Adli Tıp Kriterlerine Göre Kişisel Kullanım Sınırları ve Gramaj Miktarları
ADLİ TIP KURUMU KRİTERLERİNE GÖRE KİŞİSEL KULLANIM SINIRLARI VE GRAMAJ MİKTARLARIKişisel kullanım sınırları Adli Tıp Kurumu verileri ve Yargıtay içtihatlarına göre yıllık veya günlük tüketim miktarları baz alınarak, esrar için yıllık yaklaşık 600-700 gram (günlük ortalama 1,5-2 gram) olarak kabul edilmektedir.
Bu konuda bilinmesi gereken temel hususlar şunlardır:
- Kanunda Sabit Rakam Yok: Bu miktarlar kanun maddesiyle değil, Adli Tıp raporları ve Yargıtay kararlarıyla şekillenir.
- Mutlak Değil, Rehber: Miktarlar her somut olayda diğer delillerle birlikte değerlendirilir.
- Sınır Altı da Ticaret Olabilir: Paketleme (fişekleme), hassas terazi varsa sınır altında miktar bile ticaret sayılabilir.
- Şüpheden Sanık Yararlanır: Ticaret kesin ispatlanamazsa eylem kullanma (TCK 191) sayılır.
BU YAZIMIZDA NELER BULACAKSINIZ
- Kişisel Kullanım Sınırı Nedir?
- Esrar İçin Kişisel Kullanım Sınırı (600-700 g)
- Sınır Kanunda Yazılı Değildir
- Sınır Hangi Kaynaklara Göre Belirlenir?
- Sınır Altı Miktar Her Zaman Kullanma mı?
- Kaç Gram Üstü Satıcıya (Ticarete) Girer?
- Miktar Sınırdayken Hangi Deliller Belirler?
- Şüpheden Sanık Yararlanır İlkesi
- Özet: Miktar ve Nitelendirme Tablosu
- Sıkça Sorulan Sorular
Kişisel Kullanım Sınırı Nedir?
Kişisel kullanım sınırı, bir kişinin kişisel kullanımı için makul sayılabilecek uyuşturucu madde miktarını ifade eden ve uyuşturucu suçlarında ticaret (TCK 188) ile kullanma (TCK 191) ayrımında kullanılan bir ölçüttür. Bu sınır, Adli Tıp Kurumu verileri ve Yargıtay içtihatlarına göre, yıllık veya günlük tüketim miktarları baz alınarak belirlenir. Kişisel kullanım sınırı içinde kalan miktarların kural olarak kullanma; bu sınırı belirgin biçimde aşan miktarların ise ticaret kastının karinesi olarak değerlendirilmesi beklenir. Ancak bu sınır mutlak bir eşik değildir; her somut olayda diğer delillerle birlikte değerlendirilir.
Esrar İçin Kişisel Kullanım Sınırı (600-700 g)
Yıllık ~600-700 Gram, Günlük Ortalama 1,5-2 Gram
Uygulamada esrar için kişisel kullanım sınırı, Adli Tıp Kurumu verileri ve Yargıtay içtihatları esas alınarak yıllık yaklaşık 600-700 gram (günlük ortalama 1,5-2 gram) olarak kabul edilmektedir. Bu değerlendirme, kişinin bir yıl boyunca kişisel kullanımı için makul sayılabilecek toplam miktarı ifade eder. Ele geçirilen esrar bu sınırın altındaysa kullanma (TCK 191) kapsamında değerlendirilme ihtimali güçlenir; sınırı belirgin aşıyorsa ticaret (TCK 188) yönünde bir karine oluşur. Ancak bu rakamlar kesin bir kanun hükmü değil, olaya göre değişebilen rehber ölçütlerdir.
Sınır Kanunda Yazılı Değildir
Sınır Hangi Kaynaklara Göre Belirlenir?
Adli Tıp Kurumu Verileri
Adli Tıp Kurumu, uyuşturucu maddelerin kişisel kullanım için makul sayılabilecek yıllık/günlük tüketim miktarlarına ilişkin bilimsel değerlendirmeler yapar; bu, mahkemelere yol gösterir.
Yargıtay İçtihatları
Yargıtay, kararlarında adli tıbbi verileri ve somut olay özelliklerini değerlendirerek, kişisel kullanım sınırının nasıl uygulanacağına ilişkin ölçütler geliştirir.
Somut Olayın Koşulları
Bu kaynaklardan doğan ölçütler, her olayda maddenin türü, paketleme, kişinin durumu ve diğer delillerle birlikte değerlendirilir.
Sınır Altı Miktar Her Zaman Kullanma mı?
Kaç Gram Üstü Satıcıya (Ticarete) Girer?
Sabit Rakam Yok — Sınırı Belirgin Aşan Miktar Karinedir
Kaç gram üstündeki miktarın ticaret (satıcılık) suçuna gireceği konusunda kanunda kesin, sabit bir rakam bulunmaz. Genel yaklaşım şudur: ele geçirilen uyuşturucu, Adli Tıp ve Yargıtay kriterlerine göre belirlenen kişisel kullanım sınırını (örneğin esrar için yıllık yaklaşık 600-700 gram) belirgin biçimde aşıyorsa, bu ticaret kastının önemli bir karinesi sayılır. Ancak miktarın sınırı aşması tek başına her zaman ticaret için yeterli değildir; Yargıtay, miktarı diğer delillerle (paketleme/fişekleme, hassas terazi, porsiyonlama, tanık, HTS kayıtları, para hareketleri) birlikte değerlendirir. Aynı şekilde, miktar sınırın altında olsa dahi paketleme/terazi gibi satış delilleri varsa ticaret olabilir. Yani ticaret/kullanma ayrımı yalnızca grama bakılarak yapılmaz; miktar önemli ama tek başına belirleyici olmayan bir ölçüttür.

Sınırdaki Miktarda Ticaret/Kullanma Ayrımını Belirleyen Deliller
Miktar Sınırdayken Hangi Deliller Belirler?
SINIRDAKİ MİKTARDA TİCARET/KULLANMA AYRIMINI BELİRLEYEN DELİLLER
- Maddenin bulunduruluş/paketleme biçimi (fişekleme, eşit porsiyonlama = ticaret; tek parça = kullanma)
- Satış araç-gereçleri (hassas terazi, jelatin, kilitli poşet)
- Bulunulan yer ve davranışlar (okul önü/park, kısa buluşma, para alışverişi, şifreli görüşme, kaçma)
- İletişim ve HTS kayıtları (satış mesaj/görüşmeleri)
- Kişinin kullanıcı/bağımlı olup olmadığı (kullanıcıysa sınırdaki miktar kullanma sayılabilir)
Sınırdaki Miktarda Diğer Deliller Belirleyicidir
Ele geçirilen miktar kişisel kullanım sınırına yakın (sınırda) olduğunda, eylemin ticaret mi yoksa kullanma mı olduğunu belirleyen unsur, miktarın yanındaki diğer delillerdir. Ticareti gösteren somut delil (paketleme, terazi, satış davranışı) yoksa ve kişi kullanıcıysa, sınırdaki miktarın kişisel kullanım için bulundurulduğu değerlendirilebilir. Ticaret kastı kuşkuya yer bırakmayacak biçimde ispatlanamıyorsa, şüpheden sanık yararlanır ilkesi gereği eylem kullanma (TCK 191) olarak nitelendirilir.
Şüpheden Sanık Yararlanır İlkesi
Özet: Miktar ve Nitelendirme Tablosu
| Durum | Değerlendirme |
|---|---|
| Miktar sınır içinde + satış delili yok | Kullanma (TCK 191) — güçlü ihtimal |
| Miktar sınır içinde + paketleme/terazi/satış delili var | Ticaret (TCK 188) olarak nitelendirilebilir |
| Miktar sınırı belirgin aşıyor | Ticaret karinesi (diğer delillerle birlikte) |
| Miktar sınırı aşıyor + kişi kullanıcı + satış delili yok | Kullanma olarak değerlendirilebilir |
| Ticaret kastı kesin ispatlanamıyor | Şüpheden sanık yararlanır → TCK 191 |
YARGITAY — MİKTAR TEK BAŞINA BELİRLEYİCİ DEĞİLDİRYargıtay uygulamasında, kişisel kullanım sınırının Adli Tıp ve içtihatlarla belirlendiği; ancak miktarın tek başına ticaret/kullanma ayrımında kesin ölçüt olmadığı, maddenin bulunduruluş biçimi ve failin davranışlarıyla birlikte değerlendirilmesi gerektiği kabul edilmektedir.
YARGITAY — SINIR ALTI PAKETLEME TİCARET OLABİLİRYargıtay kararlarında, miktar kişisel kullanım sınırının altında olsa dahi, maddenin satışa hazır biçimde paketlenmiş (fişeklenmiş) olması, hassas terazi ve paketleme malzemeleriyle birlikte ele geçmesi hâlinde eylemin ticaret olarak nitelendirilebileceği kabul edilmektedir.
5237 SAYILI TÜRK CEZA KANUNU MADDE 191 — KULLANMAK İÇİN BULUNDURMA
Sıkça Sorulan Sorular
Uyuşturucu suçlarında kişisel kullanım sınırı değerlendirmesi, ticaret/kullanma ayrımı ve savunma süreciniz için Avukat Hüseyin Yurtseven ile iletişime geçebilirsiniz.
Parla Hukuk & Danışmanlık — İletişim
Adres: Beştepe Mah. Meriç Cad. No: 5 Milaslı 2000 Plaza A Blok No: 12 (4. Kat) Yenimahalle / Ankara
Telefon: 0 (312) 212 91 07 | GSM: 0 507 158 00 87
E-posta: parlahukuk@gmail.com | @parlahukuk