Eşit Kusur Halinde Nafaka ve Tazminat: Kim Ne Alabilir?
Tazminat ve Nafakada Farklı Kusur Ölçütleri
| Talep | Kanuni Ölçüt | Eşit Kusurda Sonuç |
|---|---|---|
| Maddi tazminat (TMK 174/1) | “Kusursuz veya daha az kusurlu” olmak | Reddedilir |
| Manevi tazminat (TMK 174/2) | Kişilik hakkı saldırıya uğrayan taraf; kusur dengesi gözetilir | Reddedilir |
| Yoksulluk nafakası (TMK 175) | Kusuru “daha ağır olmamak” | Verilebilir |
| İştirak nafakası (TMK 182) | Kusurdan bağımsız | Verilir |
Eşit Kusurda Tazminat Neden Verilmez?
TMK m. 174, tazminat isteyebilecek tarafı “kusursuz veya daha az kusurlu” olarak tanımlar. Kusurlar denk olduğunda hiçbir taraf diğerinden “daha az kusurlu” olmadığından, maddi tazminatın kanuni şartı gerçekleşmez; manevi tazminatta da Yargıtay aynı dengeyi arar. Bu nedenle eşit kusur tespiti, karşılıklı tazminat taleplerinin tümünün reddi sonucunu doğurur. Kusur derecelerinin tazminat miktarına etkisini kusur dereceleri ve tazminat dengesi yazımızda, tazminatın genel şartlarını TMK 174 tazminat yazımızda inceledik.
Eşit Kusurda Yoksulluk Nafakası Neden Verilir?
TMK m. 175’in ölçütü farklıdır: nafaka isteyenin kusuru “daha ağır olmamalıdır”. Eşit kusur, “daha ağır” olmadığından şartı sağlar. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 06.02.2025 tarihli E. 2024/3662, K. 2025/995 sayılı kararında bu ilke açıkça uygulanmıştır: taraflar eşit kusurlu bulunmuş, geliri ve mal varlığı olmayan kadının yoksulluk nafakası talebinin reddi bozma sebebi sayılmış; “kadın yararına yoksulluk nafakasına hükmedilmesi gerekirken hatalı kusur belirlemesinin sonucu olarak talebin reddi doğru olmamıştır” denilmiştir. Nafakanın diğer şartları için çalışmayan eş nafaka alabilir mi yazımıza bakınız.
Kusur Denkliği Nasıl Belirlenir?
Denklik matematiksel bir sayım değil, davranışların ağırlıkça tartılmasıdır. Fiziksel şiddet, sadakatsizlik ve hakaret ağır kusurlar; ilgisizlik, birlik görevlerini aksatma görece hafif kusurlardır. Bir tarafın ağır, diğerinin hafif kusuru varsa denklikten söz edilemez. Kusur sayılan hallerin hangi delillerle ispatlanacağı bu nedenle davanın kaderini belirler; tanık anlatımları ve yazılı deliller kusur dağılımının temelidir.
Yargıtay Kararları
Sıkça Sorulan Sorular
S: Eşit kusur halinde maddi ve manevi tazminat verilir mi?
C: Hayır. TMK 174 tazminatı yalnızca daha az kusurlu tarafa tanır; kusurların denk olduğu hallerde her iki tarafın tazminat talepleri de reddedilir.
S: Eşit kusurda yoksulluk nafakası alınabilir mi?
C: Evet. TMK 175 yalnızca talep edenin kusurunun daha ağır olmamasını arar; eşit kusur bu şartı sağlar. Yoksulluğa düşecek ve geliri bulunmayan eş yararına nafakaya hükmedilir.
S: Her iki taraf da kusurluysa boşanma gerçekleşir mi?
C: Evet. Kusur dağılımı tazminat ve nafakayı etkiler; boşanmanın kendisi, evlilik birliğinin temelinden sarsıldığının ispatıyla gerçekleşir.
S: Mahkeme kusurları nasıl denk sayar?
C: Tarafların boşanmaya yol açan davranışları nitelik ve ağırlıkları yönünden tartılır; şiddet, sadakatsizlik gibi ağır kusurlar ile ilgisizlik gibi görece hafif kusurlar aynı kefeye konmaz. Denklik ancak davranışların ağırlıkça birbirini karşılaması halinde kabul edilir.
S: Eşit kusur kararına itiraz edilebilir mi?
C: Evet. Kusur belirlemesi istinaf ve temyiz denetimine tabidir; hatalı kusur dağılımı, buna bağlı tazminat ve nafaka hükümleriyle birlikte bozma sebebi oluşturur.
