KULLANILMAYAN YILLIK İZİN ÜCRETLERİ İŞTEN AYRILIRKEN YANAR MI?Kullanılmayan yıllık izin ücretleri işten ayrılırken yanmaz, iş sözleşmesinin sona ermesiyle birlikte paraya dönüşür ve işverence işçiye ödenir.
Yıllık izin ücretiyle ilgili temel haklar ve kurallar şunlardır:
- İstifa veya Çıkarılma: Çıkış şekli fark etmez; kullanılmayan izin ücreti her hâlde ödenir.
- Hesaplama: Son brüt ücret üzerinden; günlük brüt = aylık brüt / 30, kullanılmayan izin günüyle çarpılır.
- Zamanaşımı: İş sözleşmesinin bittiği tarihten itibaren 5 yıl.
- Maaştan Kesilmez: İzin ücreti işçiye ödenen bir alacaktır, kesinti değildir.
YanmazParaya dönüşür
Her Hâldeİstifa/çıkarılma fark etmez
Aylık/30 × GünHesap formülü
5 YılZamanaşımı
Kullanılmayan Yıllık İzin Yanar mı?
Kullanılmayan yıllık izin ücretleri işten ayrılırken yanmaz; iş sözleşmesinin sona ermesiyle birlikte paraya dönüşür ve işverence işçiye ödenir. Yani çalışma süresince hak edilip kullanılmayan yıllık izinler, iş ilişkisi bittiğinde ücret alacağına dönüşür. “Kullanılmayan izin yanar” düşüncesi hukuken doğru değildir; işçinin hak ettiği izinler birikir ve iş sözleşmesi sona erdiğinde kullanılmayan izinlerin ücreti işçiye ödenir. Bu, işçinin çalışarak hak ettiği bir alacak olduğundan, işveren tarafından ödenmesi zorunludur.
“İş sözleşmesinin, herhangi bir nedenle sona ermesi hâlinde işçinin hak kazanıp da kullanmadığı yıllık izin sürelerine ait ücreti, sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücreti üzerinden kendisine veya hak sahiplerine ödenir.”
4857 SAYILI İŞ KANUNU MADDE 59 — SÖZLEŞMENİN SONA ERMESİNDE İZİN ÜCRETİİstifa mı, Çıkarılma mı? (Çıkış Şekli Fark Etmez)
İzin Ücreti Kıdem Gibi Çıkış Şekline Bağlı Değildir: İşten kendi isteğinizle istifa etseniz de, işveren sizi çıkarsa da kullanılmayan yıllık izinlerin ücreti ödenir. Bu yönüyle yıllık izin ücreti, kıdem tazminatından ayrılır: kıdem tazminatı yalnızca belirli fesih hâllerinde (işverenin haksız çıkarması, işçinin haklı feshi, emeklilik gibi) doğarken; yıllık izin ücreti, çıkış şeklinden bağımsız olarak, kullanılmayan izin bulunduğu sürece her hâlde ödenir. Yani istifa eden işçi bile, kullanmadığı yıllık izinlerin ücretini alır. Çünkü yıllık izin, işçinin çalışarak hak ettiği bir dinlenme hakkıdır ve kullanılmadığında ücrete dönüşür.
Yıllık İzin Ücreti Nasıl Hesaplanır?
Günlük Brüt Ücret × Kullanılmayan İzin Günü
İzin ücreti, çalışanın son brüt ücreti üzerinden hesaplanır. Günlük brüt ücret, aylık brüt tutarın 30’a bölünmesiyle bulunur (aylık brüt / 30 = günlük brüt) ve kullanılmayan izin günü sayısıyla çarpılır. Hesaplamada işçinin son (çıkış tarihindeki) brüt ücreti esas alınır; geçmiş yıllardan kalan izinler için de son ücret kullanılır. Kullanılmayan izin günü, işçinin kıdemine göre hak ettiği toplam izinden kullandığı izinlerin çıkarılmasıyla bulunur. Yıllık izin ücretinden gelir vergisi ve damga vergisi kesilir (kıdem tazminatının aksine gelir vergisinden istisna değildir); ancak sigorta primi kesilmez.
Hesaplama Örneği
Örnek: 20 Gün Kullanılmayan İzni Olan İşçi
Aylık brüt ücreti 30.000 TL olan bir işçinin günlük brüt ücreti: 30.000 / 30 = 1.000 TL’dir. Bu işçinin kullanmadığı 20 gün yıllık izni varsa, izin ücreti: 20 × 1.000 = 20.000 TL brüt olarak hesaplanır. Bu brüt tutardan gelir vergisi ve damga vergisi kesilir; net tutar, işçinin vergi dilimine göre belirlenir. (Rakamlar yalnızca yöntemi göstermek içindir; gerçek hesap, işçinin son ücreti ve kullanılmayan izin günü sayısına göre yapılır.)
İzin Günü Sayısı Doğru Belirlenmelidir: Hesabın doğruluğu, kullanılmayan izin günü sayısının doğru tespitine bağlıdır. Bunun için işçinin kıdemine göre hak ettiği toplam izin (yılda 14, 20 ya da 26 gün) ile fiilen kullandığı izinlerin karşılaştırılması gerekir. İzin kayıtları (izin defteri, bordrolar) bu tespitte önemlidir. Kullanılmayan izin günü = hak edilen toplam izin − kullanılan izin.
İzin Ücreti Ne Zaman Ödenir?
İzin Ücreti Ne Zaman Ödenir?
Çıkış (Fesih) Tarihinde Muaccel Olur
Kullanılmayan yıllık izin ücreti, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihte muaccel olur; yani bu tarihte ödenmesi gerekir hale gelir. İş sözleşmesi sona erdiğinde işveren, işçinin kullanmadığı yıllık izinlerin ücretini son brüt ücret üzerinden hesaplayarak çıkış sırasında ödemelidir. İşveren ödemeyi geciktirir ya da hiç yapmazsa, işçi gecikme faiziyle birlikte bu alacağı talep edebilir. İş ilişkisi devam ederken kullanılmayan izin ücreti para olarak talep edilemez; ödeme yükümlülüğü, ancak iş sözleşmesinin sona ermesiyle doğar.
Çalışırken İzin Parası İstenebilir mi?
Çalışırken İzin Paraya Çevrilemez, Kullandırılır: İş ilişkisi devam ederken (çalışırken) işçi, kullanmadığı yıllık izinlerin ücretini para olarak talep edemez; yıllık iznin kural olarak dinlenme amacıyla kullandırılması gerekir. Yıllık ücretli izin, işçinin sağlığını koruma ve dinlenme hakkına dayanan anayasal bir haktır; bu nedenle iş sözleşmesi devam ederken izin, para karşılığı değil fiilen kullandırılmalıdır. Yani çalışan bir işçi “iznimi kullanmayayım, parasını alayım” diyemez; işverenin de izni parayla değiştirmesi kural olarak mümkün değildir. İzin ücretine dönüşme, ancak iş sözleşmesinin sona ermesiyle gerçekleşir. Bu kuralın amacı, işçinin dinlenme hakkının para karşılığında ortadan kaldırılmasını önlemektir.
Yıllık İzin Parası Maaştan Kesilir mi?
Kesilmez — İşçiye Ödenen Bir Alacaktır
Yıllık izin parası (ücreti), işçinin maaşından kesilen bir tutar değildir; tam tersine, kullanılmayan yıllık izinler işçiye ödenen ek bir alacaktır. Yıllık izin ücreti, işçinin çalışarak hak ettiği ancak kullanmadığı izin günlerinin, son brüt ücret üzerinden paraya dönüştürülmüş hâlidir. Bu ücret hesaplanırken brüt tutar üzerinden gelir vergisi ve damga vergisi kesilir (bunlar yasal vergilerdir, maaştan kesinti değildir); sigorta primi kesilmez. Bazen işçiler, izin ücretinin bordroda görünen vergi kesintilerini yanlış anlayarak “maaştan kesiliyor” sanabilir; oysa bunlar izin ücretinin brüt tutarından yapılan yasal vergilerdir, ayrı bir maaş kesintisi değildir. Sonuç olarak yıllık izin parası, işçiye ödenen bir haktır; maaştan düşülen bir borç değildir.
Zamanaşımı (5 Yıl)
Sözleşme Bittiği Tarihten İtibaren 5 Yıl: Yıllık izin ücreti alacağı, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren 5 yıllık zamanaşımı süresine tabidir. Yani işçi, iş sözleşmesinin bittiği tarihten itibaren beş yıl içinde kullanılmayan yıllık izinlerin ücretini talep etmelidir. Bu süre geçtikten sonra izin ücreti alacağı zamanaşımına uğrayabilir. Önemli bir nokta: yıllık izin ücretinde zamanaşımı, izin hakkının doğduğu tarihten değil, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten başlar; çünkü izin ücreti ancak sözleşmenin bitmesiyle muaccel olur. Bu nedenle işçinin, işten ayrıldıktan sonra beş yıllık süreyi kaçırmadan alacağını talep etmesi önemlidir.
İzin Ücreti Ödenmezse Ne Olur?
1
İzin Kayıtlarını Toplayın
İzin defteri, bordrolar, iş sözleşmesi ve SGK kaydı ile hak ettiğiniz ve kullandığınız izinleri belgeleyin.
2
Zorunlu Arabuluculuğa Başvurun
İşçilik alacaklarında dava öncesi arabuluculuk şarttır; anlaşma olursa alacağınızı hızlıca alırsınız.
3
İş Mahkemesinde Dava Açın
Anlaşma olmazsa son tutanakla iş mahkemesinde yıllık izin ücreti (ve varsa diğer alacaklar) davası açın.
İspat Yükü ve İzin Defteri: Yıllık izin uyuşmazlıklarında, işçinin izinlerini kullandığını ispat yükü kural olarak işverendedir; işveren, işçinin imzasını taşıyan izin defteri ya da eşdeğer belgeyle izinlerin kullandırıldığını ispatlamalıdır. İşveren bunu ispatlayamazsa, işçinin kullanmadığı izinlerin ücreti ödenir. Bu nedenle izin kayıtlarının tutulması hem işçi hem işveren açısından önemlidir.
Kıdeme Göre Yıllık İzin Süreleri
| Kıdem (Hizmet Süresi) |
Yıllık İzin Süresi |
| 1 yıl – 5 yıl arası (5 yıl dahil) |
En az 14 gün |
| 5 yıldan fazla – 15 yıldan az |
En az 20 gün |
| 15 yıl ve daha fazla |
En az 26 gün |
| 18 ve daha küçük / 50 ve daha büyük yaş |
En az 20 gün (kıdemi 1-5 yıl olsa dahi) |
“İşçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi, hizmet süresi; bir yıldan beş yıla kadar (beş yıl dahil) olanlara ondört günden, beş yıldan fazla onbeş yıldan az olanlara yirmi günden, onbeş yıl (dahil) ve daha fazla olanlara yirmialtı günden az olamaz.”
4857 SAYILI İŞ KANUNU MADDE 53 — YILLIK ÜCRETLİ İZİN HAKKI VE SÜRESİSıkça Sorulan Sorular
Kullanılmayan yıllık izin ücretleri işten ayrılırken yanar mı?
Hayır. Kullanılmayan yıllık izin ücretleri yanmaz; iş sözleşmesinin sona ermesiyle paraya dönüşür ve işçiye ödenir. Çıkış şekli (istifa ya da çıkarılma) fark etmez. İzin ücreti son brüt ücret üzerinden (aylık brüt / 30 × kullanılmayan gün) hesaplanır ve 5 yıllık zamanaşımına tabidir.
İşten ayrılırken yıllık izin parası ödenir mi?
Evet. Çıkış şekli ne olursa olsun (istifa, çıkarılma, emeklilik), kullanılmayan yıllık izinlerin ücreti son brüt ücret üzerinden ödenir. İzin ücreti, kıdem tazminatından farklı olarak çıkış şekline bağlı değildir. İş sözleşmesinin sona erdiği tarihte muaccel olur; ödenmezse işçi yasal yollara başvurabilir.
İş çıkışında kullanılmayan yıllık izin ücreti nasıl hesaplanır?
Son brüt ücret üzerinden: günlük brüt = aylık brüt / 30; sonra kullanılmayan izin günü ile çarpılır. Örneğin aylık 30.000 TL → günlük 1.000 TL; 20 gün izin → 20.000 TL brüt. Brüt tutardan gelir ve damga vergisi kesilir (sigorta primi kesilmez). Kullanılmayan gün = hak edilen − kullanılan izin.
İstifa edince yıllık izin parası yatar mı?
Evet. Kendi isteğiyle istifa eden işçi de kullanmadığı yıllık izinlerin parasını alır. İzin ücreti çıkış şekline bağlı değildir (kıdemden farkı budur). İstifa eden işçi, kullanmadığı izin günü × günlük brüt ücret kadar izin ücreti alır. İstifa tarihinde muaccel olur; ödenmezse arabuluculuk ve dava yoluna gidilir.
Kullanılmayan senelik izin yanar mı?
Hayır. Kullanılmayan izinler birikir ve iş sözleşmesi bitince ücrete dönüşür; “izin yanar” düşüncesi hukuken doğru değildir. Ancak çalışırken izin para olarak istenemez, kullandırılması gerekir. Ücrete dönüşme yalnızca işten ayrılınca olur. Alacak, fesihten itibaren 5 yıl içinde talep edilmelidir.
Kullanılmayan yıllık izin ücreti ne zaman ödenir?
İş sözleşmesinin sona erdiği (çıkış) tarihte muaccel olur ve işveren çıkışta ödemelidir. Çalışırken para olarak istenemez; ödeme yükümlülüğü sözleşme bitince doğar. İşveren geciktirir ya da ödemezse, işçi gecikme faiziyle talep edebilir. Alacak 5 yıllık zamanaşımına tabidir.
Yıllık izin parası maaştan kesilir mi?
Hayır. Yıllık izin parası maaştan kesilen değil, işçiye ödenen bir alacaktır. Brüt tutardan gelir ve damga vergisi kesilir (yasal vergiler, maaş kesintisi değil); sigorta primi kesilmez. Bordrodaki vergi kesintileri “maaştan kesinti” değil, izin ücretinin brüt tutarından yapılan yasal vergilerdir. İşçi net izin ücretini alır.
Çalışırken kullanılmayan yıllık iznin parası istenebilir mi?
Hayır. Çalışırken izin ücreti para olarak talep edilemez; yıllık izin dinlenme amacıyla kullandırılır (anayasal dinlenme hakkı). İşçi “iznimi kullanmayayım parasını alayım” diyemez; işveren de izni parayla değiştiremez. Ücrete dönüşme yalnızca iş sözleşmesi sona erince olur. Amaç, dinlenme hakkının para karşılığı kaybını önlemektir.
HY
Yazarlar Hakkında
Avukat Hüseyin Yurtseven — Parla Hukuk & Danışmanlık, AnkaraBu içerik, Ankara Barosu’na kayıtlı Avukat Hüseyin Yurtseven tarafından hazırlanmış ve hukuki doğruluğu onaylanmıştır. Parla Hukuk olarak yıllık izin ücreti, işçilik alacakları, kıdem-ihbar tazminatı ve iş sözleşmesinin sona ermesi süreçleri dahil olmak üzere iş hukuku alanında müvekkillere hizmet sunmaktayız. Buradaki bilgiler ve hesaplama örnekleri genel bilgilendirme niteliğindedir, hukuki tavsiye değildir; her somut olay kendi koşulları içinde değerlendirilmelidir.
İş HukukuYıllık İzin Ücretiİşçilik Alacaklarıİzin Parasıİşçi Hakları
Kullanılmayan yıllık izin ücretiniz, hesaplaması ve ödenmeyen izin alacaklarınız için Avukat Hüseyin Yurtseven ile iletişime geçebilirsiniz.
Hukuki Danışmanlık Alın
Parla Hukuk & Danışmanlık — İletişim
Adres: Beştepe Mah. Meriç Cad. No: 5 Milaslı 2000 Plaza A Blok No: 12 (4. Kat) Yenimahalle / Ankara
Telefon: 0 (312) 212 91 07 | GSM: 0 507 158 00 87
E-posta: parlahukuk@gmail.com | @parlahukuk
