Ceza Hukuku
Adli Tıp Kriterlerine Göre Kişisel Kullanım Sınırları ve Gramaj Miktarları

 

ADLİ TIP KURUMU KRİTERLERİNE GÖRE KİŞİSEL KULLANIM SINIRLARI VE GRAMAJ MİKTARLARIKişisel kullanım sınırları Adli Tıp Kurumu verileri ve Yargıtay içtihatlarına göre yıllık veya günlük tüketim miktarları baz alınarak, esrar için yıllık yaklaşık 600-700 gram (günlük ortalama 1,5-2 gram) olarak kabul edilmektedir.

Bu konuda bilinmesi gereken temel hususlar şunlardır:

  • Kanunda Sabit Rakam Yok: Bu miktarlar kanun maddesiyle değil, Adli Tıp raporları ve Yargıtay kararlarıyla şekillenir.
  • Mutlak Değil, Rehber: Miktarlar her somut olayda diğer delillerle birlikte değerlendirilir.
  • Sınır Altı da Ticaret Olabilir: Paketleme (fişekleme), hassas terazi varsa sınır altında miktar bile ticaret sayılabilir.
  • Şüpheden Sanık Yararlanır: Ticaret kesin ispatlanamazsa eylem kullanma (TCK 191) sayılır.
Bu İçerik Hukuki Bilgilendirme Amaçlıdır: Aşağıdaki gramaj değerleri, uyuşturucu suçlarında ticaret (TCK 188) ile kullanma (TCK 191) ayrımının nasıl yapıldığını açıklamak ve hukuki değerlendirmeye ışık tutmak amacıyla, kamuya açık Adli Tıp ve Yargıtay uygulamasına dayanılarak verilmiştir. Uyuşturucu madde kullanımı ve bulundurulması suçtur; bu içerik hiçbir biçimde uyuşturucu kullanımını teşvik etmez. Amaç, bir ceza yargılamasında miktarın nasıl değerlendirildiğini hukuki açıdan ortaya koymaktır.
~600-700 gEsrar (yıllık)
1,5-2 gGünlük ortalama
Kanunda YokAdli Tıp + Yargıtay
Mutlak DeğilDelillerle birlikte

Kişisel Kullanım Sınırı Nedir?

Kişisel kullanım sınırı, bir kişinin kişisel kullanımı için makul sayılabilecek uyuşturucu madde miktarını ifade eden ve uyuşturucu suçlarında ticaret (TCK 188) ile kullanma (TCK 191) ayrımında kullanılan bir ölçüttür. Bu sınır, Adli Tıp Kurumu verileri ve Yargıtay içtihatlarına göre, yıllık veya günlük tüketim miktarları baz alınarak belirlenir. Kişisel kullanım sınırı içinde kalan miktarların kural olarak kullanma; bu sınırı belirgin biçimde aşan miktarların ise ticaret kastının karinesi olarak değerlendirilmesi beklenir. Ancak bu sınır mutlak bir eşik değildir; her somut olayda diğer delillerle birlikte değerlendirilir.

Esrar İçin Kişisel Kullanım Sınırı (600-700 g)

Yıllık ~600-700 Gram, Günlük Ortalama 1,5-2 Gram

Uygulamada esrar için kişisel kullanım sınırı, Adli Tıp Kurumu verileri ve Yargıtay içtihatları esas alınarak yıllık yaklaşık 600-700 gram (günlük ortalama 1,5-2 gram) olarak kabul edilmektedir. Bu değerlendirme, kişinin bir yıl boyunca kişisel kullanımı için makul sayılabilecek toplam miktarı ifade eder. Ele geçirilen esrar bu sınırın altındaysa kullanma (TCK 191) kapsamında değerlendirilme ihtimali güçlenir; sınırı belirgin aşıyorsa ticaret (TCK 188) yönünde bir karine oluşur. Ancak bu rakamlar kesin bir kanun hükmü değil, olaya göre değişebilen rehber ölçütlerdir.

Rakamlar Kesin Değildir, Olaya Göre Değişir: Yukarıdaki değerler, mahkemelerin değerlendirmesinde bir rehber niteliğindedir; mutlak ve değişmez bir sınır değildir. Maddenin türüne, kişinin kullanım alışkanlığına, saflık oranına ve olayın diğer koşullarına göre değerlendirme farklılaşabilir. Ayrıca bu sınırlar zaman içinde Yargıtay içtihatları ve Adli Tıp değerlendirmeleriyle güncellenebilir. Bu nedenle somut bir olayda, güncel Adli Tıp ve Yargıtay yaklaşımlarının esas alınması gerekir.

Sınır Kanunda Yazılı Değildir

Kesin Bir Kanun Maddesi Yoktur: Bu miktarlar kesin bir kanun maddesiyle değil, Adli Tıp raporları ve Yargıtay Kararları ile şekillenmiştir. Türk Ceza Kanunu’nda, kullanmak için bulundurma (TCK 191) ile ticaret (TCK 188) suçlarını ayıran sabit bir gram miktarı belirtilmemiştir. Yani kişisel kullanım sınırı, kanuni değil; içtihadi ve bilimsel (adli tıbbi) verilere dayanan bir ölçüttür. Bunun sonucu olarak sınır mutlak değildir; somut olaya, maddenin türüne ve kişinin durumuna göre değerlendirilir ve zaman içinde güncellenebilir.

Sınır Hangi Kaynaklara Göre Belirlenir?

1

Adli Tıp Kurumu Verileri

Adli Tıp Kurumu, uyuşturucu maddelerin kişisel kullanım için makul sayılabilecek yıllık/günlük tüketim miktarlarına ilişkin bilimsel değerlendirmeler yapar; bu, mahkemelere yol gösterir.

2

Yargıtay İçtihatları

Yargıtay, kararlarında adli tıbbi verileri ve somut olay özelliklerini değerlendirerek, kişisel kullanım sınırının nasıl uygulanacağına ilişkin ölçütler geliştirir.

3

Somut Olayın Koşulları

Bu kaynaklardan doğan ölçütler, her olayda maddenin türü, paketleme, kişinin durumu ve diğer delillerle birlikte değerlendirilir.

Sınır Altı Miktar Her Zaman Kullanma mı?

Sınır Altında Olsa Bile Ticaret Sayılabilir: Kişisel kullanım sınırının altında bir miktar ele geçirilmiş olması, her zaman kullanma suçu (TCK 191) sayılacağı anlamına gelmez. Yargıtay uygulamasında, miktar sınırın altında olsa dahi, madde kişinin üzerinde paketlenmiş (fişeklenmiş) hâlde bulunuyorsa, yanında hassas terazi veya paketleme malzemeleri (jelatin, kilitli poşet) varsa, eylem ticaret suçu (TCK 188) olarak nitelendirilebilir. Ayrıca kişinin okul önü/park gibi yerlerde kısa süreli buluşmalar ve para alışverişi yapması, tanık/iletişim kayıtlarının satışı göstermesi de düşük miktarı ticaret hâline getirebilir. Çünkü ticaret/kullanma ayrımında yalnızca miktara değil, maddenin bulunduruluş biçimine ve failin davranışlarına da bakılır.

Kaç Gram Üstü Satıcıya (Ticarete) Girer?

Sabit Rakam Yok — Sınırı Belirgin Aşan Miktar Karinedir

Kaç gram üstündeki miktarın ticaret (satıcılık) suçuna gireceği konusunda kanunda kesin, sabit bir rakam bulunmaz. Genel yaklaşım şudur: ele geçirilen uyuşturucu, Adli Tıp ve Yargıtay kriterlerine göre belirlenen kişisel kullanım sınırını (örneğin esrar için yıllık yaklaşık 600-700 gram) belirgin biçimde aşıyorsa, bu ticaret kastının önemli bir karinesi sayılır. Ancak miktarın sınırı aşması tek başına her zaman ticaret için yeterli değildir; Yargıtay, miktarı diğer delillerle (paketleme/fişekleme, hassas terazi, porsiyonlama, tanık, HTS kayıtları, para hareketleri) birlikte değerlendirir. Aynı şekilde, miktar sınırın altında olsa dahi paketleme/terazi gibi satış delilleri varsa ticaret olabilir. Yani ticaret/kullanma ayrımı yalnızca grama bakılarak yapılmaz; miktar önemli ama tek başına belirleyici olmayan bir ölçüttür.

Sınırdaki Miktarda Ticaret/Kullanma Ayrımını Belirleyen Deliller

Sınırdaki Miktarda Ticaret/Kullanma Ayrımını Belirleyen Deliller

Miktar Sınırdayken Hangi Deliller Belirler?

SINIRDAKİ MİKTARDA TİCARET/KULLANMA AYRIMINI BELİRLEYEN DELİLLER

  • Maddenin bulunduruluş/paketleme biçimi (fişekleme, eşit porsiyonlama = ticaret; tek parça = kullanma)
  • Satış araç-gereçleri (hassas terazi, jelatin, kilitli poşet)
  • Bulunulan yer ve davranışlar (okul önü/park, kısa buluşma, para alışverişi, şifreli görüşme, kaçma)
  • İletişim ve HTS kayıtları (satış mesaj/görüşmeleri)
  • Kişinin kullanıcı/bağımlı olup olmadığı (kullanıcıysa sınırdaki miktar kullanma sayılabilir)

Sınırdaki Miktarda Diğer Deliller Belirleyicidir

Ele geçirilen miktar kişisel kullanım sınırına yakın (sınırda) olduğunda, eylemin ticaret mi yoksa kullanma mı olduğunu belirleyen unsur, miktarın yanındaki diğer delillerdir. Ticareti gösteren somut delil (paketleme, terazi, satış davranışı) yoksa ve kişi kullanıcıysa, sınırdaki miktarın kişisel kullanım için bulundurulduğu değerlendirilebilir. Ticaret kastı kuşkuya yer bırakmayacak biçimde ispatlanamıyorsa, şüpheden sanık yararlanır ilkesi gereği eylem kullanma (TCK 191) olarak nitelendirilir.

Şüpheden Sanık Yararlanır İlkesi

Ticaret Kesin İspatlanamazsa Lehe Olan Kullanma Suçu Uygulanır: Şüpheden sanık yararlanır (in dubio pro reo) ilkesi gereği, miktar değerlendirmesinde bir belirsizlik varsa ya da ticaret kastı kesin biçimde ispatlanamıyorsa, bu durum sanık lehine yorumlanır ve eylem daha lehe olan kullanmak için bulundurma (TCK 191) olarak nitelendirilir. Yani miktar sınıra yakınsa ve ticareti gösteren kesin delil yoksa, sanık ağır ticaret cezasından değil; tedavi ve denetimli serbestlik imkanı sunan kullanma suçundan yararlanabilir. Bu ilke, kişisel kullanım sınırının katı biçimde uygulanmasının önüne geçen önemli bir güvencedir.

Özet: Miktar ve Nitelendirme Tablosu

Durum Değerlendirme
Miktar sınır içinde + satış delili yok Kullanma (TCK 191) — güçlü ihtimal
Miktar sınır içinde + paketleme/terazi/satış delili var Ticaret (TCK 188) olarak nitelendirilebilir
Miktar sınırı belirgin aşıyor Ticaret karinesi (diğer delillerle birlikte)
Miktar sınırı aşıyor + kişi kullanıcı + satış delili yok Kullanma olarak değerlendirilebilir
Ticaret kastı kesin ispatlanamıyor Şüpheden sanık yararlanır → TCK 191

YARGITAY — MİKTAR TEK BAŞINA BELİRLEYİCİ DEĞİLDİRYargıtay uygulamasında, kişisel kullanım sınırının Adli Tıp ve içtihatlarla belirlendiği; ancak miktarın tek başına ticaret/kullanma ayrımında kesin ölçüt olmadığı, maddenin bulunduruluş biçimi ve failin davranışlarıyla birlikte değerlendirilmesi gerektiği kabul edilmektedir.

YARGITAY — SINIR ALTI PAKETLEME TİCARET OLABİLİRYargıtay kararlarında, miktar kişisel kullanım sınırının altında olsa dahi, maddenin satışa hazır biçimde paketlenmiş (fişeklenmiş) olması, hassas terazi ve paketleme malzemeleriyle birlikte ele geçmesi hâlinde eylemin ticaret olarak nitelendirilebileceği kabul edilmektedir.

“Kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alan, kabul eden veya bulunduran ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanan kişi … cezalandırılır.”
5237 SAYILI TÜRK CEZA KANUNU MADDE 191 — KULLANMAK İÇİN BULUNDURMA

Sıkça Sorulan Sorular

Adli Tıp Kurumu kriterlerine göre kişisel kullanım sınırı ne kadardır?
Kişisel kullanım sınırı, Adli Tıp Kurumu verileri ve Yargıtay içtihatlarına göre yıllık/günlük tüketim baz alınarak belirlenir; esrar için yıllık yaklaşık 600-700 gram (günlük 1,5-2 gram). Bu miktarlar kesin kanun maddesi değil, Adli Tıp raporları ve Yargıtay kararlarıyla şekillenir; mutlak değil, diğer delillerle birlikte değerlendirilir. Sınır altı miktar bile paketleme/terazi varsa ticaret olabilir.
Esrar için kişisel kullanım sınırı kaç gramdır?
Uygulamada esrar için kişisel kullanım sınırı yıllık yaklaşık 600-700 gram (günlük ortalama 1,5-2 gram) olarak kabul edilir. Bu, kesin kanun hükmü değil, Adli Tıp ve Yargıtay kaynaklı rehber ölçüttür. Sınır altındaysa kullanma (TCK 191) ihtimali güçlenir; belirgin aşarsa ticaret karinesi oluşur. Ancak miktar tek başına belirleyici değildir.
Kaç gram üstü satıcıya (ticaret suçuna) girer?
Sabit bir rakam yoktur. Miktar kişisel kullanım sınırını belirgin aşarsa ticaret karinesidir; ama tek başına yetmez, paketleme/terazi/tanık/HTS/para ile birlikte değerlendirilir. Sınır altı miktar bile satış delili varsa ticaret olabilir. Ticaret kastı kesin ispatlanamazsa şüpheden sanık yararlanır ilkesiyle TCK 191 uygulanır. Tek bir gram cevabı yoktur.
Kişisel kullanım sınırı kanunda yazılı mıdır?
Hayır. TCK’da 188/191 ayrımını yapan sabit gram yoktur. Sınır, Adli Tıp raporları ve Yargıtay içtihatlarıyla şekillenir; yani kanuni değil, içtihadi ve bilimsel bir ölçüttür. Bu yüzden mutlak değildir; olaya, madde türüne ve kişinin durumuna göre değişir ve zaman içinde güncellenebilir. Sınır altı/üstü olmak tek başına kesin sonuç doğurmaz.
Kişisel kullanım sınırının altındaki miktar her zaman kullanma suçu mudur?
Hayır. Kural olarak sınır içi = kullanma beklenir; ancak satışa hazır paketleme (fişekleme), hassas terazi, jelatin/poşet varsa ya da satış davranışı (okul önü, para alışverişi, kısa buluşma) varsa sınır altı miktar bile ticaret sayılabilir. Çünkü sadece miktara değil, bulunduruluş biçimi ve davranışa da bakılır.
Kişisel kullanım sınırı hangi kaynaklara göre belirlenir?
İki kaynak: (1) Adli Tıp Kurumu verileri (kişisel kullanım için makul yıllık/günlük tüketim bilimsel değerlendirmesi), (2) Yargıtay içtihatları (bu verileri ve somut olayı değerlendiren ölçütler). Esrar için ~600-700 g/yıl gibi değerler bu kaynaklardan doğar. Ancak mutlak eşik değil, her olayda diğer delillerle birlikte değerlendirilen rehber ölçütlerdir ve güncellenebilir.
Miktar sınırdayken hangi deliller ticaret/kullanma ayrımını belirler?
Miktar sınırda olduğunda diğer deliller belirleyicidir: paketleme biçimi (fişekleme/porsiyon = ticaret; tek parça = kullanma), hassas terazi/poşet, bulunulan yer ve davranış (okul önü, para alışverişi, şifreli görüşme, kaçma), HTS/iletişim kayıtları, kişinin kullanıcı olup olmadığı. Satış delili yoksa ve kişi kullanıcıysa, şüpheden sanık yararlanır ilkesiyle TCK 191 uygulanır.
Kişisel kullanım sınırının üstü her zaman ticaret midir?
Hayır. Sınırı aşan miktar ticaret karinesidir ama tek başına kesin değildir. Kişi kullanıcı/bağımlıysa ve ticareti gösteren başka delil (paketleme, terazi, satış) yoksa, sınırı bir miktar aşan madde kullanma olarak değerlendirilebilir. Miktar, diğer kriterlerle birlikte ele alınır. Ticaret kastı kesin ispatlanmalı; aksi hâlde lehe nitelendirme yapılır.
HY
Yazarlar Hakkında
Avukat Hüseyin Yurtseven — Parla Hukuk & Danışmanlık, AnkaraBu içerik, Ankara Barosu’na kayıtlı Avukat Hüseyin Yurtseven tarafından hazırlanmış ve hukuki doğruluğu onaylanmıştır. Parla Hukuk olarak uyuşturucu suçları (TCK 188 ve TCK 191), ticaret/kullanma ayrımı, kişisel kullanım sınırı değerlendirmesi, Yargıtay kriterleri ve savunma süreçleri dahil olmak üzere ceza hukuku alanında müvekkillere hizmet sunmaktayız. Buradaki bilgiler ve yer verilen gramaj değerleri genel bilgilendirme niteliğindedir, hukuki tavsiye değildir ve hiçbir biçimde uyuşturucu kullanımını teşvik etmez; kişisel kullanım sınırı kanuni bir eşik olmayıp Adli Tıp ve Yargıtay uygulamasına göre değişebildiğinden, her somut olay kendi koşulları ve güncel içtihatlar ışığında değerlendirilmelidir.

Ceza HukukuUyuşturucu SuçlarıKişisel Kullanım SınırıAdli Tıp KriterleriTicaret-Kullanma Ayrımı

Uyuşturucu suçlarında kişisel kullanım sınırı değerlendirmesi, ticaret/kullanma ayrımı ve savunma süreciniz için Avukat Hüseyin Yurtseven ile iletişime geçebilirsiniz.

Hukuki Danışmanlık Alın

Parla Hukuk & Danışmanlık — İletişim

Adres: Beştepe Mah. Meriç Cad. No: 5 Milaslı 2000 Plaza A Blok No: 12 (4. Kat) Yenimahalle / Ankara
Telefon: 0 (312) 212 91 07  |  GSM: 0 507 158 00 87
E-posta: parlahukuk@gmail.com  |  @parlahukuk

 

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir