecinde mahkemeden hakem hastaneye sevkle yeniden ölçüm de talep edilebilir.

Elenmeye Karşı İptal Davası Açılabilir mi?

Boy ve kilo ölçümüne dayalı elenme, komisyon tarafından tesis edilen bir idari işlemdir; bu nedenle yargısal denetime tabidir.

“İdari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan iptal davaları idari dava türlerindendir.”
2577 SAYILI İYUK MADDE 2/1-a — İPTAL DAVASI

Ölçümün nesnel ve belgelenebilir olması, davada adaya güçlü bir konum sağlar; çünkü doğru ölçüm ve hesap üzerinden idarenin işleminin hatalı olduğu ortaya konabilir.

Aynı Gün İtiraz Neden Önemli?

Sınav Günü Yapılması Gereken

Ölçümün hatalı olduğunu düşünen aday, mümkünse komisyon kararından hemen sonra, aynı gün içinde itiraz hakkını kullanmalıdır. Bu itirazın tutanağa geçirilmesi, ilerleyen dava sürecinde adayın ölçüme itibar etmediğini ve durumu zamanında bildirdiğini gösteren güçlü bir delildir. İtirazın sonuçsuz kalması hâlinde resmi tebligat süreci ve dava yolu işlemeye başlar.

İptal Davası Süresi ve Yetkili Mahkeme

“Dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gündür.”
2577 SAYILI İYUK MADDE 7/1 — DAVA AÇMA SÜRESİ
Konu Kural
Dava açma süresi Elenme kararının bildiriminden itibaren 60 gün (hak düşürücü)
Yetkili mahkeme İşlemi yapan idarenin bulunduğu yer idare mahkemesi; olaya göre değerlendirilir
Ön sağlık itirazı / idari başvuru Süreyi durdurur; ret/zımni ret sonrası kalan süreyle dava
Sürenin başlangıcı Tebliğ ya da öğrenme (ilan) tarihi
Sınav Takvimi Hızlı İlerler: Boy/kilo elenmesi sonrası diğer aşamalar kısa sürede yapılır. Bu nedenle 60 günlük süreyi beklemek yerine, elenme sonrası hızla harekete geçmek ve yürütmeyi durdurma talepli dava açmak, sonraki aşamaları kaçırmamak bakımından önemlidir.
Dava açma süresi, idari başvurunun süreyi durdurması ve sürenin başlangıcı hakkında ayrıntılı bilgi için: İptal Davası Açma Süresi ve Hak Düşürücü Süreler

Hakem Hastane ve Yeniden Ölçüm

Mahkeme Kanalıyla Yeniden Ölçüm

Boy ve kilo elenmesine ilişkin davalarda, mahkemeden adayın hakem hastaneye ya da tam teşekküllü bir sağlık kuruluşuna sevkiyle kalibrasyonlu cihazlarla yeniden ölçüm yapılması talep edilebilir. Bağımsız ve resmi bir kuruluşta yapılan ölçümün, adayın sınır değeri sağladığını göstermesi, idarenin ölçümünün hatalı olduğu sonucunu güçlendirir ve iptal ihtimalini yükseltir.

Sağlık şartları nedeniyle elenme, dilim belirtir rapor ve hakem hastane sürecinin kapsamlı incelemesi için: Sağlık Şartları Nedeniyle Elenme ve Rapora İtiraz Davası
Yürütmeyi Durdurma ve Sürece Geri Dönüş

Yürütmeyi Durdurma ve Sürece Geri Dönüş

Yürütmeyi Durdurma ve Sürece Geri Dönüş

Boy/kilo davalarında yürütmeyi durdurma talebi, adayın sonraki aşamaları kaçırmaması için hayati önem taşır.

“Danıştay veya idari mahkemeler, idari işlemin uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, davalı idarenin savunması alındıktan sonra gerekçe göstererek yürütmenin durdurulmasına karar verebilirler.”
2577 SAYILI İYUK MADDE 27/2 — YÜRÜTMENİN DURDURULMASI
YD Şartı Boy/Kilo Davasındaki Karşılığı
Telafisi güç/imkansız zarar Sonraki aşamaların kaçırılması, dönemin geçmesi, atanma fırsatının kaybı
Açık hukuka aykırılık Ölçüm hatası, kalibrasyonsuz cihaz, yanlış BKİ hesabı, bağımsız raporla çelişki
Yürütmeyi durdurma şartları, İYUK 27 ve 28 uygulama süresi hakkında ayrıntılı bilgi için: İptal Davalarında Yürütmeyi Durdurma (YD) Kararı ve Önemi

Adım Adım İtiraz ve Dava Süreci

1

Sınav Günü İtirazınızı Kayda Geçirin

Ölçümün hatalı olduğunu düşünüyorsanız, mümkünse aynı gün komisyona itiraz edin ve tutanağa geçirtin.

2

Bağımsız Ölçüm Raporu Alın

En kısa sürede tam teşekküllü bir sağlık kuruluşundan kalibrasyonlu cihazlarla boy ve kilo ölçümü yaptırın; raporu saklayın.

3

Elenme Kararının Tebliğ Tarihini Belgeleyin

Elenme kararının ilan/tebliğ tarihi 60 günlük sürenin başlangıcıdır. İlan görüntüsü ve tebligat saklanır.

4

YD Talepli İptal Davasını Açın

Yetkili idare mahkemesinde açılacak dilekçeye iptal ve yürütmeyi durdurma talebi eklenir; hakem hastaneye sevkle yeniden ölçüm istenir.

5

Karar ve Sürece İade

YD ya da iptal kararı çıkarsa idare, İYUK 28 uyarınca en geç 30 gün içinde kararın gereğini yerine getirir ve aday sonraki aşamalara alınır.

Gerekli Belgeler

ASEM BOY / KİLO ELENME İPTAL DAVASI İÇİN GEREKLİ BELGELER

  • Ön sağlık / boy-kilo elenme kararı ve tebligat belgesi (tarih görünür)
  • Sınav günü tutulan itiraz kaydı / tutanak örneği (varsa)
  • Bağımsız sağlık kuruluşundan alınan güncel boy ve kilo ölçüm raporu
  • İlgili döneme ait ASEM alım ilanı (boy/BKİ sınırları için)
  • Başvuru ve önceki aşamalara ilişkin belgeler
  • İdareye yapılan itiraz ve ret cevabı (varsa)
  • Nüfus cüzdanı fotokopisi ve vekaletname

Emsal Kararlar

İDARİ YARGI — ÖLÇÜM ARAÇLARININ GÜVENİLİRLİĞİ DENETLENİRNesnel ölçüme dayalı değerlendirmelerde kullanılan cihazların doğru ve güvenilir ölçüm yaptığının idarece ortaya konması gerektiği; kalibrasyonu ya da bakımı belgelenemeyen araçlarla yapılan ölçümlere dayalı elenme kararlarının hukuka aykırı bulunabileceği yönünde içtihatlar bulunmaktadır.

İDARİ YARGI — SINIRA YAKIN ELENMEDE YENİDEN ÖLÇÜMBoy ve kilo gibi ölçülebilir kriterlerde sınır değere çok yakın elenmelerde, ölçümün doğruluğunun tartışmalı olması hâlinde adayın bağımsız ve tam teşekküllü bir sağlık kuruluşunda yeniden ölçülmesi gerektiği; tek bir ölçüme dayalı kesin elenmenin hukuki güvenlik bakımından yeterli olmadığı değerlendirilmektedir.

İDARİ YARGI — BAĞIMSIZ RAPOR İDARE ÖLÇÜMÜYLE ÇELİŞİRSEAdayın resmi ve bağımsız bir sağlık kuruluşundan aldığı ölçüm raporunun idarenin ölçümüyle çelişmesi hâlinde bu çelişkinin giderilmesi gerektiği; adayın sınır değerleri sağladığını gösteren güvenilir raporun elenme kararının iptalini gerektirebileceği yönünde kararlar mevcuttur.

İDARİ YARGI — ELENME KARARI İLGİLİ MEVZUATA DAYANMALIDIRÖn sağlık aşamasındaki elenme kararının, ilgili dönemin alım ilanı ve yönetmeliğinde öngörülen somut kriterlere dayanması gerektiği; dayanağı gösterilmeyen ya da mevzuata aykırı ölçütlere dayalı elenme kararlarının hukuka aykırı olduğu kabul edilmektedir.

İDARİ YARGI — İPTAL KARARI 30 GÜN İÇİNDE UYGULANIRİYUK 28 uyarınca iptal ve yürütmeyi durdurma kararlarının idareye tebliğinden itibaren en geç otuz gün içinde uygulanması gerektiği; bu süreyi geçiren idarenin tazminat sorumluluğu doğacağı ve kararı uygulamayan kamu görevlisinin kişisel sorumluluğunun gündeme geleceği yerleşik içtihattır.

Sıkça Sorulan Sorular

ASEM boy ve kilo (BKİ) şartı nedir?
ASEM’de kilo, doğrudan değil Boy Kilo Endeksi (BKİ) üzerinden değerlendirilir; belirli bir asgari boy şartı aranır ve endeksin belirlenen alt-üst sınırlar arasında olması istenir. Sınır değerler başvurulan yılın ilanına göre değişebileceğinden, döneme ait resmi ilan esas alınmalıdır.
ASEM boy veya kilo ölçümünde elendim, itiraz edebilir miyim?
Evet. Mümkünse aynı gün komisyona itiraz edin; ardından tebliğden itibaren 60 gün içinde iptal davası açabilirsiniz. Ölçüm hatası, kalibrasyonsuz cihaz, uygunsuz ölçüm koşulu ya da yanlış BKİ hesabı dava konusu edilebilir. Dilekçede yürütmenin durdurulması da istenmelidir.
ASEM boy ve kilo elenmesinde iptal davası açma süresi kaç gündür?
Elenme kararının yazılı bildiriminden itibaren 60 gündür (İYUK m.7, hak düşürücü). Ön sağlık itirazı ya da idari başvuru süreyi durdurur; ret/zımni ret sonrası kalan süreyle işler. Sınav takvimi hızlı ilerlediğinden beklemeden harekete geçmek yerinde olur.
Boy Kilo Endeksi (BKİ) nasıl hesaplanır?
BKİ = Kilo (kg) / [Boy (m) x Boy (m)] formülüyle hesaplanır. Örneğin 70 kg ve 1,75 m boy için: 70 / (1,75 x 1,75) = yaklaşık 22,9. Boy paydada kare olduğundan, boy ölçümündeki küçük hata bile endeksi belirgin değiştirir; bu yüzden ölçüm ve hesap ayrı ayrı denetlenmelidir.
ASEM ölçüm hatası olduğunu nasıl ispatlarım?
İddia; cihaz kalibrasyon belgeleri, bağımsız sağlık kuruluşundan alınan güncel ölçüm raporu, ölçüm koşulları ve varsa kamera kaydı ile desteklenir. Dava sürecinde mahkemeden hakem hastaneye sevkle yeniden ölçüm istenebilir. Bağımsız ölçümün sınır değeri sağladığını göstermesi iptal ihtimalini güçlendirir.
ASEM boy veya kilo elenmesinde hangi mahkeme yetkilidir?
İşlemi yapan idarenin bulunduğu yer idare mahkemesi yetkilidir; somut olaydaki işlemi yapan makama ve adayın durumuna göre yetkili mahkeme değişebileceğinden dava öncesi yetki değerlendirmesi önemlidir. Dilekçede iptalle birlikte yürütmenin durdurulması istenmelidir.
ASEM boy veya kilo davasını kazanan aday sürece geri döner mi?
İptal ya da YD hâlinde aday, boy/kilo aşamasını geçmiş sayılarak sonraki aşamalara katılabilir. YD çıkarsa idare 30 gün içinde uygular. Ancak iptal doğrudan atama doğurmaz; kalan aşamalar (fiziki, mülakat, sağlık, güvenlik soruşturması) tamamlanmalıdır. Sonuç garantisi verilemez.
HY
Yazarlar Hakkında
Avukat Hüseyin Yurtseven — Parla Hukuk & Danışmanlık, AnkaraBu içerik, Ankara Barosu’na kayıtlı Avukat Hüseyin Yurtseven tarafından hazırlanmış ve hukuki doğruluğu onaylanmıştır. Parla Hukuk olarak ASEM boy ve kilo (Boy Kilo Endeksi) ölçümünde elenme ve iptal davaları dahil olmak üzere idare hukuku alanında; ölçüm itirazı, hakem hastane sevki ve yürütmeyi durdurma süreçlerinde müvekkillere hizmet sunmaktayız. Buradaki bilgiler hukuki tavsiye niteliği taşımaz; her somut olay kendi koşulları içinde değerlendirilmelidir.

İdare HukukuASEM ElenmeBoy ve KiloBoy Kilo EndeksiAnkara İdare Avukatı

ASEM boy ya da kilo (Boy Kilo Endeksi) ölçümünde elendiyseniz iptal davası süreciniz için Avukat Hüseyin Yurtseven ile iletişime geçebilirsiniz.

Hukuki Danışmanlık Alın

Parla Hukuk & Danışmanlık — İletişim

Adres: Beştepe Mah. Meriç Cad. No: 5 Milaslı 2000 Plaza A Blok No: 12 (4. Kat) Yenimahalle / Ankara
Telefon: 0 (312) 212 91 07  |  GSM: 0 507 158 00 87
E-posta: parlahukuk@gmail.com  |  @parlahukuk

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir