Çalışmayan Eş Nafaka Alabilir mi? Yoksulluk Nafakası Şartları
Yoksulluk Nafakasının Üç Şartı
Yoksulluğa Düşme Nasıl Belirlenir?
Mahkeme, kolluk aracılığıyla yaptırılan ekonomik-sosyal durum araştırması ile SGK, tapu ve banka kayıtlarını değerlendirir. Ev hanımı olarak evlilik boyunca çalışmamış, mesleki geliri ve üzerine kayıtlı malı bulunmayan eş tipik olarak yoksulluğa düşecek kabul edilir. Yargıtay uygulamasında asgari ücret düzeyindeki gelir dahi tek başına nafakayı ortadan kaldırmaz; ölçüt, gelirin kişiyi yoksulluktan kurtarmaya yetip yetmediğidir. Nafaka miktarı ise yükümlünün mali gücüyle orantılı belirlenir; türlerin işleyişi için nafaka türleri ve farkları yazımıza bakınız.
Kusurun Etkisi: Eşit Kusurda Nafaka Verilir mi?
Verilir. Kanun yalnızca talep edenin kusurunun “daha ağır olmamasını” arar; eşit kusur bu şartı sağlar. Buna karşılık ağır kusurlu eşin nafaka talebi reddedilir. Kusur derecelendirmesinin nasıl yapıldığını kusur sayılan haller ve kusur dereceleri ve tazminat dengesi yazılarımızda; eşit kusurun tazminat ve nafakaya farklı etkilerini ise eşit kusurda nafaka ve tazminat yazımızda ayrıntılı inceledik.
Yargıtay Emsal Kararı
Eş Sonradan Çalışmaya Başlarsa Ne Olur?
Yoksulluk nafakası süresiz olmakla birlikte koşullara bağlıdır. Nafaka alacaklısının düzenli ve yoksulluğu ortadan kaldıran bir işe girmesi, yeniden evlenmesi veya evlenme olmaksızın fiilen evliymiş gibi birlikte yaşaması halinde yükümlü, nafakanın kaldırılmasını dava edebilir; gelir artışı yoksulluğu tamamen kaldırmıyorsa indirim istenebilir. Bu davaların şartlarını nafakanın azaltılması ve kaldırılması yazımızda anlattık.
Sıkça Sorulan Sorular
S: Çalışmayan eş her durumda nafaka alır mı?
C: Hayır. Yoksulluğa düşecek olması, kusurunun daha ağır olmaması ve talep etmesi gerekir. Kusuru ağır olan eş çalışmıyor olsa dahi yoksulluk nafakası alamaz.
S: Eşit kusur halinde yoksulluk nafakası verilir mi?
C: Evet. Yargıtay’a göre eşit kusur nafakaya engel değildir; kanun yalnızca talep edenin kusurunun ‘daha ağır’ olmamasını arar. Eşit kusurlu ve geliri bulunmayan eş yararına nafakaya hükmedilir.
S: Asgari ücretle çalışan eş yoksulluk nafakası alabilir mi?
C: Yargıtay uygulamasında asgari ücret düzeyindeki gelir tek başına yoksulluk nafakasını kaldırmaz; gelirin, nafaka talep edeni yoksulluktan kurtarıp kurtarmadığı somut olaya göre değerlendirilir.
S: Erkek eş de yoksulluk nafakası isteyebilir mi?
C: Evet. TMK 175 cinsiyet ayrımı yapmaz; boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olan taraf, şartları sağlıyorsa kadın veya erkek fark etmeksizin nafaka talep edebilir.
S: Yoksulluk nafakası gerçekten süresiz mi?
C: Kural olarak süresizdir; ancak alacaklının yeniden evlenmesi, evlenme olmaksızın fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğun ortadan kalkması veya haysiyetsiz hayat sürmesi halinde kaldırılır.
