Kıdem Tazminatı Davası: Şartlar, Nasıl Açılır, Süre ve Haklar
KIDEM TAZMİNATI DAVASIKıdem tazminatı alabilmek için öncelikle İş Mahkemeleri Kanunu gereği dava açmadan önce zorunlu arabulucuya başvurmanız gerekir. Anlaşma sağlanamazsa, son tutanakla iş mahkemesinde kıdem tazminatı davası açılır.
Kıdem tazminatı davasında öne çıkan temel hususlar şunlardır:
- 1 Yıl Çalışma: Aynı işverene bağlı en az 1 tam yıl çalışmış olmak gerekir.
- Sözleşmenin Sona Ermesi: İşçi haklı nedenle feshetmeli ya da işveren haksız çıkarmalıdır.
- Zorunlu Arabuluculuk: Dava öncesi arabuluculuk şarttır; anlaşma olmazsa dava açılır.
- Görevli Mahkeme ve Süre: İş Mahkemesi, ilk derece genellikle 7-14 ay.
BU YAZIMIZDA NELER BULACAKSINIZ
- Kıdem Tazminatı Davası Nedir?
- Kıdem Tazminatı Davasının Şartları
- Kıdem Tazminatı Kimlere Verilir, Kimlere Verilmez?
- Kıdem Tazminatı Davası Nasıl Açılır?
- Zorunlu Arabuluculuk Aşaması
- Görevli Mahkeme ve Dava Süresi (7-14 Ay)
- Kıdem Tazminatı Hesaplama
- Dava Açma Süresi (Zamanaşımı: 5 Yıl)
- İşçi Davayı Kazanırsa Ne Olur?
- Kıdem Tazminatımı Vermiyorlar, Ne Yapmalıyım?
- Kıdem Tazminatı Dava Dilekçesinde Bulunması Gerekenler
- Sıkça Sorulan Sorular
Kıdem Tazminatı Davası Nedir?
Kıdem tazminatı davası, iş sözleşmesi kıdem tazminatına hak kazandıran bir şekilde sona eren işçinin, ödenmeyen kıdem tazminatını (ve varsa diğer işçilik alacaklarını) tahsil etmek için işverene karşı açtığı davadır. Kıdem tazminatı alabilmek için öncelikle İş Mahkemeleri Kanunu gereği dava açmadan önce zorunlu arabulucuya başvurmanız gerekir. Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa, düzenlenen son tutanakla iş mahkemesinde dava açılır. Kıdem tazminatı, işçinin en temel haklarından biri olduğundan, iş ilişkisi kanuna uygun biçimde sona erdiğinde işverenin bu tazminatı ödemesi esastır.
1475 SAYILI İŞ KANUNU MADDE 14 — KIDEM TAZMİNATI
Kıdem Tazminatı Davasının Şartları
En Az 1 Yıl Çalışma
Aynı işverene bağlı olarak en az 1 tam yıl çalışmış olmanız gerekir. Bir yıldan kısa çalışmada kıdem tazminatı doğmaz.
Sözleşmenin Uygun Şekilde Sona Ermesi
İş sözleşmesi ya işçi tarafından haklı nedenle feshedilmeli ya da işveren tarafından haksız (haklı neden olmaksızın) sonlandırılmalıdır.
Zorunlu Arabuluculuk
Dava açmadan önce arabuluculuğa başvurulmalı ve görüşmelerde anlaşma sağlanamamış olmalıdır (dava şartı).
Kıdem Tazminatı Kimlere Verilir, Kimlere Verilmez?
| Kıdem VERİLİR | Kıdem VERİLMEZ |
|---|---|
| İşverenin işçiyi haklı neden olmadan çıkarması | İşçinin haklı neden olmadan istifası |
| İşçinin haklı nedenle feshi (ücret ödenmemesi, mobbing, eksik sigorta) | İşçinin ahlak/iyi niyete aykırılığı nedeniyle işverenin haklı feshi (örn. hırsızlık) |
| Emeklilik ya da 15 yıl + 3600 gün ile ayrılma | 1 yıldan kısa süreli çalışma |
| Erkek işçinin muvazzaf askerlik nedeniyle ayrılması | — |
| Kadın işçinin evlilik (1 yıl içinde) nedeniyle ayrılması | — |
| İşçinin ölümü (mirasçılarına ödenir) | — |
Kıdem Tazminatı Davası Nasıl Açılır?
Delilleri Toplayın
İş sözleşmesi, bordrolar, SGK hizmet dökümü, banka kayıtları, fesih/ihtar belgeleri ve tanık bilgilerini hazırlayın.
Arabuluculuğa Başvurun
Adliyedeki arabuluculuk bürosuna başvurun; anlaşma olmazsa son tutanağı alın (dava şartı).
İş Mahkemesinde Dava Açın
Son tutanağı ekleyerek dava dilekçesiyle iş mahkemesinde kıdem tazminatı (ve varsa diğer alacaklar) davası açın.
Yargılama ve Bilirkişi
Deliller toplanır, tanıklar dinlenir, bilirkişi kıdem süresi ve alacak tutarını hesaplar; mahkeme karar verir.
Zorunlu Arabuluculuk Aşaması
Görevli Mahkeme ve Dava Süresi (7-14 Ay)
Görevli Mahkeme: İş Mahkemesi
Kıdem tazminatı davasında görevli mahkeme İş Mahkemeleridir. İş mahkemesi bulunmayan yerlerde, asliye hukuk mahkemeleri iş mahkemesi sıfatıyla bu davalara bakar. Yetkili mahkeme genellikle işverenin ya da işçinin (işin görüldüğü yerin) bulunduğu yer mahkemesidir.
Süre: İlk Derecede Genellikle 7-14 Ay
Kıdem tazminatı davası, ilk derece mahkemelerinde dava genellikle 7 ila 14 ay sürer. İstinaf süreçleriyle birlikte toplam süre uzayabilir. Süre, mahkemenin iş yoğunluğuna, tanık sayısına, bilirkişi incelemesine ve delillerin toplanmasına göre değişir. İlk derece kararından sonra taraflar istinafa ve şartları varsa temyize başvurursa, süreç 1-2 yıl daha uzayabilir. Delillerin baştan eksiksiz sunulması süreci kısaltır.

Kıdem Tazminatı Hesaplama
Kıdem Tazminatı Hesaplama
Her Tam Yıl İçin 30 Günlük Giydirilmiş Brüt Ücret
Kıdem tazminatı, işçinin çalıştığı her tam yıl için 30 günlük giydirilmiş brüt ücret üzerinden hesaplanır. Artan aylar ve günler oranlanır. Çıplak (temel) brüt maaşa; düzenli yol, yemek, ikramiye gibi yan haklar eklenerek giydirilmiş brüt ücret bulunur. Örneğin 5 yıl çalışan bir işçi için 5 × 30 = 150 günlük giydirilmiş brüt ücret tutarında kıdem tazminatı hesaplanır. Kıdem tazminatında devletçe belirlenen bir tavan bulunur. Giydirilmiş ücret tavanı aşarsa, bir yıl için tavan tutarı esas alınır. Kıdem tazminatından yalnızca binde 7,59 damga vergisi kesilir; gelir vergisinden istisnadır. Uygulamada bu hesap, davada çoğu zaman bilirkişi tarafından yapılır.
Dava Açma Süresi (Zamanaşımı: 5 Yıl)
İşçi Davayı Kazanırsa Ne Olur?
Tazminat + Faiz + İcra + Yargılama Gideri
İşçi kıdem tazminatı davasını kazanırsa, mahkeme işveren aleyhine kıdem tazminatının (ve varsa diğer işçilik alacaklarının) ödenmesine karar verir; bu tutara faiz de eklenir. Kıdem tazminatına, fesih tarihinden itibaren mevduata uygulanan en yüksek banka faizi işletilir. Karar kesinleştikten sonra işveren ödemezse, işçi ilamlı icra takibi başlatarak alacağını tahsil edebilir. İşverenin banka hesaplarına, taşınmazlarına ya da mallarına haciz uygulanabilir. Ayrıca haklı çıkan işçi lehine yargılama giderleri ve vekalet ücreti de işverene yükletilir. Yani işçi davayı kazandığında yalnızca kıdem tazminatını değil faizini, diğer alacaklarını ve yargılama giderlerini de alma hakkına kavuşur.
Kıdem Tazminatımı Vermiyorlar, Ne Yapmalıyım?
Delilleri Toplayın
İş sözleşmesi, bordrolar, SGK hizmet dökümü, banka kayıtları, fesih/ihtar belgeleri ve tanık bilgilerini bir araya getirin.
Arabuluculuğa Başvurun
Zorunlu arabuluculukta işverenle anlaşabilirseniz, alacağınızı dava açmadan ve daha kısa sürede tahsil edebilirsiniz.
Dava Açın
Anlaşma olmazsa son tutanakla iş mahkemesinde kıdem tazminatı davası açın; faizini de talep edin.
Gerekirse İcraya Verin
Kararı kazanıp işveren yine ödemezse, ilamlı icra takibiyle haciz yoluyla tahsil edebilirsiniz.
Kıdem Tazminatı Dava Dilekçesinde Bulunması Gerekenler
KIDEM TAZMİNATI DAVA DİLEKÇESİNDE YER ALMASI GEREKENLER
- Tarafların (işçi ve işveren) kimlik ve adres bilgileri
- İş ilişkisinin başlangıç ve bitiş (fesih) tarihleri, toplam kıdem süresi
- İş sözleşmesinin nasıl sona erdiği (haklı fesih ya da işveren tarafından çıkarma)
- Son giydirilmiş brüt ücret ve düzenli yan haklar (yol, yemek, ikramiye)
- Talep edilen kıdem tazminatı ve varsa diğer alacaklar (ihbar, fazla mesai, yıllık izin)
- Faiz talebi (fesih tarihinden en yüksek mevduat faizi)
- Deliller (iş sözleşmesi, bordro, SGK kaydı, banka kaydı, tanık) ve arabuluculuk son tutanağı
Sıkça Sorulan Sorular
Kıdem tazminatı davası, ödenmeyen alacaklarınız, arabuluculuk ve icra süreçleri için Avukat Hüseyin Yurtseven ile iletişime geçebilirsiniz.
Parla Hukuk & Danışmanlık — İletişim
Adres: Beştepe Mah. Meriç Cad. No: 5 Milaslı 2000 Plaza A Blok No: 12 (4. Kat) Yenimahalle / Ankara
Telefon: 0 (312) 212 91 07 | GSM: 0 507 158 00 87
E-posta: parlahukuk@gmail.com | @parlahukuk