ASEM Psikiyatri Şartları: Süre Kuralı + Hesaplama Aracı 2026
ASEM PSİKİYATRİ ŞARTLARI 2026 — SÜRE KURALI VE ELENME İPTAL DAVASIASEM ve askeri öğrenci alımlarında psikiyatri (ruh sağlığı) değerlendirmesi, ilgili askeri sağlık yeteneği yönetmeliğine göre yapılır. Her psikiyatri kaydı otomatik ve kesin elenme sebebi değildir; belirleyici olan tanının niteliği, güncel durumun aktif olup olmadığı ve yönetmelikteki karşılığıdır. Psikiyatri nedeniyle elenen aday, kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde rapora itiraz ve iptal davası yollarına başvurabilir.
Psikiyatri değerlendirmesinde öne çıkan başlıklar şunlardır:
- Tanının Niteliği: Geçici bir durum ile kronik/aktif bir durum farklı değerlendirilir.
- Güncel Durum Esastır: Geçmiş bir kayıt değil, adayın güncel ruh sağlığı belirleyicidir.
- Süre ve Stabilite: Bazı durumlarda tanı/tedavi üzerinden belirli süre geçmiş ve stabil kalınmış olması aranabilir.
- İtiraz ve Dava: Rapora itiraz, hakem hastane sevki ve 60 gün içinde iptal davası yolları açıktır.
BU YAZIMIZDA NELER BULACAKSINIZ
- ASEM Psikiyatri (Ruh Sağlığı) Şartları Nedir?
- Her Psikiyatri Kaydı Elenme Sebebi midir?
- “Son 3 Yıl” ve Süre Kuralı Ne Anlama Gelir?
- Süre (Stabilite) Hesaplama Aracı
- Geçmişte Psikiyatriye Gitmiş Olmak
- e-Nabız / MEDULA Kayıtları ve Değerlendirme
- Geçici Durumun Kalıcı Sayılması Sorunu
- MSÜ, Jandarma ve ASEM Psikiyatri Şartları İlişkisi
- Psikiyatri Raporuna Nasıl İtiraz Edilir?
- Psikiyatri Elenmesine Karşı İptal Davası
- İptal Davası Süresi ve Yetkili Mahkeme
- Yürütmeyi Durdurma ve Sürece Geri Dönüş
- Gerekli Belgeler
- Emsal Kararlar
- Sıkça Sorulan Sorular
ASEM Psikiyatri (Ruh Sağlığı) Şartları Nedir?
Psikiyatri şartları, askeri öğrenci ve personel alımlarında adayın ruh sağlığının değerlendirildiği kalemdir. Sağlık kurulu muayenesinde, adayın aktif ve göreve engel bir ruh sağlığı durumunun bulunup bulunmadığı, ilgili askeri sağlık yeteneği yönetmeliğine göre incelenir. Bu değerlendirme, kişinin geçmişini damgalamak için değil, görevin gerektirdiği sağlık koşullarının bulunup bulunmadığını tespit etmek için yapılır.
Belirleyici Olan: Tanının Niteliği ve Güncel Durum
Psikiyatri değerlendirmesinde her durum tek tip ele alınmaz. Bir ruh sağlığı geçmişinin alıma engel olup olmadığı; tanının niteliğine, durumun geçici mi kronik mi olduğuna, güncel olarak aktif olup olmadığına ve yönetmelikte hangi maddeye/dilime karşılık geldiğine göre belirlenir. Geçici, tek seferlik ya da iyileşmiş bir durumun, kalıcı ve aktif bir hastalık gibi değerlendirilerek elenmeye yol açması, en sık karşılaşılan hukuka aykırılıklardan biridir.
Her Psikiyatri Kaydı Elenme Sebebi midir?
Adayların en çok kaygılandığı konu, geçmişte alınmış herhangi bir psikiyatri kaydının otomatik elenmeye yol açıp açmayacağıdır. Yanıt, kaydın niteliğine bağlıdır.
| Durum | Genel Değerlendirme Eğilimi |
|---|---|
| Tek seferlik / geçici başvuru | Tek başına genellikle otomatik engel sayılmaz |
| Geçici uyum sorunu (iyileşmiş) | Güncel durum stabilse ayrıca değerlendirilir |
| Kronik ve aktif durum | Yönetmelik dilimine göre engel görülebilir |
| Tedavi görülmüş, uzun süre stabil | Süre ve stabiliteye göre değerlendirilir |
Otomatik Elenme Hukuka Aykırı Olabilir
Bir psikiyatri kaydının varlığı, tek başına ve niteliği incelenmeden otomatik elenmeye esas alınırsa, bu durum hukuka aykırılık oluşturabilir. Sağlık kurulu, kaydın hangi tanıya dayandığını, durumun güncel olarak aktif olup olmadığını ve yönetmelikteki karşılığını somut biçimde ortaya koymalıdır. Aksi hâlde işlem denetlenemez ve gerekçesiz hâle gelir.

“Son 3 Yıl” ve Süre Kuralı Ne Anlama Gelir?
“Son 3 Yıl” ve Süre Kuralı Ne Anlama Gelir?
Adaylar arasında sıkça “son 3 yıl kuralı” olarak anılan bir yaklaşım vardır. Bu kavramın ne anlama geldiğini ve sınırlarını doğru anlamak önemlidir.
Süre ve Stabilite Yaklaşımı
Askeri sağlık değerlendirmelerinde bazı durumlar için, tanı ya da tedavinin üzerinden belirli bir sürenin geçmiş ve kişinin bu süre boyunca sağlıklı/stabil kalmış olması aranabilir. Halk arasında “son 3 yıl kuralı” olarak anılan bu yaklaşım, geçici ya da iyileşmiş bir durumun, üzerinden yeterli süre geçtikten ve stabil kalındıktan sonra alıma engel olmaktan çıkabileceği fikrine dayanır. Bu yaklaşımın mantığı, geçmişteki geçici bir durumun kişiyi ömür boyu etkilememesi gerektiğidir.
Süre (Stabilite) Hesaplama Aracı
Aşağıdaki araç, geçmiş bir psikiyatri tanısı ya da tedavisinin üzerinden ne kadar süre geçtiğini hesaplamanıza yardımcı olur. Böylece, varsayımsal bir süre koşuluna göre durumunuzu ön değerlendirebilirsiniz. Bu araç yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; kesin süre koşulu ve değerlendirme yönetmeliğe ve sağlık kuruluna bağlıdır.
SÜRE (STABİLİTE) HESAPLAMA ARACI
Son tanı/tedavi tarihinizi girin ve varsayımsal süre koşulunu seçin. Araç, üzerinden geçen süreyi ve seçtiğiniz koşulun dolup dolmadığını gösterir.
Geçmişte Psikiyatriye Gitmiş Olmak
Geçmiş Başvuru Otomatik Engel Değildir
Geçmişte bir kez psikiyatriye başvurmuş ya da geçici bir dönem destek almış olmak, tek başına ve otomatik bir elenme sebebi değildir. Değerlendirmede belirleyici olan; başvurunun nedeni, konulan tanının niteliği, durumun geçici mi kalıcı mı olduğu ve güncel olarak aktif bir ruh sağlığı sorununun bulunup bulunmadığıdır. Örneğin geçici bir uyum sorunu ya da tek seferlik bir başvuru ile kronik ve aktif bir durum farklı değerlendirilir. Geçmiş ve iyileşmiş bir durumun kalıcı ve aktif gibi değerlendirilerek elenmeye yol açması, hukuka aykırılık oluşturabilir.
e-Nabız / MEDULA Kayıtları ve Değerlendirme
Kaydın Varlığı Aktif Durum Anlamına Gelmez
Sağlık kurulu değerlendirmesinde, adayın geçmiş sağlık kayıtlarına (e-Nabız, hastane kayıtları gibi) bakılabilir. Geçmişte alınmış bir psikiyatri tanısı ya da reçete kaydı bu sistemlerde görünebilir. Ancak bir kaydın varlığı, tek başına aktif ve alıma engel bir durum olduğu anlamına gelmez. Önemli olan; o kaydın hangi tanıya dayandığı, güncel durumun ne olduğu ve yönetmelikteki karşılığıdır.
Geçici Durumun Kalıcı Sayılması Sorunu
En Sık Kazanılabilir Dava Tiplerinden Biri
Psikiyatri elenmelerinde en sık karşılaşılan hukuka aykırılık, geçici bir durumun kalıcı ve aktif bir hastalık gibi değerlendirilmesidir. Geçici bir dönem yaşanmış ve tamamen geçmiş bir durumun, güncel sağlıklı hâl dikkate alınmadan kalıcı gibi kaydedilmesi, adayın haksız yere elenmesine yol açar. Değerlendirmede esas alınması gereken, adayın gerçek ve güncel ruh sağlığı durumudur. Dava aşamasında mahkemeden, güncel durumu tespit edecek yeni bir psikiyatri değerlendirmesi talep edilebilir.
MSÜ, Jandarma ve ASEM Psikiyatri Şartları İlişkisi
Psikiyatri şartlarını araştıran adaylar sıklıkla MSÜ, Jandarma ve ASEM şartlarını birlikte sorgular. Bu alımların ruh sağlığı değerlendirmesi ortak mevzuata dayanır.
Ortak Mevzuat, Alıma Özel Ölçütler
MSÜ (Milli Savunma Üniversitesi), Jandarma ve Sahil Güvenlik ile ASEM (astsubay) alımlarında ruh sağlığı değerlendirmesi, büyük ölçüde aynı askeri sağlık yeteneği yönetmeliğine dayanır. Psikiyatrik tanıların değerlendirilmesi, süre ve stabilite ölçütleri bu ortak mevzuat çerçevesinde belirlenir; ancak alımın türüne ve kadroya göre bazı ölçütler farklılaşabilir. Bu nedenle hangi alıma başvurulduysa, o alımın ilanında ve ilgili yönetmelikte belirtilen güncel şartlar esas alınmalıdır. Ruh sağlığı nedeniyle elenmede itiraz ve dava yolu, her üç alım için de aynı hukuki çerçevede işler.
Psikiyatri Raporuna Nasıl İtiraz Edilir?
Rapordaki Tanıyı ve Dayanağını İnceleyin
Hangi tanının, yönetmeliğin hangi maddesine/dilimine göre engel sayıldığını ve güncel durumunuzun buna uygun olup olmadığını tespit edin.
Süresi İçinde İtiraz Edip Hakem Hastaneye Sevk İsteyin
Mevzuattaki süre içinde, hangi tanıya hangi tıbbi gerekçeyle itiraz ettiğinizi belirterek hakem hastane sevkini talep edin.
Güncel Psikiyatri Raporu Alın
Güncel ruh sağlığınızın uygun ve stabil olduğunu gösteren güncel psikiyatri raporu ve varsa tedavi bitiş belgelerini hazırlayın.
Hakem Hastane Psikiyatri Değerlendirmesine Katılın
Yetkili hakem hastanede psikiyatri uzmanınca yeniden değerlendirilin. Bu rapor belirleyicidir.
Sonuç Olumsuzsa İptal Davası Açın
İtiraz sonucu da olumsuzsa, elenme kararının tebliğinden itibaren 60 gün içinde YD talepli iptal davası açın.

Psikiyatri Elenmesine Karşı İptal Davası
Psikiyatri Elenmesine Karşı İptal Davası
Psikiyatri raporuna dayalı elenme, bir idari işlemdir ve yargısal denetime tabidir.
2577 SAYILI İYUK MADDE 2/1-a — İPTAL DAVASI
Mahkeme Neyi Denetler?
İptal davasında mahkeme; psikiyatri raporunun ilgili askeri sağlık yönetmeliğine uygun düzenlenip düzenlenmediğini, tanının doğru konulup konulmadığını, güncel durumun aktif olup olmadığının doğru değerlendirilip değerlendirilmediğini ve elenme kararının bu rapora dayalı olarak hukuka uygun tesis edilip edilmediğini inceler. Mahkeme, tıbbi uzmanlık gerektiren hususlarda psikiyatri bilirkişisine başvurur ve gerektiğinde yeni bir sağlık kurulu raporu aldırır.
İptal Davası Süresi ve Yetkili Mahkeme
2577 SAYILI İYUK MADDE 7/1 — DAVA AÇMA SÜRESİ
| Konu | Kural |
|---|---|
| Dava açma süresi | Elenme kararının tebliğinden itibaren 60 gün (hak düşürücü) |
| Yetkili mahkeme | İşlemi yapan idarenin bulunduğu yer idare mahkemesi; olaya göre değerlendirilir |
| Rapora itiraz / hakem hastane | İdari başvuru niteliğinde olduğunda dava süresini etkileyebilir |
| Sürenin başlangıcı | Elenme kararının tebliğ ya da öğrenme tarihi |
Yürütmeyi Durdurma ve Sürece Geri Dönüş
Psikiyatri davalarında yürütmeyi durdurma talebi, adayın sonraki aşamaları ve dönemi kaçırmaması için önem taşır.
2577 SAYILI İYUK MADDE 27/2 — YÜRÜTMENİN DURDURULMASI
| YD Şartı | Psikiyatri Davasındaki Karşılığı |
|---|---|
| Telafisi güç/imkansız zarar | Dönemin ve atanma fırsatının kaçırılması, yaş sınırının yaklaşması |
| Açık hukuka aykırılık | Geçici durumun kalıcı sayılması, güncel sağlıklı durumun dikkate alınmaması, yönetmeliğe aykırı değerlendirme, hakem raporuyla çelişki |
Gerekli Belgeler
PSİKİYATRİ ELENME İPTAL DAVASI İÇİN GEREKLİ BELGELER
- Psikiyatri / sağlık elenme kararı ve tebligat belgesi (tarih görünür)
- Olumsuz sağlık kurulu raporu ve varsa hakem hastane raporu
- Güncel psikiyatri raporu (güncel ruh sağlığının uygunluğunu gösteren)
- Varsa geçmiş tedavinin bittiğini / stabil olunduğunu gösteren belgeler
- İlgili döneme ait alım ilanı ve sağlık şartları
- İtiraz dilekçesi ve idarenin cevabı (varsa)
- Nüfus cüzdanı fotokopisi ve vekaletname
Emsal Kararlar
İDARİ YARGI — RAPOR SAĞLIK YÖNETMELİĞİNE UYGUN OLMALIDIRPsikiyatri dahil sağlık kurulu raporuna dayalı elenme kararlarında, raporun ilgili sağlık yönetmeliğinde öngörülen tanı ve dilimlere uygun düzenlenmesi gerektiği; dayanağı gösterilmeyen ya da yönetmeliğe aykırı raporlara dayalı elenmelerin hukuka aykırı bulunabileceği yönünde içtihatlar bulunmaktadır.
İDARİ YARGI — GÜNCEL DURUM ESAS ALINMALIDIRRuh sağlığı değerlendirmesinde, geçmiş bir kaydın ya da tanının tek başına esas alınmayıp adayın güncel durumunun değerlendirilmesi gerektiği; iyileşmiş ya da geçici bir durumun kalıcı ve aktif gibi değerlendirilmesine dayalı elenmelerin hukuka aykırı olabileceği kabul edilmektedir.
İDARİ YARGI — TANININ NİTELİĞİ SOMUT ORTAYA KONMALIDIRElenmeye esas alınan psikiyatrik durumun niteliğinin, şiddetinin ve göreve etkisinin somut biçimde ortaya konması gerektiği; soyut bir kayda ya da gerekçesiz bir değerlendirmeye dayalı elenmelerin denetlenemez ve hukuka aykırı sayılabileceği yönünde kararlar mevcuttur.
İDARİ YARGI — MAHKEME BİLİRKİŞİYE BAŞVURUR VE YENİ RAPOR ALDIRIRTıbbi değerlendirme gerektiren psikiyatri uyuşmazlıklarında mahkemenin, çelişkili raporlar ya da tanı tartışması bulunması hâlinde psikiyatri bilirkişi incelemesine başvurabileceği ve yeni bir sağlık kurulundan rapor aldırabileceği; kararın bu tıbbi denetim sonucuna göre verileceği yerleşik uygulamadır.
İDARİ YARGI — İPTAL KARARI 30 GÜN İÇİNDE UYGULANIRİYUK 28 uyarınca iptal ve yürütmeyi durdurma kararlarının idareye tebliğinden itibaren en geç otuz gün içinde uygulanması gerektiği; bu süreyi geçiren idarenin tazminat sorumluluğu doğacağı yerleşik içtihattır.
Sıkça Sorulan Sorular
ASEM ya da askeri öğrenci alımında psikiyatri (ruh sağlığı) nedeniyle elendiyseniz iptal davası süreciniz için Avukat Hüseyin Yurtseven ile iletişime geçebilirsiniz.
Parla Hukuk & Danışmanlık — İletişim
Adres: Beştepe Mah. Meriç Cad. No: 5 Milaslı 2000 Plaza A Blok No: 12 (4. Kat) Yenimahalle / Ankara
Telefon: 0 (312) 212 91 07 | GSM: 0 507 158 00 87
E-posta: parlahukuk@gmail.com | @parlahukuk