UYUŞTURUCU KULLANMA SUÇUNDA 5 YILLIK KAMU DAVASININ AÇILMASININ ERTELENMESİ (KDAE)Uyuşturucu kullanma veya bulundurma suçunda Kamu Davasının Açılmasının Ertelenmesi (KDAE), savcılığın sanık hakkında 5 yıl süreyle dava açmayı ertelemesi ve bu sürede denetimli serbestlik uygulamasıdır.
KDAE sürecinde öne çıkan temel hususlar şunlardır:
- 5 Yıllık Erteleme: Savcı, TCK 191 kapsamında ilk kez yakalanan kişi hakkında 5 yıllık erteleme kararı verir.
- Denetimli Serbestlik: Şüpheliye en az 1 yıl denetimli serbestlik ve gerekirse tedavi yükümlülüğü verilir.
- Davanın Düşmesi: Süre içinde yükümlülüklere uyulur ve yeni suç işlenmezse dava düşer.
- İhlal Sonucu: Yükümlülük ihlali ya da yeni suç hâlinde savcılık kamu davasını açar.
Bu İçerik Hukuki Bilgilendirme Amaçlıdır: Buradaki bilgiler, KDAE sürecini açıklamak amacıyla, kamuya açık güncel mevzuata dayanılarak verilmiştir. Uyuşturucu madde kullanımı ve bulundurulması suçtur; bu içerik hiçbir biçimde uyuşturucu kullanımını teşvik etmez. Bağımlılıkla mücadele için 191 danışma hattı ve sağlık kuruluşları destek sunar.
5 YılErteleme süresi
1-3 YılDenetimli serbestlik
Uyulursa: DüşerSabıka oluşmaz
İhlal: Dava2-5 yıl hapis riski
KDAE Nedir? (5 Yıllık Erteleme)
Uyuşturucu kullanma veya bulundurma suçunda Kamu Davasının Açılmasının Ertelenmesi (KDAE), Cumhuriyet savcılığının sanık hakkında 5 yıl süreyle dava açmayı ertelemesi ve bu sürede denetimli serbestlik uygulamasıdır. Yani TCK 191 kapsamında ilk kez uyuşturucu kullanmak/bulundurmaktan yakalanan kişi hakkında savcı hemen dava açmaz; 5 yıllık bir erteleme kararı verir ve kişiye denetimli serbestlik ile gerekirse tedavi yükümlülüğü getirir. Bu kurum, uyuşturucu kullanan kişiyi doğrudan cezalandırmak yerine, ona tedavi ve topluma yeniden kazandırma imkanı sunmayı amaçlar.
“Bu suçtan dolayı başlatılan soruşturmada şüpheli hakkında … kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilir. Erteleme süresi beş yıldır. … denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına karar verilir. Denetimli serbestlik tedbirinin süresi en az bir yıldır. …”
5237 SAYILI TÜRK CEZA KANUNU MADDE 191 — KAMU DAVASININ AÇILMASININ ERTELENMESİ5 Yıl Kamu Davası Ertelemesi Ne Demek?
5 Yıllık “Temiz Sayfa” Fırsatı: 5 yıl süre ile kamu davasının açılmasının ertelenmesi, savcının uyuşturucu kullanma suçunu ilk kez işleyen kişi hakkında dava açmayı 5 yıl süreyle ertelemesi demektir. Bu süre içinde kişi, denetimli serbestlik (en az 1 yıl) ve gerekirse tedavi yükümlülüklerine uymak, yeniden uyuşturucu kullanmamak ve yeni suç işlememekle yükümlüdür. Kişi bu süre içinde tüm yükümlülüklerini yerine getirir ve yeni suç işlemezse, hakkında kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir; dava hiç açılmaz, ceza verilmez ve sabıka kaydı oluşmaz. Yani bu, kişiye adeta bir “temiz sayfa” imkanıdır; ancak süre içinde hata yaparsa dava ve ceza ile karşılaşabilir.
KDAE İçin Gerekli Şartlar
KDAE KARARININ VERİLEBİLMESİ İÇİN ARANAN ŞARTLAR
- Suçun TCK 191 kapsamında (kullanmak için satın alma/kabul/bulundurma/kullanma) olması
- Eylemin ticaret (TCK 188) değil, gerçekten kişisel kullanım amaçlı olması
- Kişinin bu suçu kural olarak ilk kez işlemiş olması
- Ele geçen miktar ve delillerin, eylemin kullanma kapsamında kaldığını göstermesi
KDAE Talebe Bağlı Değildir, Resen Uygulanır: Şartlar sağlandığında, Cumhuriyet savcısı kişi hakkında 5 yıl süreyle kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verir ve en az 1 yıl denetimli serbestlik ile gerekirse tedavi yükümlülüğü getirir. KDAE, kişinin talebine bağlı değildir; şartlar varsa savcı tarafından kendiliğinden (resen) uygulanır. Ancak eylemin kullanma olduğunun ve ticaret olmadığının ortaya konması açısından hukuki destek yararlı olabilir.
Denetimli Serbestlik ve Tedavi Nasıl İşler?
Denetimli Serbestlik ve Tedavi Nasıl İşler?
1
Denetimli Serbestlik (En Az 1 Yıl)
Kişiye en az 1 yıl denetimli serbestlik uygulanır; gerektiğinde altışar aylık dönemlerle en fazla 2 yıl daha uzatılabilir (toplamda en fazla 3 yıl).
2
Yükümlülükler
Belirli aralıklarla imza atma, danışmanlık/rehabilitasyon programlarına katılma, gerektiğinde test (kan/idrar) verme ve uyuşturucudan uzak durma.
3
Tedavi (AMATEM)
Özellikle bağımlılık varsa tedavi yükümlülüğü getirilir; kişi AMATEM gibi sağlık kurumlarına yönlendirilir.
4
Uyum Hâlinde Sonuç
Kişi yükümlülükleri düzenli yerine getirir, testlerde temiz çıkar ve yeni suç işlemezse, süre sonunda kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir.
Davanın Düşmesi (Başarılı Tamamlama)
Yükümlülüklere Uyulursa Dava Düşer
5 yıllık erteleme süresi içinde denetimli serbestlik ve tedavi yükümlülüklerine uyulur ve yeni bir suç işlenmezse, kamu davası düşer; yani kişi hakkında kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir. Bu, kişinin hiç dava ile karşılaşmaması, ceza almaması ve sabıka kaydı oluşmaması anlamına gelir. Erteleme sürecinin başarıyla tamamlanması, kişiye ceza almadan ve sicilini kirletmeden bu süreci atlatma imkanı verir.
Sabıka Kaydı Oluşur mu?
Başarılı Tamamlamada Sabıka Oluşmaz: KDAE süreci başarıyla tamamlanırsa, kamu davası açılmadığından ve mahkûmiyet kararı verilmediğinden, adli sicil (sabıka) kaydı oluşmaz. Süre sonunda verilen “kovuşturmaya yer olmadığı” kararı, bir mahkûmiyet bulunmadığı anlamına gelir; bu nedenle kişinin sabıka kaydında bu olaya ilişkin bir kayıt yer almaz. Bu durum, iş başvuruları, memuriyet, izin ve ruhsat işlemleri gibi sabıka kaydının önem taşıdığı süreçlerde önemli bir avantajdır. Buna karşılık KDAE ihlal edilir ve mahkûmiyet verilirse, bu mahkûmiyet adli sicile işlenir.
Erteleme Süresinin İhlali
ERTELEMEYİ İHLAL EDEN (DAVA AÇTIRAN) DURUMLAR
- Yükümlülük İhlali: Tedaviye ya da denetimli serbestlik kurallarına uymamak
- Yeni Suç: 5 yıllık süre içinde tekrar uyuşturucu kullanmak/bulundurmak
- Kasıtlı yeni bir suç işlemek
İhlal Hâlinde Dava Açılır: Kişi, tedaviye veya denetimli serbestlik kurallarına uymazsa savcılık kamu davasını açar. Ayrıca 5 yıllık süre içinde tekrar uyuşturucu kullanılırsa veya kasıtlı bir suç işlenirse, dava açılması ertelenmez; doğrudan mahkeme süreci başlar. Bu durumda kişi, TCK 191 uyarınca 2 yıldan 5 yıla kadar hapis cezasıyla yargılanır.
KDAE Bozulursa Ne Olur?
Ceza Almama İmkanı Kaybedilir
5 yıllık KDAE kararı bozulursa (kaldırılırsa), kişi hakkında kamu davası açılır ve kişi doğrudan ceza yargılamasıyla karşı karşıya kalır. Erteleme kararının bozulmasına; denetimli serbestlik/tedavi yükümlülüklerine uymamakta ısrar etmek ya da erteleme süresinde tekrar uyuşturucu kullanmak/kasıtlı yeni suç işlemek yol açar. Erteleme bozulduğunda kişi, ilk suçta tanınan “ceza almama ve sabıkasız kalma” imkanını kaybeder ve TCK 191 uyarınca 2-5 yıl hapis cezası riskiyle yargılanır. Bu nedenle 5 yıllık süre boyunca yükümlülüklere titizlikle uymak büyük önem taşır.
Kamu Davası Açılırsa Ne Olur?
Doğrudan Ceza Yargılaması Başlar
KDAE kararı kaldırılıp kamu davası açılırsa, kişi artık erteleme ve denetimli serbestlik imkanından yararlanamaz; TCK 191 uyarınca 2 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası istemiyle asliye ceza mahkemesinde yargılanır. Mahkeme, kişinin suçlu olduğuna kanaat getirirse 2-5 yıl arasında hapis cezasına hükmeder. Bu aşamada kişi, ilk suçta tanınan “ceza almama” imkanını kaybetmiştir. Ancak yargılama aşamasında da kişinin lehine hususlar (gerçekten kullanıcı olması, etkin pişmanlık, delil durumu) değerlendirilir. Bu nedenle KDAE bozulup dava açıldığında savunmanın doğru yürütülmesi önemlidir.
ÖNEMLİ — KDAE TEDAVİ VE FIRSAT ODAKLIDIRKDAE, uyuşturucu kullanan kişiyi doğrudan cezalandırmak yerine, 5 yıllık süre boyunca denetimli serbestlik ve tedaviyle topluma yeniden kazandırmayı amaçlar. Yükümlülüklere tam uyum, davanın hiç açılmaması, ceza verilmemesi ve sabıka oluşmaması sonucunu doğurur. İhlal hâlinde ise bu imkan sona erer ve hapis cezası gündeme gelir.
Sıkça Sorulan Sorular
Uyuşturucu kullanma suçunda kamu davasının açılmasının ertelenmesi (KDAE) nedir?
Savcılığın, TCK 191 suçunu ilk kez işleyen kişi hakkında 5 yıl dava açmayı ertelemesi ve bu sürede denetimli serbestlik (en az 1 yıl) + gerekirse tedavi uygulamasıdır. Kişi yükümlülüklere uyar ve yeni suç işlemezse dava düşer (ceza yok, sabıka yok). İhlal/tekrar suçta savcılık dava açar (2-5 yıl).
5 yıl süre ile kamu davasının açılmasının ertelenmesi ne demek?
Savcının, ilk suçta dava açmayı 5 yıl ertelemesi; kişinin 5 yıllık deneme süresine tabi tutulması demektir. Bu sürede denetimli serbestlik/tedaviye uyulur, uyuşturucu kullanılmaz ve yeni suç işlenmezse dava hiç açılmaz → ceza yok, sabıka yok (“temiz sayfa”). Kurallar ihlal edilirse dava açılır.
Uyuşturucudan kamu davası açılırsa ne olur?
KDAE kaldırılıp dava açılırsa kişi erteleme/denetimli serbestlik imkanını kaybeder ve asliye ceza mahkemesinde TCK 191 uyarınca 2-5 yıl hapis istemiyle yargılanır. Mahkeme suçlu bulursa 2-5 yıl hapse hükmeder. Yine de yargılamada lehe hususlar (kullanıcı olması, etkin pişmanlık, delil) değerlendirilir. Savunma kritik hâle gelir.
5 yıl erteleme (KDAE) bozulursa ne olur?
KDAE bozulursa kamu davası açılır ve kişi doğrudan yargılanır. Bozulma sebepleri: (1) denetimli serbestlik/tedavi yükümlülüklerine uymamakta ısrar, (2) süre içinde tekrar uyuşturucu kullanma/kasıtlı yeni suç. Kişi ceza almama ve sabıkasız kalma imkanını kaybeder; 2-5 yıl hapis riski doğar.
KDAE için hangi şartlar gereklidir?
Suçun TCK 191 (kullanma) kapsamında olması, eylemin ticaret (188) değil kişisel kullanım amaçlı olması, kişinin bu suçu kural olarak ilk kez işlemiş olması ve miktar/delillerin kullanmayı göstermesi gerekir. Şartlar varsa savcı resen (talep aranmadan) 5 yıl KDAE + denetimli serbestlik uygular.
KDAE süresince denetimli serbestlik ne kadar sürer?
En az 1 yıl; gerektiğinde altışar aylık dönemlerle en fazla 2 yıl daha uzatılabilir (toplamda en fazla 3 yıl). Kapsamında imza, danışmanlık/rehabilitasyon, test (kan/idrar) ve uyuşturucudan uzak durma vardır. Bağımlılık varsa tedavi (AMATEM). Bu yükümlülüklere uyum, davanın düşmesini sağlar.
KDAE başarıyla tamamlanırsa sabıka kaydı oluşur mu?
Hayır. Başarılı tamamlamada dava açılmaz, mahkûmiyet olmaz; bu yüzden sabıka (adli sicil) kaydı oluşmaz. Süre sonunda kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir. Bu, iş, memuriyet, ruhsat gibi sabıkanın önemli olduğu süreçlerde avantajdır. İhlal + mahkûmiyet hâlinde ise mahkûmiyet sicile işlenir.
Erteleme süresini ihlal eden durumlar nelerdir?
(1) Yükümlülük ihlali: tedaviye ya da denetimli serbestlik kurallarına uymamak. (2) Yeni suç: 5 yıllık süre içinde tekrar uyuşturucu kullanma/bulundurma ya da kasıtlı yeni suç işleme. Bu durumlarda dava açılması ertelenmez, doğrudan mahkeme süreci başlar ve kişi 2-5 yıl hapisle yargılanır.
HY
Yazarlar Hakkında
Avukat Hüseyin Yurtseven — Parla Hukuk & Danışmanlık, AnkaraBu içerik, Ankara Barosu’na kayıtlı Avukat Hüseyin Yurtseven tarafından hazırlanmış ve hukuki doğruluğu onaylanmıştır. Parla Hukuk olarak uyuşturucu suçları (TCK 191 ve TCK 188), kamu davasının açılmasının ertelenmesi (KDAE), denetimli serbestlik, tedavi süreçleri ve savunma dahil olmak üzere ceza hukuku alanında müvekkillere hizmet sunmaktayız. Buradaki bilgiler genel bilgilendirme niteliğindedir, hukuki tavsiye değildir ve hiçbir biçimde uyuşturucu kullanımını teşvik etmez; ceza ve infaz mevzuatı dönemsel değişebildiğinden, her somut olay güncel mevzuat ışığında değerlendirilmelidir.
Ceza HukukuKDAETCK 191Denetimli SerbestlikUyuşturucu Kullanma
Kamu davasının açılmasının ertelenmesi (KDAE), denetimli serbestlik, erteleme ihlali ve savunma süreciniz için Avukat Hüseyin Yurtseven ile iletişime geçebilirsiniz.
Hukuki Danışmanlık Alın
Parla Hukuk & Danışmanlık — İletişim
Adres: Beştepe Mah. Meriç Cad. No: 5 Milaslı 2000 Plaza A Blok No: 12 (4. Kat) Yenimahalle / Ankara
Telefon: 0 (312) 212 91 07 | GSM: 0 507 158 00 87
E-posta: parlahukuk@gmail.com | @parlahukuk
