Askere Giden İşçi Kıdem Tazminatı Alabilir mi? (Muvazzaf-Bedelli)
ASKERE GİDEN İŞÇİ KIDEM TAZMİNATI ALABİLİR Mİ?Evet, askerlik nedeniyle işten ayrılan işçi, aynı iş yerinde en az 1 yıl (12 ay) kıdemi olması şartıyla kıdem tazminatı alabilir. Askerlik nedeniyle fesihte işçi ihbar süresi vermek zorunda değildir ancak feshi kendisi yaptığından ihbar tazminatı da alamaz.
Askere giden işçinin bilmesi gereken temel hususlar şunlardır:
- 1 Yıl Şartı: Aynı iş yerinde en az 1 yıllık çalışma süresi gerekir.
- Doğru Dilekçe: Dilekçede “askerlik hizmetim nedeniyle işten ayrılıyorum” ibaresi yer almalıdır.
- Sevk Belgesi: Askerlik sevk/celp belgesi işverene yazılı olarak sunulmalıdır.
- İşe Dönüş: Terhisten sonra 2 ay içinde başvuruda işe alınma hakkı doğar.
BU YAZIMIZDA NELER BULACAKSINIZ
- Askere Giden İşçi Kıdem Tazminatı Alır mı?
- Şartlar ve Bilinmesi Gerekenler
- Doğru Dilekçe (Tazminatı Riske Atmamak İçin)
- 1 Yıl Dolmadan Tazminat Alınır mı?
- Askerlikte İhbar Tazminatı Alınır mı?
- Askerlik Kıdem Tazminatı Hesaplama
- Bedelli Askerlikte Kıdem Tazminatı
- İşe Dönüş Hakkı (Terhisten 2 Ay İçinde)
- Tazminat Alan İşçi Tekrar Çalışabilir mi?
- Özet: Askerlik ve İşçi Hakları Tablosu
- Sıkça Sorulan Sorular
Askere Giden İşçi Kıdem Tazminatı Alır mı?
Evet, askerlik nedeniyle işten ayrılan işçi, aynı iş yerinde en az 1 yıl (12 ay) kıdemi olması şartıyla kıdem tazminatı alabilir. Muvazzaf askerlik görevi, İş Kanunu uyarınca işçiye kıdem tazminatı hakkı doğuran özel hâllerden biridir. Yani işçi, askerlik hizmetini yerine getirmek üzere iş sözleşmesini sonlandırdığında, en az bir yıllık kıdem şartını taşıyorsa kıdem tazminatına hak kazanır. Ancak bu hakkın tam olarak kullanılabilmesi için dilekçe, sevk belgesi ve süreçle ilgili bazı hususlara dikkat edilmesi gerekir.
1475 SAYILI İŞ KANUNU MADDE 14 — KIDEM TAZMİNATI (ASKERLİK)
Şartlar ve Bilinmesi Gerekenler
1 Yıl Şartı
İşçinin aynı iş yerinde en az 1 yıllık çalışma süresini doldurmuş olması gerekir. Bir yıldan kısa çalışmada kıdem doğmaz.
Doğru Dilekçe
İstifa dilekçesinde mutlaka “muvazzaf askerlik / bedelli askerlik hizmetim nedeniyle işten ayrılıyorum” ibaresi yer almalıdır. Genel bir istifa dilekçesi tazminat hakkını riske atabilir.
Sevk Belgesi
İşten ayrılış bildirimine askerlik sevk belgesi (ya da celp belgesi) eklenerek işverene yazılı olarak sunulmalıdır.
İhbar Tazminatı
Askerlik nedeniyle fesihlerde ihbar süresi aranmaz. İşçi ihbar tazminatı alamaz ancak ihbar süresi vermeden de işten ayrılabilir.
İşe Dönüş Hakkı
Terhis sonrasında 2 ay içinde eski iş yerine yazılı başvuruda bulunulursa, işveren makul sebep olmadıkça işe alma yükümlülüğü taşır. Alınmazsa 3 aylık brüt ücret tutarında tazminat hakkı doğar.
Doğru Dilekçe (Tazminatı Riske Atmamak İçin)
ASKERLİK NEDENİYLE AYRILMADA GEREKENLER
- Ayrılma sebebini açıkça belirten yazılı dilekçe (“askerlik hizmetim nedeniyle…”)
- Askerlik sevk (celp) belgesi ya da bedelli askerlik belgesi
- Dilekçenin işverene yazılı ve teslim ispatlı sunulması (imza karşılığı / noter)
- En az 1 yıllık kıdemin bulunması
- Talepler: kıdem tazminatı + kullanılmayan yıllık izin + varsa diğer alacaklar
1 Yıl Dolmadan Tazminat Alınır mı?
Askerlikte İhbar Tazminatı Alınır mı?
İhbar Alınmaz, Ama İhbar Süresi de Verilmez
Askerlik nedeniyle işten ayrılan işçi ihbar tazminatı alamaz ancak buna karşılık ihbar süresi vermek (beklemek) zorunda da değildir. İhbar tazminatı, bildirim süresine uymadan fesheden tarafın karşı tarafa ödediği bir tazminattır. Askerlik nedeniyle feshi işçi kendisi yaptığından işçi lehine ihbar tazminatı doğmaz. Ancak askerlik fesihlerinde ihbar süresi aranmadığından, işçi önceden bildirim süresi tanımak zorunda değildir, sevk tarihine göre ayrılabilir. Yani işçi kıdem tazminatı alır, ihbar tazminatı alamaz ve ihbar süresi vermek zorunda değildir. Ayrıca kullanılmayan yıllık izin ücreti ile varsa diğer alacaklarını da talep edebilir.

Askerlik Kıdem Tazminatı Hesaplama
Askerlik Kıdem Tazminatı Hesaplama
Her Tam Yıl İçin 30 Günlük Giydirilmiş Brüt Ücret
Askere giden işçinin kıdem tazminatı, çalıştığı her tam yıl için 30 günlük giydirilmiş brüt ücret üzerinden hesaplanır. Artan aylar ve günler oranlanır. Giydirilmiş brüt ücret, çıplak maaşa düzenli yol, yemek, ikramiye gibi yan hakların eklenmesiyle bulunur. Örneğin günlük giydirilmiş brüt ücreti 1.000 TL olan ve 3 yıl çalışan bir işçi için: 3 × 30 = 90 gün, 90 × 1.000 = 90.000 TL brüt kıdem tazminatı hesaplanır. Bu tutardan yalnızca binde 7,59 damga vergisi kesilir, gelir vergisi kesilmez. Giydirilmiş ücret kıdem tavanını aşarsa, bir yıl için tavan tutarı esas alınır. (Rakamlar yalnızca yöntemi göstermek içindir, gerçek hesap güncel ücret ve tavana göre yapılır.)
Bedelli Askerlikte Kıdem Tazminatı
Belirli Koşullarda Kıdem Hakkı Doğabilir
Bedelli askerlik nedeniyle işten ayrılan işçinin kıdem tazminatı alıp alamayacağı uygulamada tartışmalı olmakla birlikte ağırlıklı görüş, bedelli askerlik için de belirli koşullarda kıdem tazminatı hakkının doğabileceği yönündedir. Muvazzaf (normal) askerlikte kıdem hakkı açıkça tanınmıştır. Bedelli askerlikte ise, işçinin fiilen askerlik hizmetini (temel eğitim gibi) yerine getirmek üzere işten ayrılması ve en az bir yıllık kıdem şartını sağlaması hâlinde kıdem tazminatına hak kazanabileceği kabul edilmektedir. Burada da dilekçede sebebin “bedelli askerlik” olduğunun açıkça belirtilmesi ve askerlik belgesinin sunulması önemlidir. Bedelli askerlik uygulaması ve süreleri zaman içinde değişebildiğinden, somut durumun güncel mevzuat ışığında değerlendirilmesi yararlı olur.
İşe Dönüş Hakkı (Terhisten 2 Ay İçinde)
4857 SAYILI İŞ KANUNU MADDE 31 — ASKERLİK SONRASI İŞE ALINMA
Tazminat Alan İşçi Tekrar Çalışabilir mi?
Evet — Kıdem Tazminatı Geri Ödenmez
Askerlik nedeniyle işten ayrılıp kıdem tazminatı alan işçi, terhis sonrası eski iş yerine geri dönebilir ve bu durumda daha önce aldığı kıdem tazminatını geri ödemesi gerekmez. Yukarıda açıklanan işe dönüş hakkı (terhisten 2 ay içinde yazılı başvuru) sayesinde işçi, eski işine ya da benzeri bir işe alınmayı talep edebilir. İşçi işe geri döndüğünde, önceki dönem için aldığı kıdem tazminatı o dönemi tasfiye ettiğinden, yeniden işe başladığında kıdemi sıfırdan işlemeye başlar. Yani işçi, hem askerlik öncesi çalışması için kıdem tazminatını almış olur hem de işe döndüğünde yeni bir kıdem biriktirmeye başlar. Bu nedenle askerlik dönüşü aynı işverende çalışmaya devam etmek, işçi açısından mümkündür ve hak kaybı doğurmaz.
Özet: Askerlik ve İşçi Hakları Tablosu
| Konu | Durum |
|---|---|
| Kıdem tazminatı | Alınır (aynı işyerinde en az 1 yıl kıdemle) |
| 1 yıldan kısa çalışma | Kıdem doğmaz |
| İhbar tazminatı | Alınmaz (feshi işçi yapar), ihbar süresi de verilmez |
| Dilekçe | Sebep “askerlik” olarak açıkça yazılmalı + sevk belgesi |
| Bedelli askerlik | Belirli koşullarda kıdem hakkı doğabilir (tartışmalı) |
| İşe dönüş | Terhisten 2 ay içinde yazılı başvuru, alınmazsa 3 aylık ücret tazminatı |
| Yıllık izin / diğer alacaklar | Talep edilebilir |
Sıkça Sorulan Sorular
Askerlik nedeniyle işten ayrılma, kıdem tazminatı, doğru dilekçe ve terhis sonrası işe dönüş hakkınız için Avukat Hüseyin Yurtseven ile iletişime geçebilirsiniz.
Parla Hukuk & Danışmanlık — İletişim
Adres: Beştepe Mah. Meriç Cad. No: 5 Milaslı 2000 Plaza A Blok No: 12 (4. Kat) Yenimahalle / Ankara
Telefon: 0 (312) 212 91 07 | GSM: 0 507 158 00 87
E-posta: parlahukuk@gmail.com | @parlahukuk