Aile Hukuku
Yayınlayan author-avatar
0
Anlaşmalı Boşanma Protokolü Nasıl Hazırlanır?

Anlaşmalı boşanma protokolü; eşlerin boşanma ve boşanmanın mali/kişisel sonuçları üzerinde mutabık kalarak birlikte imzaladıkları, mahkemeye sunulan resmi belgedir. Tek celsede boşanabilmek için bu protokolün eksiksiz, hukuka uygun ve mahkeme tarafından onaylanabilir biçimde hazırlanmış olması zorunludur. Eksik ya da hatalı bir protokol; davanın reddine, ertelenmesine ve zaman kaybına yol açar.

BU YAZIMIZDA NELER BULACAKSINIZ

  1. Anlaşmalı Boşanma Protokolü Nedir?
  2. Protokolde Bulunması Zorunlu 5 Bölüm
  3. 1. Taraf Bilgileri ve Boşanma İradesi
  4. 2. Velayet ve Kişisel İlişki (Şahsi İlişki) Maddesi
  5. 3. Protokole Nafaka Maddesi Nasıl Eklenir?
  6. 4. Maddi ve Manevi Tazminat Maddesi
  7. 5. Mal Paylaşımı Nasıl Yazılır?
  8. Anlaşmalı Boşanma Protokolü El Yazısıyla Olur mu?
  9. Protokol İmzaladıktan Sonra Cayma Hakkı
  10. Mahkemede Protokol Değiştirilebilir mi?
  11. İnternetten Alınan Hazır Protokolün Riskleri
  12. Anlaşmalı Boşanma Protokolü Örnek Yapısı (Word Şablonu)
  13. Sıkça Sorulan Sorular

Anlaşmalı Boşanma Protokolü Nedir?

TMK 166/3 uyarınca anlaşmalı boşanabilmek için evlilik süresinin en az 1 yıl olması ve tarafların boşanmanın tüm sonuçlarında uzlaşmış olması gerekmektedir. Bu uzlaşma, protokol adı verilen yazılı bir belgeyle somutlaştırılır ve mahkemeye sunulur. Hâkim protokolü inceleyerek tarafları bizzat dinler; içeriği uygun bulursa boşanmaya hükmeder.

“Evlilik en az bir yıl sürmüş ise, eşlerin birlikte başvurması ya da bir eşin diğerinin davasını kabul etmesi hâlinde, evlilik birliği temelinden sarsılmış sayılır. Bu hâlde boşanma kararı verilebilmesi için, hâkimin tarafları bizzat dinlemesi ve bu madde hükümlerine göre tarafların boşanma ile ferîlerinde tamamen serbest olduklarına kanaat getirmesi şarttır.”
TÜRK MEDENİ KANUNU MADDE 166/3 — ANLAŞMALI BOŞANMA
1 YılAsgari evlilik süresi
YazılıProtokol şekil şartı
Hâkim OnayıZorunlu son adım
Tek CelseEksiksiz protokolde mümkün
Protokolde Bulunması Zorunlu 5 Bölüm

Protokolde Bulunması Zorunlu 5 Bölüm

Protokolde Bulunması Zorunlu 5 Bölüm

Hâkimin protokolü uygun bulabilmesi için bazı konuların mutlaka açıkça düzenlenmiş olması gerekmektedir. Eksik bırakılan herhangi bir konu, davanın o gün sonuçlanmamasına yol açar.

Bölüm Zorunlu mu? Neden Önemli?
Taraf bilgileri ve boşanma iradesi Evet Protokolün hukuki kişilik kazanması için şarttır
Velayet ve kişisel ilişki Müşterek çocuk varsa evet Hâkim çocuğu ilgilendiren maddeleri re’sen denetler
Nafaka (tedbir, yoksulluk, iştirak) Evet (istenmiyor ise “talep yok” yazılmalı) Belirtilmezse protokol eksik sayılır
Maddi ve manevi tazminat Evet (istenmiyor ise “talep yok” yazılmalı) Belirtilmezse ileri sürülemez
Mal paylaşımı Kural olarak evet Düzenlenmezse tasfiye davası açılması gerekir

1. Taraf Bilgileri ve Boşanma İradesi

Protokolün ilk bölümünde her iki tarafın kimlik bilgileri eksiksiz yer almalıdır: ad soyad, T.C. kimlik numarası ve güncel ikamet adresi. Ardından her iki tarafın özgür iradeleriyle, herhangi bir baskı altında kalmaksızın boşanmayı kabul ettiklerini açıkça belirten bir cümle yer almalıdır.

Hâkimin Bizzat Dinleme Zorunluluğu: Protokolde “taraflar özgür iradeleriyle karar vermiştir” yazması tek başına yeterli değildir. Hâkim, TMK 166/3 uyarınca tarafları duruşmada bizzat dinleyerek bu iradenin gerçek ve serbest olduğuna bizzat kanaat getirmek zorundadır. Bu nedenle protokol ne kadar eksiksiz olursa olsun duruşmaya her iki tarafın da bizzat katılması şarttır.

2. Anlaşmalı Boşanmada Velayet ve Şahsi İlişki Maddesi

Anlaşmalı boşanmada velayet ve şahsi ilişki maddesi, protokolün en hassas ve en çok itiraz gören bölümüdür. Hâkim çocuğun üstün yararı açısından bu maddeleri re’sen denetler ve uygun bulmadığı düzenlemeleri reddeder.

Velayet Maddesi Nasıl Yazılmalı?

Velayet; hangi ebeveyne verileceğini, gerekçesini içermese dahi net biçimde ifade etmelidir. Yalnızca “anne/baba velayet hakkına sahip olacaktır” demek yeterlidir. Ortak velayet kararlaştırılmışsa bunun uygulanma koşulları da yazılmalıdır.

Kişisel İlişki (Şahsi İlişki) Maddesi Nasıl Yazılmalı?

Velayeti almayan ebeveynin çocukla görüşme günleri, saatleri, teslim yeri ve özel günler (bayramlar, doğum günleri, yaz tatili) ayrıntılı biçimde yazılmalıdır. Muğlak ifadeler — “uygun zamanlarda görüşebilir” gibi — icra aşamasında sorun yaratır. Örnek: “Her hafta cumartesi sabah 09:00’da [adres] adresinde teslim alınarak pazar 17:00’da iade edilmek üzere…”

İştirak Nafakası Maddesi

Velayetsiz ebeveynin çocuğun bakım, eğitim ve sağlık giderlerine katkısını düzenler. Miktar açıkça yazılmalı, ödeme tarihi (her ayın kaçında) ve ödeme yöntemi (banka hesabı numarası) belirtilmelidir. TÜFE oranında artış kaydı eklemek ilerleyen dönem uyuşmazlıklarını önemli ölçüde önler. Örnek: “Her ayın … günü … TL iştirak nafakası ödeneceği, her yıl TÜFE oranında artırılacağı kararlaştırılmıştır.”

3. Protokole Nafaka Maddesi Nasıl Eklenir?

Protokole nafaka maddesi nasıl eklenir sorusu, pratikte en çok hatanın yapıldığı alandır. Nafaka üç ayrı türde değerlendirilebilir:

Nafaka Türü Kim İçin Protokolde Nasıl Yazılmalı?
Tedbir Nafakası Dava süresince eş/çocuk Anlaşmalı davada genellikle istenmez; “talep yoktur” yazılabilir
Yoksulluk Nafakası Boşanma nedeniyle yoksullaşan eş Miktar, ödeme tarihi ve TÜFE artışı net yazılmalı; “talep yok” ise açıkça belirtilmeli
İştirak Nafakası Velayetsiz ebeveynin çocuğa katkısı Miktar, ödeme günü, banka bilgisi ve yıllık artış oranı yazılmalı
Nafaka Maddesi Boş Bırakılamaz: “Taraflar nafaka talep etmemektedir” ifadesinin bile açıkça yazılması gerekir. Nafaka konusunda hiçbir düzenleme bulunmayan protokoller eksik kabul edilerek hâkim tarafından tamamlatılmak üzere geri çevrilebilir.

4. Maddi ve Manevi Tazminat Maddesi

Tarafların birbirinden tazminat talep etmeyecekleri kararlaştırılmışsa bu durum açıkça yazılmalıdır. Tazminat talep edilecekse; tazminatın türü (maddi/manevi), miktarı ve ödeme şekli (peşin/taksit) belirtilmelidir. Protokolde tazminata yer verilmemesi, boşanma kararı kesinleştikten sonra tazminat davası açılmasının önüne geçmez; ancak protokolde “talep yoktur” ifadesi kullanılmışsa bu sonradan ileri sürülemez.

5. Boşanma Protokolünde Mal Paylaşımı Nasıl Yazılır?

Boşanma protokolünde mal paylaşımı nasıl yazılır sorusu, protokol hazırlarken en fazla zaman alan ve en teknik bölümü oluşturmaktadır.

Taşınmaz (Gayrimenkul) Paylaşımı

Tapu kaydındaki ada, parsel, bağımsız bölüm numarasıyla her taşınmazın kime kalacağı ya da satışının nasıl gerçekleştirileceği yazılmalıdır. Değer biçilmesi gerekiyorsa tarafların üzerinde uzlaştığı piyasa değeri de eklenebilir. Tapu devri için ayrıca tapuya başvuru yapılması gerektiği unutulmamalıdır.

Araç Paylaşımı

Araçların plaka ve ruhsat bilgileriyle kime bırakıldığı ya da satılacağı yazılmalıdır. Araç üzerinde kredi veya rehin varsa bu durum da protokole yansıtılmalıdır.

Banka Hesapları, Hisse ve Diğer Varlıklar

Ortak hesaplar, birikim sigortaları ve şirket payları da protokolde açıkça düzenlenmelidir. “Taraflar birbirlerinden herhangi bir mal ya da alacak talebinde bulunmayacaklarını kabul etmişlerdir” ifadesi; genel bir feragat hükmü olarak kullanılabilir ancak spesifik mal varlıklarının ayrıca listelenmesi daha güvenlidir.

Protokolde Düzenlenmemiş Mallar: Protokolde yer almayan veya gözden kaçan mal varlıkları için boşanma kararının kesinleşmesinden sonra 10 yıl içinde ayrıca mal rejimi tasfiyesi davası açılabilir. Bu nedenle kapsamlı bir envanter çıkarılarak tüm varlıkların protokolde yer alması önerilir.

Anlaşmalı Boşanma Protokolü El Yazısıyla Olur mu?

Anlaşmalı boşanma protokolü el yazısıyla olur mu sorusu pratik bir merak konusudur. Yasal açıdan yanıt şudur: El yazısıyla yazılmış ve imzalanmış bir protokol hukuken geçerlidir. Kanun, protokolün bilgisayarla ya da daktiloda yazılmasını şart koşmamaktadır.

Bununla birlikte uygulamada el yazılı protokoller bazı sorunlara yol açabilmektedir: okunaksız yazı hâkimin protokolü anlayamamasına, silinti veya değişiklik izleniminin çıkarılmasına neden olabilir. Bu nedenle Parla Hukuk olarak protokolün bilgisayar ortamında hazırlanmasını önermekteyiz; anlaşmalı boşanma protokolü örneği word formatında hazırlanacaksa aşağıdaki şablon yapısından yararlanılabilir.

Protokol İmzaladıktan Sonra Cayma Hakkı

Anlaşmalı boşanma protokolü imzaladıktan sonra cayma konusu; tarafların sıkça sorduğu ve zaman zaman yanlış anlaşılan bir meseledir.

Duruşmadan Önce Cayma

Protokol imzalandıktan sonra fakat duruşma gerçekleşmeden önce taraflardan biri fikir değiştirir ve duruşmaya katılmak ya da boşanmak istemezse protokol tek başına bağlayıcı değildir. Hâkimin tarafları bizzat dinlemeden boşanma kararı veremeyeceği kuralı bu noktada koruyucu bir işlev görür.

Duruşmada Cayma

Hâkim duruşmada tarafları bizzat dinlerken taraflardan biri protokolü kabul etmediğini ya da boşanmak istemediğini beyan ederse hâkim boşanmaya hükmedemez. Dava reddedilir ya da çekişmeli boşanmaya dönüşür.

Boşanma Kararı Kesinleştikten Sonra

Karar kesinleştikten sonra boşanma geriye alınamaz. Ancak kamu düzenini ilgilendiren maddeler — nafaka miktarı, velayet, kişisel ilişki — koşulların değişmesi hâlinde ileride dava konusu yapılabilir.

Mahkemede Protokol Değiştirilebilir mi?

Mahkemede Protokol Değiştirilebilir mi?

Mahkemede Protokol Değiştirilebilir mi?

Mahkemede anlaşmalı boşanma protokolü değiştirilebilir mi sorusunun iki ayrı boyutu vardır:

  • Duruşmada hâkimin talebiyle değiştirme: Hâkim, çocuğun üstün yararını ya da kamu düzenini zedelediğini düşündüğü maddeleri reddetme hakkına sahiptir. Taraflar bu maddeleri o oturumda müzakere edip yeniden düzenleyebilir ya da yeni bir protokol sunmak için erteleme isteyebilir.
  • Boşanma kararı kesinleştikten sonra değiştirme: Nafaka miktarı (artırım/azaltım), velayetin değiştirilmesi ve kişisel ilişki düzenlemesi; koşulların esaslı biçimde değişmesi hâlinde ayrı bir dava açılarak mahkemece değiştirilebilir. Mal paylaşımına ve toplu tazminata ilişkin kesinleşmiş hükümler ise kural olarak bağlayıcı olmaya devam eder.

İnternetten Alınan Hazır Protokolün Riskleri

İnternette “anlaşmalı boşanma protokolü örneği word” araması yapıldığında pek çok şablon karşınıza çıkar. Bu şablonları kullanırken dikkat edilmesi gerekenler:

Risk Sonucu
Velayet maddesinin muğlak yazılması Hâkim protokolü uygun bulmaz; dava ertelenir
Nafaka bölümünün boş bırakılması Eksik protokol; tamamlatılmak üzere iade edilir
Mal paylaşımının genel ifadeyle geçirilmesi Tapu devri, araç tescili gibi işlemlerde sorun çıkar
Kişisel ilişki saatlerinin yazılmaması İcra aşamasında görüşme günleri tartışmalı hâle gelir
Tazminat maddesinin unutulması Sonradan talep edilemez duruma gelebilir
Parla Hukuk Uyarısı: Hazır şablonlar somut durumunuzu yansıtmaz. Çocuğunuzun adı, mal varlığınız ve tarafların özel koşulları her protokolde farklıdır. Hazır şablon üzerinde yapılan küçük değişiklikler çoğunlukla yetersiz kalmakta; bu nedenle Parla Hukuk olarak her protokolü sıfırdan, müvekkilin koşullarına özgü biçimde hazırlıyoruz.

Anlaşmalı Boşanma Protokolü Örnek Yapısı

Aşağıda protokolün temel yapısı ve her madde için doldurulması gereken içerik gösterilmektedir. Bu yapıyı Word formatına aktararak kendi bilgilerinizle doldurabilirsiniz:

ANLAŞMALI BOŞANMA PROTOKOLÜ — TEMEL YAPI
PROTOKOL

Taraflar:
1. Taraf: [Ad Soyad] — TC: [xx] — Adres: [xx]
2. Taraf: [Ad Soyad] — TC: [xx] — Adres: [xx]
Evlilik Tarihi: [xx/xx/xxxx] — Çocuklar: [Ad, Doğum Tarihi]

MADDE 1 — BOŞANMA İRADESİ
Her iki taraf, özgür iradeleriyle ve herhangi bir baskı
altında kalmaksızın boşanmayı kabul etmektedir.

MADDE 2 — VELAYET VE KİŞİSEL İLİŞKİ
[Çocuk adı] velayeti [anne/babaya] bırakılacaktır.
Kişisel ilişki: [Gün, saat, teslim yeri, bayram düzenlemesi]

MADDE 3 — İŞTİRAK NAFAKASI
[Ad] her ayın […]. günü […] TL iştirak nafakasını
[banka/IBAN] hesabına yatıracaktır. Her yıl TÜFE
oranında artırılacaktır.

MADDE 4 — YOKSULLUK NAFAKASI
[Taraf adı] lehine aylık […] TL yoksulluk nafakasına
hükmedilmesi talep edilmektedir. / Taraflar yoksulluk
nafakası talep etmemektedir.

MADDE 5 — MADDİ VE MANEVİ TAZMİNAT
Taraflar birbirlerinden maddi veya manevi tazminat
talep etmemektedir. / [Taraf] lehine […] TL maddi,
[…] TL manevi tazminat talep edilmektedir.

MADDE 6 — MAL PAYLAŞIMI
[Adres/tapı bilgisi] taşınmaz [tarafa] devredilecektir.
[Plaka] numaralı araç [tarafa] bırakılmıştır.
Taraflar bunun dışında birbirlerinden herhangi bir
mal ya da alacak talebinde bulunmayacaklarını
kabul etmişlerdir.

MADDE 7 — YARGILAMA GİDERLERİ
Yargılama harç ve giderleri [taraf] üzerinde kalacaktır.
/ Taraflarca eşit olarak paylaşılacaktır.

Tarih: …./../2026
1. Taraf İmzası: …………… 2. Taraf İmzası: ……………

Sıkça Sorulan Sorular

Anlaşmalı boşanma protokolü noter huzurunda mı imzalanmalıdır?
Hayır. Protokolün noter huzurunda düzenlenmesi yasal zorunluluk değildir. Yazılı olarak hazırlanması ve her iki tarafça imzalanması yeterlidir. Protokol mahkemeye dosyayla birlikte sunulur; hâkim tarafları bizzat dinledikten sonra boşanma kararı verir.
Protokole yazılan maddeler boşanma davası bittikten yıllar sonra değiştirilebilir mi?
Kamu düzenini ilgilendiren maddeler — nafaka artırımı, velayetin değiştirilmesi, kişisel ilişki düzenlemesi — koşulların esaslı biçimde değişmesi hâlinde ileride dava konusu yapılabilir. Kesinleşmiş mal paylaşımı ve toplu tazminat hükümleri ise kural olarak değiştirilemez.
Eşlerden biri duruşmaya gelmezse imzalanan protokol geçerli olur mu?
Hayır. TMK 166/3 uyarınca hâkimin tarafları bizzat dinlemesi zorunludur. Taraflardan birinin gelmemesi hâlinde hâkim boşanmaya hükmedemez; duruşma ertelenir. Protokol ne kadar eksiksiz olursa olsun bu koşul yerine getirilmeden boşanma kararı çıkmaz.
Protokole “Sadakat yükümlülüğü bitmiştir” gibi bir madde eklenebilir mi?
Hayır. Boşanma kararı kesinleşene kadar evlilik hukuken devam eder; dolayısıyla sadakat yükümlülüğü de sürmektedir. Protokole bu yönde eklenecek madde geçersiz sayılır. Sadakat yükümlülüğü yalnızca mahkeme kararının kesinleşmesiyle sona erer.
Kendi hazırladığımız internetten alınan protokol davanın reddedilmesine yol açar mı?
Risk taşımaktadır. Hâkim protokolü uygun bulmadığında değiştirilmesini isteyebilir ya da davayı reddedebilir. İnternetteki şablonlar; çocuğun adını, mal varlığını ve tarafların özel koşullarını yansıtmaz. Özellikle velayet, nafaka ve mal paylaşımı maddelerinin kişiye özgü hazırlanması zorunludur.
HY
Yazarlar Hakkında
Avukat Hüseyin Yurtseven — Parla Hukuk & Danışmanlık, AnkaraBu içerik, Ankara Barosu’na kayıtlı Avukat Hüseyin Yurtseven tarafından hazırlanmış ve hukuki doğruluğu onaylanmıştır. Parla Hukuk olarak anlaşmalı boşanma protokollerini her müvekkilin koşullarına özgü biçimde hazırlıyor, hâkimin onaylayabileceği eksiksiz bir belge sunmayı esas alıyoruz. Buradaki bilgiler hukuki tavsiye niteliği taşımaz; her somut olay kendi koşulları içinde değerlendirilmelidir.

Aile HukukuAnlaşmalı BoşanmaBoşanma ProtokolüVelayetAnkara Boşanma Avukatı

Anlaşmalı boşanma protokolünüzün hâkim tarafından onaylanacak şekilde hazırlanması için Avukat Hüseyin Yurtseven ile görüşebilirsiniz.

Ankara Boşanma Avukatı

Parla Hukuk & Danışmanlık — İletişim

Adres: Beştepe Mah. Meriç Cad. No: 5 Milaslı 2000 Plaza A Blok No: 12 (4. Kat) Yenimahalle / Ankara
Telefon: 0 (312) 212 91 07  |  GSM: 0 507 158 00 87
E-posta: parlahukuk@gmail.com  |  @parlahukuk

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Ankara Avukat Kült Avukatlık Sakarya Avukat Uzman Mütalaası İstanbul Avukat Ankara Boşanma Avukatı İzmir Ceza Avukatı Kartal Avukat Kripto Para Avukatı