Genel
Yayınlayan author-avatar
0
Çekişmeli Boşanma İlk Duruşmada Ne Olur?

ÇEKİŞMELİ BOŞANMA İLK DURUŞMA REHBERİ 2026Çekişmeli boşanmada ilk duruşmada ne olur sorusunun kısa yanıtı: İlk duruşma, boşanma kararının verildiği oturum değil; ön inceleme duruşmasıdır. Hâkim ilk duruşmada boşanma kararı verir mi sorusu sıkça sorulur; kısaca “hakim ilk duruşmada boşanma kararı verir mi” diye arayanlar için yanıt hayırdır. Hâkim ilk duruşmada boşanma kararı verir mi sorusunun yanıtı kesinlikle hayırdır. Bu duruşmada hâkim tarafları dinler, uyuşmazlık konularını belirler, sulhe davet eder ve tahkikat günü verir. Boşanma kararı ancak sonraki tahkikat aşamasında çıkabilir.

Dava dilekçesi mahkemeye teslim edildikten sonra hâkim tensip zaptı düzenler; taraflara tebligat gönderir ve ön inceleme günü belirler. Bu süreç Ankara’da ortalama 2–5 ay almaktadır.

BU YAZIMIZDA NELER BULACAKSINIZ

  1. Tensip Zaptı Nedir ve Hazırlandıktan Sonra Ne Olur?
  2. Boşanma Davası Ön İnceleme Duruşması Nedir?
  3. Çekişmeli Boşanmada İlk Duruşmada Ne Olur? (Adım Adım)
  4. Hâkimin Sulhe Davet Etmesi: Neden Önemli?
  5. İlk Duruşmada Tedbir Nafakası ve Geçici Velayet
  6. Çekişmeli Boşanma İlk Duruşmaya Gitmek Zorunlu mu?
  7. Ön İnceleme Tutanağı İmzalanması: Dikkat Edilmesi Gerekenler
  8. Boşanmada Tahkikat Aşaması Ne Kadar Sürer?
  9. Tensip Zaptından Karara: Süreç Takvimi
  10. Yargıtay Emsal Kararları
  11. Sıkça Sorulan Sorular
Ön İncelemeİlk duruşmanın adı
Karar Yokİlk duruşmada boşanma olmaz
Sulhe DavetZorunlu hukuki adım
TahkikatAsıl delil ve karar aşaması
Tensip Zaptı Nedir ve Hazırlandıktan Sonra Ne Olur?

Tensip Zaptı Nedir ve Hazırlandıktan Sonra Ne Olur?

Tensip Zaptı Nedir ve Hazırlandıktan Sonra Ne Olur?

Boşanmada tensip zaptı hazırlandıktan sonra ne olur sorusu, dava açan pek çok kişinin ilk merak ettiği konudur. Tensip zaptı; hâkimin dava dilekçesini inceledikten sonra düzenlediği ve davanın ön inceleme aşamasını yönlendiren ilk resmi belgedir.

Tensip Zaptında Neler Yer Alır?

Tensip zaptı; hâkimin dilekçeyi kabul edip etmediğini, davalıya cevap dilekçesi için tanınan süreyi (genellikle 2 hafta + uzatma talebi hakkı), delil bildirim süresini ve ön inceleme duruşma tarihini içerir. Taraflar tensip zaptını UYAP Vatandaş Portalı’ndan ya da mahkeme kaleminden öğrenebilir.

Tensip Zaptından Sonraki Dilekçeler Aşaması

Tensip zaptı çıktıktan sonra davalı eş cevap dilekçesini, davacı cevaba cevap dilekçesini, davalı ikinci cevap dilekçesini sunar. Bu dört dilekçe aşaması; her adımda 2 haftalık yasal süre ve tebligat gecikmesiyle birlikte toplam 2–4 ay sürer. Tüm dilekçeler tamamlandıktan sonra ön inceleme duruşması yapılır.

Kritik Kural: Dilekçeler aşaması kapandıktan sonra yeni maddi vakıa eklenemez. Nafaka, tazminat, velayet ve mal paylaşımı taleplerinin tamamı ilk dilekçede yer almak zorundadır; sonradan eklenmek istenen talepler kural olarak kabul edilmez.

Boşanma Davası Ön İnceleme Duruşması Nedir?

Boşanma davası ön inceleme duruşması; HMK 137–142. maddeleri kapsamında yargılamanın hazırlık aşamasını oluşturur. Bu duruşma; tarafların iddia ve savunmalarını özetlediği, delil listelerinin kesinleştiği ve hâkimin sulh girişiminde bulunduğu bir ön görüşmedir.

“Dilekçelerin karşılıklı verilmesinden sonra ön inceleme yapılır. Mahkeme ön incelemede; dava şartları ve ilk itirazlar ile taraflar arasındaki uyuşmazlıkları tespit eder. Tarafları sulhe teşvik eder. Bu aşamada deliller toplandıktan sonra tahkikata geçilir.”
HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU MADDE 137/1 — ÖN İNCELEME
“Ön inceleme duruşmasında hazır bulunan taraflar sulhe veya arabuluculuğa teşvik edilir; sulh olmaları hâlinde sulh kısmen veya tamamen gerçekleşmişse karar verilir.”
HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU MADDE 140/1 — ÖN İNCELEMEDE SULH

Çekişmeli Boşanmada İlk Duruşmada Ne Olur? (Adım Adım)

Çekişmeli boşanmada ilk duruşmada ne olur sorusunu en pratik biçimde yanıtlamak için duruşma salonundaki adımları sırasıyla ele alıyoruz.

1

Hazır Bulunma Tespiti ve Kimlik Kontrolü

Yazı işleri her iki tarafın ya da vekillerinin hazır olduğunu tespit eder. Adliyede duruşma listesindeki sıranın gelmesi beklenir; bu süre 15 dakika ile birkaç saat arasında değişebilir.

2

Dava Şartları ve İlk İtirazların Denetimi

Hâkim; mahkemenin yetkili olup olmadığını, dava ehliyetini ve usul koşullarını kontrol eder. Bu aşamada ciddi bir usul hatası varsa dava reddedilebilir.

3

Hâkimin Sulhe Davet Etmesi

HMK 140/1 uyarınca hâkim tarafları anlaşmaya ya da arabuluculuğa teşvik eder. Taraflar bu daveti reddederse tutanağa işlenir ve tahkikata geçilir. Bu adım zorunlu bir hukuki adımdır; atlanması bozma sebebi oluşturur.

4

Uyuşmazlık Konularının Tespiti

Hâkim; boşanma sebebi, velayet, nafaka ve mal paylaşımı gibi konularda tarafların gerçekten anlaşmazlığa düştüğü noktaları netleştirir. Uzlaşılan konular tutanağa “çekişmesiz” olarak geçer ve tahkikatta tekrar tartışılmaz.

5

Delillerin Belirlenmesi ve Tanık Listesi

Her iki tarafın delil listesi ve tanık isimleri tutanağa geçirilir. Ön inceleme tutanağına girilmemiş bir delilin sonradan dosyaya eklenmesi artık çok zorlaşır.

6

Geçici Tedbir Talepleri (Varsa)

Taraflardan biri tedbir nafakası ya da geçici velayet talep etmişse hâkim bu talebi de ön inceleme duruşmasında değerlendirip karar verebilir.

7

Tutanağın İmzalanması ve Tahkikat Günü

Duruşma tutanağı hâkim ve taraflarca imzalanır. Ardından hâkim tahkikat günü verir; bir sonraki duruşmada tanıklar dinlenmeye başlanır.

Boşanma Davasında Hâkimin Sulhe Davet Etmesi (Boşanma Davasında Hâkimin Sulhe Davet Etmesi Zorunludur): Neden Önemli?

Boşanma davasında hakimin sulhe davet etmesi zorunluluğu HMK’nın emredici kuralıdır. Boşanma davasında hâkimin sulhe davet etmesi yalnızca bir formalite değil, HMK’nın emredici bir kuralıdır.

Boşanma davasında hâkimin sulhe davet etmesi HMK’nın emredici kuralıdır. Boşanma davasında hâkimin sulhe davet etmesi yalnızca bir formalite değildir; usul hukukunun emredici bir adımıdır.

Sulh Daveti Atlanırsa Ne Olur?

Yargıtay; hâkimin ön inceleme duruşmasında sulhe davet zorunluluğunu yerine getirmeden tahkikate geçtiği davalarda bozma kararı vermiştir. Bu nedenle hâkim bu adımı tutanağa mutlaka geçirmek zorundadır. Tarafların sulhe yanaşmaması davayı etkilemez; sadece tutanakta “sulhe yanaşmadılar” ibaresi yer alır.

Sulh Teklifi Boşanma Talebinden Vazgeçmek Anlamına mı Gelir?

Hayır. Sulhe davet; taraflara anlaşmalı boşanmaya geçiş imkânını hatırlatmak amacıyla yapılır. Sulhe yanaşmak boşanmaktan vazgeçmek değildir; aksine nafaka, velayet ve mal paylaşımı konularında karşılıklı uzlaşıyla hem süreci hem maliyeti kısaltan bir tercih olabilir.

İlk Duruşmada Tedbir Nafakası ve Geçici Velayet

Dava açıldıktan sonra ekonomik ya da velayet konusunda acil korumaya ihtiyaç duyanlar için ön inceleme duruşması beklenemeyecek kadar acil olabilir. Bu durumda iki yol mevcuttur:

Talep Ne Zaman İstenebilir? Hukuki Dayanak
Tedbir nafakası Dava dilekçesiyle eş zamanlı ya da ön incelemede TMK 169 — Re’sen de verilebilir
Geçici velayet Dava dilekçesiyle ya da ön incelemede TMK 169 — Re’sen de verilebilir
Mal kaçırmaya karşı ihtiyati tedbir Dava dilekçesiyle eş zamanlı TMK 199 — Acil ise öncesinde de
6284 koruma kararı Her aşamada, nöbetçi hâkimden de alınabilir 6284 s.K. — Dava beklenmez
Önemli: Tedbir nafakası ve geçici velayet talepleri, dava dilekçesine yazılarak ön inceleme günü beklenmeden talep edilebilir. Hâkim bu talebi duruşma günü olmaksızın da değerlendirebilir. Acil durumlarda zaman kaybetmemek kritik önem taşır.

Çekişmeli Boşanma İlk Duruşmaya Gitmek Zorunlu mu?

Çekişmeli boşanma ilk duruşmaya gitmek zorunlu mu sorusu tarafların farklı sonuçlarıyla yanıtlanır.

Davacı Gelmezse: İşlemden Kaldırma Riski

Davayı açan tarafın (davacının) geçerli mazeret olmaksızın ön inceleme duruşmasına gelmemesi hâlinde mahkeme dosyayı işlemden kaldırabilir. İşlemden kaldırılan dava, belirli süre içinde yeniden ihya edilmezse düşer. Bu nedenle davacının duruşmaya bizzat ya da vekil aracılığıyla katılması şarttır.

Davalı Gelmezse: İtiraz Hakkı Kısıtlanır

HMK 140/5 uyarınca ön inceleme duruşmasına mazeretsiz gelmeyen davalı, ön inceleme tutanağına itiraz edemez. Mahkeme mevcut tarafla ya da vekillerle ön incelemeyi tamamlayıp tahkikat günü verir. Davalının gelmemesi davayı durdurmaz; ancak o tarafın tutanaktaki içeriklere sonradan itiraz imkânını önemli ölçüde kısıtlar.

Vekil (Avukat) ile Katılım

Çekişmeli boşanmada taraflar ön inceleme duruşmasına avukatları aracılığıyla katılabilir; bizzat bulunmaları zorunlu değildir. Ancak duruşmada tarafın bizzat dinlenilmesi gerekiyorsa (hâkimin uygun görmesi hâlinde) fiziksel katılım istenebilir.

Ön İnceleme Tutanağı İmzalanması: Dikkat Edilmesi Gerekenler

Ön inceleme tutanağı, yargılamanın en kritik belgelerinden biridir. İmzalanan tutanaktan sonra yeni delil ve vakıa eklenmesi kural olarak mümkün değildir.

  • Tutanağa geçen uyuşmazlık konuları doğru ve eksiksiz yazılmış mı? Gözden kaçan bir konu ilerleyen aşamada iddia edilemez.
  • Delil listeniz tamamlandı mı? Tanık isimleri ve delil türleri tutanakta belirtilmeli; sonradan yeni delil sunmak güçleşir.
  • Uzlaşılan konular “çekişmesiz” olarak mı geçiyor? Bu konular tahkikatta tekrar açılmaz.
  • Tutanak okunmadan imzalanmamalıdır. Avukatınız yoksa hâkimden tutanağın sesli okunmasını talep edebilirsiniz.
Parla Hukuk Notu: Ön inceleme tutanağı, davanın sonraki tüm aşamalarını şekillendirir. Avukat Hüseyin Yurtseven olarak müvekkillere tutanak imzalanmadan önce her maddeyi birlikte incelemeyi ve hak kaybı yaratabilecek belirsiz ifadeleri gidermelerine destek olmayı öncelikli görevimiz saymaktayız.

Boşanmada Tahkikat Aşaması Ne Kadar Sürer?

Boşanma davası tahkikat aşaması ne kadar sürer sorusu; davanın toplam süresini belirleyen kritik faktördür. Tahkikat, ön incelemenin ardından tanıkların dinlendiği, bilirkişi incelemelerinin yapıldığı ve delillerin tartışıldığı aşamadır.

Tahkikat Unsuru Süreye Katkısı
Her tahkikat celsesi arası 1 – 3 ay
Tanık sayısı (her iki taraf birleşik) Her tanık için 1 celse
SİR raporu (velayet varsa) +3 – 6 ay
Mal varlığı bilirkişisi +4 – 10 ay
Tüm tahkikat (basit dava) 6 ay – 1 yıl
Tüm tahkikat (tanıklı + bilirkişili) 1 – 2,5 yıl
Tensip Zaptından Karara: Süreç Takvimi

Tensip Zaptından Karara: Süreç Takvimi

Tensip Zaptından Karara: Süreç Takvimi

ÇEKİŞMELİ BOŞANMA — TAM SÜREÇ TAKVİMİ (ANKARA 2026)
1. Gün
Dava dilekçesi ve harç yatırılır; tevzi bürosuna teslim edilir.
1–2 Hafta
Hâkim tensip zaptını düzenler. Davalıya cevap süresi başlar (2 hafta + uzatma).
2 – 4 Ay
Dilekçeler aşaması: cevap, cevaba cevap, ikinci cevap. Tebligat gecikmeleri bu aşamayı uzatır.
3 – 6 Ay
Ön inceleme duruşması (ilk duruşma). Sulhe davet, uyuşmazlık tespiti, delil listesi, tahkikat günü.
6 Ay – 2 Yıl
Tahkikat aşaması: tanıklar, bilirkişi, SİR raporu. Her celse arası 1–3 ay.
+2 – 5 Ay
Sözlü karar, gerekçeli karar yazımı ve tebligat.
+2 Hafta
İstinaf süresi. İtiraz yoksa karar kesinleşir.
Toplam
Basit dava: 1–1,5 yıl. Tanıklı + bilirkişili dava: 2–3 yıl. İstinaf dahil: 3–5 yıl.

Yargıtay Emsal Kararları

YARGITAY 2. HUKUK DAİRESİ — ÖN İNCELEMEDE SULHE DAVET ZORUNLUDURHâkimin ön inceleme duruşmasında tarafları sulhe davet etme yükümlülüğünü yerine getirmeden tahkikate geçtiği davalarda bozma kararı vermiştir. Sulhe davet; tarafların kabulü ya da reddiyle sonuçlanmasından bağımsız olarak tutanağa geçirilmek zorundadır. Bu adımın atlanması usul hatası oluşturur ve kararı bozabilir.

YARGITAY 2. HUKUK DAİRESİ — ÖN İNCELEMEDEN SONRA YENİ DELİL EKLENEMEZÖn inceleme aşaması tamamlanıp tutanak imzalandıktan sonra tarafların yeni delil ve vakıa ileri süremeyeceğini; bu aşamada belirlenen uyuşmazlık konularının ve delil listesinin tahkikatta bağlayıcı olduğunu hükme bağlamıştır. Bu kararın pratik sonucu: tüm delillerin ve taleplerin ön inceleme öncesinde eksiksiz hazırlanması zorunluluğudur.

YARGITAY 2. HUKUK DAİRESİ — TEDBİR NAFAKASI RE’SEN DE VERİLEBİLİRTMK 169 kapsamında tedbir nafakası ve geçici velayetin hâkim tarafından re’sen düzenlenebileceğini; tarafların ayrıca talep etmemesinin bu önemlere hükmedilmesini engellemediğini ortaya koymuştur. Ancak talep edilmesi sürecin hızlandırılmasını ve somut korumanın güvence altına alınmasını sağlar.

YARGITAY 2. HUKUK DAİRESİ — ÖN İNCELEMEYE GELMEYEN TARAFIN İTİRAZ HAKKI KISITLANIRHMK 140/5 uyarınca ön inceleme duruşmasına mazeretsiz gelmeyen tarafın ön inceleme tutanağına sonradan itiraz edemeyeceğini hükme bağlamıştır. Bu karar; ön inceleme duruşmasına katılımın hak kaybını önlemek açısından taşıdığı kritik önemi netleştiren emsal niteliğindeki içtihattır.

Sıkça Sorulan Sorular

Çekişmeli boşanmada hâkim ilk duruşmada boşanma kararı verir mi? Hâkim ilk duruşmada boşanma kararı verir mi sorusuna yanıt:
Hayır. İlk duruşma ön inceleme aşamasıdır. Bu aşamada karar verilmez; uyuşmazlık belirlenir, sulhe davet yapılır ve tahkikat günü verilir. Boşanma kararı yalnızca tahkikat aşamasında tanıklar ve deliller değerlendirildikten sonra çıkabilir.
İlk duruşmaya (ön inceleme) tanık götürmeli miyim? Tanıklar ne zaman dinlenir?
İlk duruşmaya tanık götürmenize gerek yoktur. Tanık isimleri ve adresleri ön inceleme tutanağına yazılır; bizzat dinlenme tahkikat duruşmalarında yapılır. Tanığın o gün adliyede olması gerekmez.
İlk duruşmada hâkim geçici velayet veya tedbir nafakasına hükmeder mi?
Evet, talep edilmesi hâlinde ve re’sen hükmedilebilir. TMK 169 kapsamında hâkim ön inceleme duruşmasında tedbir nafakası ve geçici velayet kararı verebilir. Acil durumlarda dava öncesinde bile ayrı talep yapılabilir.
Karşı taraf ilk duruşmaya gelmezse ne olur? Dava ertelenir mi?
Dava durmaz. HMK 140/5 uyarınca gelmeyen taraf ön inceleme tutanağına itiraz edemez. Mahkeme mevcut tarafla devam eder ve tahkikat günü verir. Davalının gelmemesi davayı geciktirmez; o tarafın hak kaybına yol açar.
Ön inceleme duruşması tutanağını (zaptını) imzalamak ne anlama gelir?
Uyuşmazlık konularının ve delil listesinin belirlendiğini kabul etmek anlamına gelir. İmzalanan tutanaktan sonra yeni delil ve vakıa eklemek artık çok kısıtlıdır. Tutanağı avukatınızla birlikte incelemeden imzalamayın.
İlk duruşmada adliyede ne kadar bekleriz, duruşma salonundaki süreç kaç dakika sürer?
Adliyedeki bekleme süresi duruşma listesindeki sıraya göre 15 dakika ile birkaç saat arasında değişir. Ön inceleme duruşmasının salon süresi ise genellikle 10–30 dakika sürmektedir. Sulhe davet görüşmeleri ya da kapsamlı uyuşmazlık tartışmaları bu süreyi uzatabilir.
İlk duruşmada çekişmeli açılan dava anlaşmalı boşanmaya dönüştürülebilir mi?
Evet. Taraflar ön inceleme duruşmasında tüm konularda uzlaşırsa eksiksiz bir protokol hazırlanarak hâkime sunulabilir. Hâkimin protokolü onaylaması hâlinde dava anlaşmalı boşanmaya dönüşür ve çok daha hızlı sonuçlanır. Protokol o gün hazırsa hâkim aynı duruşmada değerlendirebilir.
HY
Yazarlar Hakkında
Avukat Hüseyin Yurtseven — Parla Hukuk & Danışmanlık, AnkaraBu içerik, Ankara Barosu’na kayıtlı Avukat Hüseyin Yurtseven tarafından hazırlanmış ve hukuki doğruluğu onaylanmıştır. Parla Hukuk olarak çekişmeli boşanma davalarında ön inceleme hazırlığı, tanık yönetimi ve tahkikat stratejisi konularında Ankara Aile Mahkemelerinde müvekkillerimizin yanında yer alıyoruz. Buradaki bilgiler hukuki tavsiye niteliği taşımaz; her somut olay kendi koşulları içinde değerlendirilmelidir.

Aile HukukuÇekişmeli BoşanmaÖn İncelemeTensip ZaptıAnkara Boşanma Avukatı

Çekişmeli boşanma davanızda ön inceleme hazırlığı ve strateji için Avukat Hüseyin Yurtseven ile görüşebilirsiniz.

Ankara Boşanma Avukatı

Parla Hukuk & Danışmanlık — İletişim

Adres: Beştepe Mah. Meriç Cad. No: 5 Milaslı 2000 Plaza A Blok No: 12 (4. Kat) Yenimahalle / Ankara
Telefon: 0 (312) 212 91 07  |  GSM: 0 507 158 00 87
E-posta: parlahukuk@gmail.com  |  @parlahukuk

 

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Ankara Avukat Kült Avukatlık Sakarya Avukat Uzman Mütalaası İstanbul Avukat Ankara Boşanma Avukatı İzmir Ceza Avukatı Kartal Avukat Kripto Para Avukatı