Aile Hukuku

Q: Velayet kararı hangi ölçütlere göre verilir?

Mahkeme velayet kararını verirken öncelikle çocuğun üstün yararını gözetir. Tarafların ekonomik koşulları, çocukla duygusal bağı, yaşam düzeni ve çocuğun kendi tercihi (belirli bir yaştan itibaren) bu ölçütler arasında yer almaktadır.

Q: Boşanmada nafaka nasıl belirlenir?

Nafaka; tarafların ekonomik durumu, yaşam standardı ve ihtiyaç durumu gözetilerek mahkemece belirlenir. Tedbir nafakası dava süresince işlerken yoksulluk nafakası boşanma kararıyla birlikte hüküm altına alınır. İştirak nafakası ise çocuğun giderlerini karşılamaya yönelik olarak belirlenir.

Ankara Boşanma Avukatı: Aile hukuku; evlilik, boşanma, velayet, nafaka ve mal paylaşımı gibi aile bireylerini doğrudan etkileyen hukuki ilişkileri düzenleyen bir hukuk dalıdır. Boşanma süreci hem hukuken hem de duygusal olarak zorlu bir dönem olup kişinin haklarının tam anlamıyla korunabilmesi için sürecin doğru yönetilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu yazıda Ankara'da aile hukukuna ilişkin temel kavramlar, dava türleri ve hukuki süreçler ele alınmaktadır.

Aile Hukuku Nedir?

Aile hukuku; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun ikinci kitabında düzenlenmekte olup nişanlanma, evlenme, boşanma, soybağı, evlat edinme, velayet, nafaka ve aile mallarının yönetimine ilişkin hükümleri kapsamaktadır. Aile mahkemelerince görülen bu davalarda hâkim, kanunun kendisine tanıdığı takdir yetkisini geniş biçimde kullanmakta; özellikle çocukların üstün yararı her zaman öncelikli ölçüt olarak değerlendirilmektedir.

Aile hukukunu diğer hukuk dallarından ayıran en temel özellik, uyuşmazlıkların salt hukuki boyutunun ötesinde kişinin ve varsa çocuklarının geleceğini doğrudan şekillendirmesidir. Bu nedenle aile hukuku süreçlerinde atılan her adımın, uzun vadeli sonuçları gözetilerek değerlendirilmesi gerekmektedir.

Ankara Boşanma Avukatı - Parla Hukuk Bürosu

Boşanma Davaları

Türk hukukunda boşanma davaları iki temel kategoride ele alınmaktadır. Tarafların içinde bulunduğu koşullar ve ortak karar alma kapasitesi, hangi yolun izleneceğini belirleyen başlıca etkendir.

Anlaşmalı Boşanma

Türk Medeni Kanunu'nun 166/3. maddesi kapsamında; en az bir yıl sürmüş bir evlilikte tarafların boşanma ve tüm mali sonuçlar üzerinde mutabık kalması hâlinde tek celsede sonuçlandırılabilen boşanma türüdür. Tarafların bizzat mahkemede hazır bulunması zorunludur. Protokolün eksiksiz ve hukuka uygun biçimde hazırlanması, ileride doğabilecek uyuşmazlıkların önlenmesi açısından kritik önem taşır.

Çekişmeli Boşanma

Tarafların boşanma ya da boşanmanın mali sonuçları konusunda anlaşamaması durumunda Türk Medeni Kanunu'nun 161 ila 166. maddelerinde sayılan özel ya da genel boşanma sebeplerine dayanılarak açılan dava türüdür. Zina, hayata kast, suç işleme, terk, akıl hastalığı ve evlilik birliğinin temelden sarsılması bu sebepler arasında yer almaktadır. Yargılama süreci; delil toplama, tanık dinleme ve çok sayıda duruşmayı kapsadığından daha uzun sürebilmektedir.

Anlaşmalı boşanma daha kısa sürmekle birlikte hazırlanan protokolün içeriği ilerleyen dönemde bağlayıcılığını korumaktadır. Bu nedenle anlaşmalı boşanma sürecinde de protokolün dikkatli biçimde hazırlanması gereklidir.

Boşanma Davasının Aşamaları

Dava Dilekçesinin Hazırlanması

Boşanma sebebinin hukuki çerçevesi belirlenir, talep edilen fer'i sonuçlar (nafaka, tazminat, velayet, mal paylaşımı) dilekçede açıkça yer alır. Eksik ya da hatalı dilekçeler hak kayıplarına yol açabilir.

Tedbir Kararı Talebi

Dava açılmasıyla birlikte çocuk ve eşin geçimine yönelik tedbir nafakası ile aile konutunun korunmasına ilişkin ihtiyati tedbir kararı talep edilebilir. Bu kararlar yargılama süresince geçerli olur.

Duruşmalar ve Delil Aşaması

Taraflar iddialarını ispata yarayacak delilleri sunar; tanıklar dinlenir, gerektiğinde sosyal inceleme raporu ve bilirkişi görüşüne başvurulur.

Karar ve Kesinleşme

Mahkeme boşanma kararını, belirlenen nafaka ve tazminat miktarlarını ve velayet düzenlemesini hüküm altına alır. Karar, yasal süre içinde istinaf yoluna gidilmezse ya da istinaf sonucunda kesinleşir.

Nüfus Kaydının Güncellenmesi

Kesinleşen boşanma kararının nüfus müdürlüğüne tescil ettirilmesiyle medeni hal resmi olarak değişir. Kararın kesinleşme şerhi bu işlem için zorunludur.

Velayet ve Kişisel İlişki Kurma

Velayet; çocuğun bakımı, eğitimi, sağlığı ve temsili gibi temel yaşam alanlarını kapsayan bir sorumluluk ve hak bütünüdür. Mahkeme velayet kararında her koşulda çocuğun üstün yararını esas alır.

Velayetin Belirlenmesi

Mahkeme; tarafların yaşam koşullarını, çocukla duygusal bağı, ekonomik durumu ve çocuğun yaşına göre kendi tercihini dikkate alarak velayeti anne ya da babaya bırakır. Müşterek velayet de belirli koşullarda mümkündür.

Kişisel İlişki Düzenlemesi

Velayeti almayan ebeveyn ile çocuk arasındaki görüşme günleri, tatil ve bayram düzenlemeleri mahkemece belirlenir. Bu düzenlemeye uyulmaması hâlinde icra yoluna başvurulabilir.

Velayetin Değiştirilmesi

Boşanma sonrasında koşulların değişmesi ya da çocuğun üstün yararının gerektirmesi hâlinde velayet kararının değiştirilmesi için aile mahkemesinde yeni bir dava açılabilir.

Nafaka Türleri

Nafaka Türü	Kimler Talep Edebilir?	Açıklama
Tedbir Nafakası	Eş ve/veya çocuk	Boşanma davası süresince mahkemece hükmedilen geçici nafakadır.
İştirak Nafakası	Velayeti almayan ebeveyn ödeme yapar	Müşterek çocuğun giderlerine katılmak amacıyla belirlenir; çocuğun erginliğine kadar devam eder.
Yoksulluk Nafakası	Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek eş	Daha az kusurlu olan eşe, boşanma kararıyla birlikte veya ayrı bir davayla bağlanabilir.
Yardım Nafakası	Muhtaç durumdaki altsoy, üstsoy veya kardeş	Evlilik dışında da talep edilebilen, aile dayanışmasına dayalı nafakadır.

Mal Paylaşımı

2002 yılından itibaren kurulan evliliklerde yasal mal rejimi edinilmiş mallara katılma rejimidir. Boşanmada mal paylaşımı bu rejimin tasfiyesiyle gerçekleşir.

Edinilmiş Mallar

Evlilik süresince çalışma karşılığı elde edilen gelirler, sosyal güvenlik ödemeleri ve bu malların yerine geçen değerler edinilmiş mal sayılır. Tasfiyede her eş diğerinin edinilmiş mallarındaki artık değerin yarısını talep edebilir.

Kişisel Mallar

Evlilikten önce sahip olunan mallar, miras ya da bağış yoluyla edinilen değerler ile kişisel kullanıma özgü eşyalar kişisel mal sayılır ve paylaşım dışında tutulur. Kişisel mal iddiası ispat yükü kapsamındadır.

Boşanmada mal paylaşımı davası, boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren on yıllık zamanaşımı süresine tabidir. Boşanma davasıyla birlikte ya da ayrı olarak açılabilir.

Aile Hukukunda Sık Görülen Dava Türleri

Dava Türü	Yasal Dayanak	Kısa Açıklama
Anlaşmalı Boşanma	TMK m. 166/3	Tarafların tüm konularda mutabakatıyla açılan boşanma
Çekişmeli Boşanma	TMK m. 161-166	Özel veya genel sebeplerle açılan boşanma
Velayet Davası	TMK m. 182, 183	Velayetin belirlenmesi, değiştirilmesi veya kaldırılması
Nafaka Davası	TMK m. 175, 182	İştirak, yoksulluk ve tedbir nafakası talepleri
Mal Paylaşımı	TMK m. 218-241	Edinilmiş mallara katılma rejiminin tasfiyesi
Tazminat Davası	TMK m. 174	Maddi ve manevi tazminat talepleri
Aile Konutu Şerhi	TMK m. 194	Aile konutunun tek taraflı tasarruftan korunması
Evlat Edinme	TMK m. 305-320	Küçük ya da ergin kişinin evlat edinilmesi

Sık Sorulan Sorular

Anlaşmalı boşanma ile çekişmeli boşanma arasındaki fark nedir?

Anlaşmalı boşanmada taraflar; boşanmanın mali sonuçları, velayet ve nafaka konularında önceden mutabık kalarak tek duruşmada sonuçlandırılabilecek bir protokol hazırlar. Evliliğin en az bir yıl sürmüş olması ve her iki tarafın mahkemede hazır bulunması zorunludur. Çekişmeli boşanmada ise taraflar bu konularda anlaşamamakta olup yargılama süreci çok sayıda duruşma ve delil incelemesini kapsayabileceğinden daha uzun sürmektedir.

Boşanmada mal paylaşımı nasıl yapılır?

Türk Medeni Kanunu'na göre 2002 yılından itibaren kurulan evliliklerde yasal mal rejimi edinilmiş mallara katılma rejimidir. Boşanma hâlinde evlilik süresince edinilen mallar, kişisel mallar düşüldükten sonra kalan artık değer üzerinden eşler arasında kural olarak eşit biçimde paylaşılır. Kişisel nitelikteki mallar bu kapsamın dışında tutulmaktadır.

Velayet kararı hangi ölçütlere göre verilir?

Mahkeme velayet kararını verirken her koşulda çocuğun üstün yararını esas alır. Tarafların ekonomik koşulları, çocukla duygusal bağı, yaşam düzeni, sağlık durumu ve çocuğun kendi tercihi (belirli bir olgunluk düzeyinden itibaren) bu ölçütler arasında yer almaktadır. Sosyal inceleme raporları da mahkemenin bu değerlendirmesine önemli katkı sağlamaktadır.

Boşanma davası ne kadar sürer?

Anlaşmalı boşanma davaları genellikle tek duruşmada sonuçlanmakta ve birkaç ay içinde tamamlanabilmektedir. Çekişmeli boşanma davaları ise uyuşmazlık konularına, delil durumuna ve mahkemenin iş yüküne bağlı olarak bir ila birkaç yıl sürebilmektedir. İstinaf ve temyiz aşamaları bu süreye ayrıca eklenmektedir.

Boşanmada nafaka nasıl belirlenir?

Nafaka miktarı; tarafların ekonomik durumu, evlilik öncesi ve sonrası yaşam standardı ve ihtiyaç durumu gözetilerek mahkemece belirlenir. Tedbir nafakası dava süresince işlerken yoksulluk nafakası boşanma kararıyla birlikte hüküm altına alınır. İştirak nafakası ise çocuğun giderlerini karşılamaya yönelik olup ayrıca belirlenir. Sonraki yıllarda enflasyon ve yaşam koşullarındaki değişime göre nafaka artırım ya da indirim davası açılabilir.

Boşanmada tazminat talep edilebilir mi?

Evet. Boşanmaya neden olan olaylar nedeniyle kusursuz ya da daha az kusurlu olan eş; mevcut veya beklenen menfaatleri zedelendiği için maddi tazminat, kişilik hakları zedelendiği için manevi tazminat talep edebilir. Bu taleplerin boşanma davasıyla birlikte ya da ayrı bir dava olarak ileri sürülmesi mümkündür. Ayrı dava yolunda boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren bir yıllık hak düşürücü süreye dikkat edilmesi gerekmektedir.

Yurt dışında yapılan evlilik Türkiye'de geçerli midir?

Yabancı ülkede yetkili makamlarca usulüne uygun olarak kıyılan evlilik, Türk hukukunca da geçerli kabul edilmektedir. Ancak bu evliliğin Türk nüfus kayıtlarına işlenebilmesi için apostil onaylı evlilik belgesinin yeminli tercümanla çevrilmiş sureti ile nüfus müdürlüğüne başvurulması gerekmektedir.

Parla Hukuk Bürosu — Ankara Aile Hukuku

Ankara Barosu'na kayıtlı Avukat Hüseyin Yurtseven, aile hukuku dahil olmak üzere ceza, iş ve ticaret hukuku alanlarında Ankara'daki müvekkillerine hukuki destek sunmaktadır. Parla Hukuk Bürosu olarak aile hukuku kapsamında yürütülen hukuki hizmetler;

Anlaşmalı ve çekişmeli boşanma davaları
Boşanma protokolünün hazırlanması
Velayet, kişisel ilişki ve nafaka davaları
Mal paylaşımı ve edinilmiş mallara katılma davası
Maddi ve manevi tazminat talepleri
Aile konutu şerhi ve koruma tedbirleri
Hukuki danışmanlık hizmetleri

Büromuz; Beştepe Mah. Meriç Cad. No: 5 Milaslı 2000 Plaza A Blok No: 12 (4. Kat) Yenimahalle/Ankara adresinde hizmet vermektedir. Danışmanlık hizmetleri ücretli olup Türkiye Barolar Birliği Asgari Ücret Tarifesi geçerlidir. Hukuki destek için bizimle iletişime geçebilirsiniz ya da aşağıdaki bağlantıyı ziyaret edebilirsiniz.

Ankara Boşanma Avukatı