Ne Kadar Nafaka Alırım veya Öderim? Nafaka Nasıl Belirlenir?

Q: Nafaka gelirin yüzde kaçı olarak belirlenir?

Kanunda nafaka için net bir oran ya da yüzde belirlenmemiştir. Ancak uygulamada mahkemeler, tarafların durumuna göre çoğu zaman ödeme gücüne oranla net gelirin yaklaşık %15 ila %30'u arasında bir miktara hükmedebilmektedir. Bu oran kesin bir kural değil, uygulamadaki genel bir eğilimdir ve somut olayın koşullarına göre değişir. Nafaka miktarı belirlenirken; ödeyecek kişinin net geliri ve ödeme gücü, alacaklının zaruri geçim giderleri, çocuğun yaşı ve eğitim ihtiyaçları ile tarafların yaşam standardı birlikte değerlendirilir. Bu nedenle iki farklı dosyada aynı gelire sahip kişilere farklı nafaka miktarları belirlenebilir. Kesin miktar, ancak somut dosya incelenerek öngörülebilir.

Q: Nafaka miktarını belirleyen temel kriterler nelerdir?

Nafaka miktarını belirleyen başlıca kriterler şunlardır: Gelir ve ödeme gücü; nafaka yükümlüsünün (ödeyecek kişinin) net geliri ve mal varlığı esas alınır ve borçlunun ödeme gücü aşılmaz. İhtiyaçlar ve yaşam standardı; alan kişinin (alacaklının) zaruri geçim giderleri ve ortak çocuğun yaşı ile eğitim masrafları değerlendirilir. Uygulamadaki eğilimler; kanunda net bir oran olmasa da, mahkemeler genellikle ödeme gücüne oranla net gelirin %15 ila %30'u arasında bir miktara hükmedebilmektedir. Ayrıca tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile kusur oranları da (özellikle yoksulluk nafakasında) dikkate alınır. Tüm bu kriterler hakkaniyet ilkesi çerçevesinde birlikte değerlendirilerek nafaka miktarı belirlenir.

Q: Tedbir, yoksulluk ve iştirak nafakası arasındaki fark nedir?

Başlıca üç nafaka türü vardır. Tedbir nafakası, dava süresince (boşanma davası devam ederken) geçici olarak ödenen nafakadır; dava sonuçlanınca sona erer ya da yoksulluk/iştirak nafakasına dönüşebilir. Yoksulluk nafakası, boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek tarafa, kusuru diğerinden daha ağır olmamak şartıyla ödenen nafakadır; boşanma kesinleştikten sonra ödenir ve eşe yöneliktir. İştirak nafakası ise velayeti kendisine verilmeyen eşin, ortak çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılması için ödediği nafakadır; çocuk için ödenir ve kusur şartına bağlı değildir. Yani tedbir nafakası dava süresince geçici, yoksulluk nafakası eş için, iştirak nafakası ise çocuk için ödenen nafakadır.

Q: Yoksulluk nafakası almanın şartları nelerdir?

Yoksulluk nafakası; boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olan tarafa, kusuru diğer eşten daha ağır olmamak şartıyla bağlanır. Yani yoksulluk nafakası talep eden eşin, boşanmada diğer eşten daha fazla kusurlu olmaması gerekir; eşit kusurlu ya da kusursuz eş bile yoksulluğa düşecekse yoksulluk nafakası isteyebilir. Ancak daha ağır kusurlu eş yoksulluk nafakası alamaz. Nafaka miktarı, ödeyecek eşin ödeme gücü ve talep eden eşin zaruri ihtiyaçları gözetilerek hakkaniyete göre belirlenir. Yoksulluk nafakası, koşullar değiştiğinde artırılabilir, azaltılabilir ya da kaldırılabilir; ayrıca nafaka alan eşin yeniden evlenmesi ya da fiilen evliymiş gibi yaşaması gibi hâllerde de kaldırılabilir.

Q: Nafaka miktarı sonradan değiştirilebilir mi?

Evet. Nafaka miktarı kesin ve değişmez değildir; tarafların sosyal ve ekonomik durumlarının değişmesi hâlinde nafakanın artırılması ya da azaltılması davası açılabilir. Örneğin nafaka alan tarafın ihtiyaçlarının artması, enflasyon nedeniyle nafakanın yetersiz kalması ya da nafaka ödeyen tarafın gelirinin önemli ölçüde artması hâllerinde nafakanın artırılması talep edilebilir. Tersine, ödeyen tarafın gelirinin ciddi biçimde azalması ya da alan tarafın durumunun iyileşmesi hâlinde nafakanın azaltılması istenebilir. Ayrıca yoksulluk nafakası; alan eşin yeniden evlenmesi, fiilen evliymiş gibi yaşaması ya da yoksulluğunun ortadan kalkması gibi hâllerde kaldırılabilir. Bu nedenle nafaka, değişen koşullara göre yeniden değerlendirilebilen bir haktır.

Aile Hukuku

Yayınlayan

Parla Hukuk & Danışmanlık

25 Ağustos 2026

Açık 25 Ağustos 2026

NE KADAR NAFAKA ALIRIM VEYA ÖDERİM?Nafaka miktarı, kanunda sabit bir yüzde veya tablo olarak yer almaz. Hâkim tarafından tarafların sosyal ve ekonomik durumları, gelirleri, giderleri ve kusur oranları dikkate alınarak hakkaniyete göre belirlenir. Bu nedenle herkes için geçerli sabit bir rakam yoktur. Her dosya kendi koşulları içinde değerlendirilir.

Nafaka miktarını belirleyen hususlar şunlardır:

Gelir ve Ödeme Gücü: Ödeyecek kişinin net geliri ve mal varlığı esas alınır; ödeme gücü aşılmaz.
İhtiyaçlar ve Yaşam Standardı: Alan kişinin zaruri geçim giderleri, çocuğun yaşı ve eğitim masrafları değerlendirilir.
Uygulamadaki Eğilim: Kanunda net oran olmasa da, genellikle net gelirin %15 ila %30’u arasında bir miktara hükmedilebilir.
Nafaka Türü: Tedbir (dava süresince), yoksulluk (eş için) ve iştirak (çocuk için) nafakası.

BU YAZIMIZDA NELER BULACAKSINIZ

Nafaka Miktarı Nasıl Belirlenir?
Nafaka Miktarını Belirleyen Temel Kriterler
Gelir ve Ödeme Gücü
İhtiyaçlar ve Yaşam Standardı
Uygulamadaki Eğilim (%15-30)
Başlıca Nafaka Türleri
Tedbir Nafakası
Yoksulluk Nafakası
İştirak Nafakası
Nafaka Sonradan Değiştirilebilir mi?
Emsal ve Hukuki Değerlendirme
Sıkça Sorulan Sorular

Sabit Tablo YokHâkim takdir eder

%15-30Uygulama eğilimi

Ödeme GücüAşılamaz

3 TürTedbir/yoksulluk/iştirak

Sabit Bir Nafaka Hesaplama Formülü Yoktur: İnternette yer alan “nafaka hesaplama” araçları yalnızca kaba bir fikir verebilir. Nafaka miktarı kanunda sabit bir yüzde ya da tablo ile belirlenmediğinden, gerçek miktar ancak somut dosyanın koşulları (gelir, gider, kusur, çocuğun durumu) hâkim tarafından değerlendirilerek belirlenir. Bu yazıdaki oranlar ve bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; kesin miktar taahhüdü içermez.

Nafakanın artırılması, azaltılması ya da kaldırılması davası ve şartları için: Nafaka Artırımı Davası ve Nafaka Türleri

Nafaka Miktarı Nasıl Belirlenir?

Nafaka miktarı, kanunda sabit bir yüzde veya tablo olarak yer almaz. Hâkim tarafından tarafların sosyal ve ekonomik durumları, gelirleri, giderleri ve kusur oranları dikkate alınarak hakkaniyete göre belirlenir. Bu, nafaka konusundaki en önemli ve en çok yanlış bilinen noktadır: nafaka için herkese uygulanan sabit bir rakam ya da yüzde yoktur. Hâkim, her dosyada tarafların somut durumunu değerlendirerek adil (hakkaniyete uygun) bir miktar belirler.

“Hâkim, istem hâlinde, irat biçiminde ödenmesine karar verilen … nafakanın gelecek yıllarda tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre ne miktarda ödeneceğini karara bağlayabilir. Nafaka miktarı, tarafların yaşam koşullarına ve hakkaniyete göre takdir edilir.”
4721 SAYILI TÜRK MEDENİ KANUNU (NAFAKA HÜKÜMLERİ)

Nafaka Miktarını Belirleyen Temel Kriterler

Nafaka miktarı belirlenirken hâkim, aşağıdaki temel kriterleri birlikte değerlendirir.

Kriter	Açıklama
Gelir ve ödeme gücü	Nafaka yükümlüsünün (ödeyecek kişinin) net geliri ve mal varlığı esas alınır; borçlunun ödeme gücü aşılmaz
İhtiyaçlar ve yaşam standardı	Alan kişinin (alacaklının) zaruri geçim giderleri ile ortak çocuğun yaşı ve eğitim masrafları değerlendirilir
Uygulamadaki eğilim	Kanunda net oran olmasa da, mahkemeler genellikle ödeme gücüne oranla net gelirin %15 ila %30’u arasında bir miktara hükmedebilir
Sosyal-ekonomik durum ve kusur	Tarafların sosyal ve ekonomik durumu ile (özellikle yoksulluk nafakasında) kusur oranı gözetilir

Gelir ve Ödeme Gücü

Borçlunun Ödeme Gücü Aşılamaz

Nafaka miktarı belirlenirken, nafaka yükümlüsünün (ödeyecek kişinin) net geliri ve mal varlığı esas alınır. Önemli bir ilke, borçlunun ödeme gücünün aşılmamasıdır: yani nafaka, ödeyecek kişiyi kendi geçimini sağlayamaz hâle getirecek düzeyde belirlenemez. Hâkim, yükümlünün maaşı, ek gelirleri, mal varlığı ve zorunlu giderlerini gözeterek makul ve ödenebilir bir miktar belirler. Bu nedenle nafaka, alacaklının tüm taleplerini değil, tarafların durumuna uygun ve ödenebilir bir dengeyi yansıtır.

İhtiyaçlar ve Yaşam Standardı

Alacaklının Zaruri Geçimi ve Çocuğun İhtiyaçları

Nafaka belirlenirken, alan kişinin (alacaklının) zaruri geçim giderleri ve ihtiyaçları değerlendirilir. Özellikle iştirak nafakasında ortak çocuğun yaşı ve eğitim masrafları önemli bir ölçüttür; büyüyen ve eğitim gören bir çocuğun ihtiyaçları arttıkça nafaka da buna göre değerlendirilir. Ayrıca tarafların evlilik birliği içindeki yaşam standardı da gözetilebilir; nafaka, alacaklıyı boşanma nedeniyle ani ve ağır bir yoksunluğa düşürmemeyi amaçlar. Bu kriterler, ödeyecek tarafın ödeme gücüyle birlikte dengelenir.

Uygulamadaki Eğilim (%15-30)

%15-30 Bir Kural Değil, Uygulama Eğilimidir: Kanunda net bir oran bulunmamakla birlikte, mahkemeler uygulamada çoğu zaman ödeme gücüne oranla net gelirin yaklaşık %15 ila %30’u arasında bir miktara hükmedebilmektedir. Ancak bu bir kural ya da garanti değil, yalnızca uygulamadaki genel bir eğilimdir. Somut olayın koşullarına (çocuk sayısı, alacaklının ihtiyaçları, yükümlünün diğer yükümlülükleri gibi) göre bu oran değişebilir; aynı gelire sahip iki kişiye farklı nafaka belirlenebilir. Bu nedenle bu oran, kesin bir hesaplama değil, kaba bir öngörü aracı olarak değerlendirilmelidir.

Başlıca Nafaka Türleri

Nafaka tek tip değildir. Boşanma sürecinde ve sonrasında karşılaşılan başlıca üç nafaka türü vardır: tedbir, yoksulluk ve iştirak nafakası.

Nafaka Türü	Kime / Ne Zaman	Kusur Şartı
Tedbir nafakası	Dava süresince geçici olarak (eş ve/veya çocuk için)	Kusura bağlı değil
Yoksulluk nafakası	Boşanma sonrası, yoksulluğa düşecek eşe	Daha ağır kusurlu olmamak
İştirak nafakası	Çocuk için, velayeti almayan eşçe	Kusura bağlı değil

Tedbir Nafakası

Dava Süresince Geçici Nafaka

Tedbir nafakası, boşanma davası süresince (dava devam ederken) geçici olarak ödenen nafakadır. Amacı, dava sonuçlanana kadar ekonomik olarak zor durumda kalan eşin ve/veya çocuğun geçimini güvence altına almaktır. Hâkim, dava süresince tarafların ve çocukların barınması, geçimi gibi konularda tedbir nafakasına hükmedebilir. Tedbir nafakası, dava sonuçlanınca sona erer; koşulları varsa boşanma sonrası yoksulluk nafakasına ya da iştirak nafakasına dönüşebilir. Bu nafaka, kusur şartına bağlı değildir ve dava süresince mağduriyeti önlemeyi amaçlar.

Yoksulluk Nafakası

Yoksulluğa Düşecek Eşe, Kusuru Daha Ağır Olmamak Şartıyla

Yoksulluk nafakası, boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek tarafa, kusuru diğer eşten daha ağır olmamak şartıyla bağlanır. Yani yoksulluk nafakası talep eden eşin, boşanmada diğer eşten daha fazla kusurlu olmaması gerekir; kusursuz ya da eşit kusurlu eş bile yoksulluğa düşecekse bu nafakayı isteyebilir, ancak daha ağır kusurlu eş alamaz. Miktar, ödeyecek eşin ödeme gücü ile talep eden eşin zaruri ihtiyaçları gözetilerek hakkaniyete göre belirlenir. Yoksulluk nafakası; koşullar değiştiğinde artırılabilir, azaltılabilir ya da kaldırılabilir; nafaka alan eşin yeniden evlenmesi ya da fiilen evliymiş gibi yaşaması hâlinde de kaldırılabilir.

Kusur derecelerinin tazminat ve yoksulluk nafakası hakkına etkisi için: Boşanmada Kusur Dereceleri ve Tazminat Dengesi

İştirak Nafakası

Çocuğun Bakım ve Eğitim Giderlerine Katılma

İştirak nafakası, velayeti kendisine verilmeyen eşin, ortak çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılması için ödediği nafakadır. Çocuk için ödenir ve kusur şartına bağlı değildir; velayeti almayan ebeveynin, gücü oranında çocuğun giderlerine katkı sağlaması esastır. İştirak nafakası kural olarak çocuğun ergin (18 yaşını doldurması) olmasına kadar ödenir; ancak çocuk ergin olduğu hâlde eğitimi (örneğin üniversite) devam ediyorsa, koşulları varsa eğitim süresince nafaka devam edebilir. Çocuğun yaşı, eğitim durumu ve ihtiyaçları ile ödeyecek ebeveynin geliri değiştikçe iştirak nafakasının artırılması ya da azaltılması talep edilebilir.

Çocuğun velayeti, üstün yarar ilkesi ve velayetin belirlenme kriterleri için: Çocuğun Velayeti Kime Verilir?

Nafaka Sonradan Değiştirilebilir mi?

Koşullar Değişirse Artırılabilir, Azaltılabilir ya da Kaldırılabilir

Nafaka miktarı kesin ve değişmez değildir; tarafların sosyal ve ekonomik durumlarının değişmesi hâlinde nafakanın artırılması ya da azaltılması davası açılabilir. Örneğin nafaka alan tarafın ihtiyaçlarının artması, enflasyon nedeniyle nafakanın yetersiz kalması ya da ödeyen tarafın gelirinin önemli ölçüde artması hâlinde artırım; ödeyenin gelirinin ciddi azalması ya da alanın durumunun iyileşmesi hâlinde azaltım istenebilir. Ayrıca yoksulluk nafakası; alan eşin yeniden evlenmesi, fiilen evliymiş gibi yaşaması ya da yoksulluğunun ortadan kalkması hâllerinde kaldırılabilir. Bu nedenle nafaka, değişen koşullara göre yeniden değerlendirilebilen bir haktır.

Emsal ve Hukuki Değerlendirme

AİLE HUKUKU — NAFAKA HAKKANİYETE GÖRE TAKDİR EDİLİRNafaka miktarının, kanunda sabit bir oran bulunmaksızın, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, gelir ve giderleri ile ihtiyaçları gözetilerek hakkaniyet ilkesi çerçevesinde takdir edileceği yönünde yerleşik uygulama mevcuttur.

AİLE HUKUKU — ÖDEME GÜCÜ AŞILAMAZNafaka belirlenirken yükümlünün ödeme gücünün gözetilmesi ve bu gücün üzerinde nafakaya hükmedilememesi; nafakanın, yükümlüyü kendi geçimini sağlayamaz duruma düşürmeyecek biçimde belirlenmesi gerektiği yönünde kararlar bulunmaktadır.

AİLE HUKUKU — YOKSULLUK NAFAKASINDA KUSUR ÖLÇÜTÜYoksulluğa düşecek eşin, boşanmada diğerinden daha ağır kusurlu olmamak şartıyla yoksulluk nafakası isteyebileceği; eşit kusur ya da kusursuzluğun yoksulluk nafakasına engel olmadığı yönünde yerleşik uygulama mevcuttur.

AİLE HUKUKU — İŞTİRAK NAFAKASI KUSURA BAĞLI DEĞİLDİRVelayeti kendisine verilmeyen ebeveynin, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmakla yükümlü olduğu; iştirak nafakasının kusura bağlı olmadığı ve çocuğun üstün yararı gözetilerek belirlendiği yönünde kararlar bulunmaktadır.

AİLE HUKUKU — KOŞULLAR DEĞİŞİRSE NAFAKA UYARLANIRTarafların sosyal ve ekonomik durumlarının değişmesi hâlinde nafakanın artırılmasına, azaltılmasına ya da kaldırılmasına karar verilebileceği; nafakanın değişen koşullara göre uyarlanabilen bir hak olduğu yönünde yerleşik uygulama mevcuttur.

Sıkça Sorulan Sorular

Nafaka miktarı nasıl belirlenir?

Nafaka kanunda sabit yüzde/tablo olarak yer almaz; hâkim tarafların sosyal-ekonomik durumu, geliri, gideri ve kusur oranını gözeterek hakkaniyete göre belirler. Ödeyecek kişinin ödeme gücü, alacaklının ihtiyaçları ve çocuğun durumu değerlendirilir. Herkes için sabit bir rakam yoktur; her dosya kendi koşullarında ele alınır.

Nafaka gelirin yüzde kaçı olarak belirlenir?

Kanunda net bir oran yoktur. Uygulamada mahkemeler çoğu zaman ödeme gücüne oranla net gelirin yaklaşık %15 ila %30’u arasında bir miktara hükmedebilir. Ancak bu bir kural değil, uygulama eğilimidir ve somut olaya göre değişir; aynı gelirli iki kişiye farklı nafaka belirlenebilir.

Nafaka miktarını belirleyen temel kriterler nelerdir?

Gelir ve ödeme gücü (ödeyecek kişinin net geliri/mal varlığı; ödeme gücü aşılmaz), ihtiyaçlar ve yaşam standardı (alacaklının zaruri geçimi, çocuğun yaşı/eğitimi) ve uygulamadaki eğilim (net gelirin %15-30’u). Ayrıca sosyal-ekonomik durum ve (yoksulluk nafakasında) kusur gözetilir. Tümü hakkaniyetle birlikte değerlendirilir.

Tedbir, yoksulluk ve iştirak nafakası arasındaki fark nedir?

Tedbir nafakası dava süresince geçici ödenir. Yoksulluk nafakası boşanma sonrası, yoksulluğa düşecek eşe (kusuru daha ağır olmamak şartıyla) ödenir. İştirak nafakası velayeti almayan eşin, çocuğun bakım/eğitim giderlerine gücü oranında katkısıdır (kusura bağlı değil). Kısaca: tedbir=geçici, yoksulluk=eş için, iştirak=çocuk için.

Yoksulluk nafakası almanın şartları nelerdir?

Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olmak ve kusuru diğer eşten daha ağır olmamak. Kusursuz ya da eşit kusurlu eş, yoksulluğa düşecekse isteyebilir; daha ağır kusurlu eş alamaz. Miktar ödeme gücü ve ihtiyaçlara göre belirlenir. Yeniden evlenme ya da fiilen evli gibi yaşama hâlinde kaldırılabilir.

İştirak nafakası ne zamana kadar ödenir?

Kural olarak çocuğun ergin (18 yaş) olmasına kadar ödenir. Çocuk ergin olsa da eğitimi (üniversite gibi) devam ediyorsa, koşulları varsa nafaka eğitim süresince sürebilir. İştirak nafakası kusura bağlı değildir; velayeti almayan ebeveyn gücü oranında katkı sağlar. Koşullar değişince artırım/azaltım istenebilir.

Nafaka miktarı sonradan değiştirilebilir mi?

Evet. Tarafların sosyal-ekonomik durumu değişirse artırım ya da azaltım davası açılabilir (ihtiyaç artışı, enflasyon, gelir değişimi gibi). Yoksulluk nafakası; alan eşin yeniden evlenmesi, fiilen evli gibi yaşaması ya da yoksulluğunun sona ermesi hâlinde kaldırılabilir. Nafaka, değişen koşullara göre uyarlanabilen bir haktır.

Yazarlar Hakkında
Avukat Hüseyin Yurtseven — Parla Hukuk & Danışmanlık, AnkaraBu içerik, Ankara Barosu’na kayıtlı Avukat Hüseyin Yurtseven tarafından hazırlanmış ve hukuki doğruluğu onaylanmıştır. Parla Hukuk olarak boşanma davalarında tedbir, yoksulluk ve iştirak nafakasının belirlenmesi, nafakanın artırılması-azaltılması-kaldırılması ve icra süreçleri dahil olmak üzere aile hukuku alanında müvekkillere hizmet sunmaktayız. Buradaki bilgiler ve oranlar genel bilgilendirme niteliğindedir, hukuki tavsiye ya da miktar taahhüdü değildir; her somut olay kendi koşulları içinde değerlendirilmelidir.

Aile HukukuNafakaYoksulluk Nafakasıİştirak NafakasıAnkara Boşanma Avukatı

Ne kadar nafaka alabileceğiniz ya da ödeyeceğiniz, nafaka türleri ve artırım-azaltım süreçleri için Avukat Hüseyin Yurtseven ile iletişime geçebilirsiniz.

Ankara Boşanma Avukatı

Parla Hukuk & Danışmanlık — İletişim

Adres: Beştepe Mah. Meriç Cad. No: 5 Milaslı 2000 Plaza A Blok No: 12 (4. Kat) Yenimahalle / Ankara
Telefon: 0 (312) 212 91 07 | GSM: 0 507 158 00 87
E-posta: parlahukuk@gmail.com | @parlahukuk