İşe İade Davası Açma Şartları Nelerdir ve Ne Kadar Sürer?
İŞE İADE DAVASI AÇMA ŞARTLARI NELERDİR VE NE KADAR SÜRER?İşe iade davası açabilmek için iş yerinde en az 30 işçi çalışması, işçinin en az 6 aylık kıdemi olması ve fesih bildiriminden itibaren 1 ay içinde arabulucuya başvurulması gerekir. Dava, basit yargılama usulüne tabidir. İlk derecede ortalama 4-8 ay, istinafla birlikte 1-1,5 yıl sürebilir.
İşe iade davasının temel şartları şunlardır:
- 30 İşçi Sınırı: Aynı işverene bağlı tüm iş yerlerinde toplam en az 30 işçi çalışmalıdır.
- 6 Ay Kıdem: İşçinin en az 6 aylık kıdemi olmalıdır (yer altı işlerinde aranmaz).
- Belirsiz Süreli + İşveren Vekili Olmama: Sözleşme belirsiz süreli olmalı, işçi üst düzey yönetici olmamalıdır.
- Geçersiz Fesih + Arabuluculuk: Fesih geçersiz olmalı; 1 ay içinde arabulucuya başvurulmalıdır.
BU YAZIMIZDA NELER BULACAKSINIZ
- İşe İade Davası Nedir?
- İşe İade Davası Açma Şartları
- İşe İade İçin Kaç İşçi Gerekir? (30 İşçi)
- İşe İade Davasını Kimler Açamaz?
- 6 Ay Dolmadan İşe İade Davası Açılır mı?
- İşe İade Davası Açma Süresi (1 Ay + 2 Hafta)
- Dava Ne Kadar Sürer? (4-8 Ay)
- İşe İade Davası Kaç Aylık Maaş Kazandırır?
- İşe İade Davasının Sonuçları
- Tazminat Aldıktan Sonra İşe İade
- Özet: Şartlar ve Sonuçlar Tablosu
- Sıkça Sorulan Sorular
İşe İade Davası Nedir?
İşe iade davası, iş güvencesi kapsamındaki bir işçinin, iş sözleşmesinin işveren tarafından geçerli bir sebep gösterilmeden ya da usule aykırı biçimde (geçersiz olarak) feshedilmesi hâlinde, feshin geçersizliğinin tespiti ve işe geri dönmek için açtığı davadır. İşe iade davası açabilmek için iş yerinde en az 30 işçi çalışması, işçinin en az 6 aylık kıdemi olması ve fesih bildiriminden itibaren 1 ay içinde arabulucuya başvurulması gerekir. Bu dava, işçiyi keyfi ve haksız işten çıkarmalara karşı koruyan önemli bir iş güvencesi kurumudur.
İşe İade Davası Açma Şartları
30 İşçi Sınırı
İş yerinde (aynı işverene bağlı tüm iş yerleri dahil) en az 30 işçi çalıştırılmalıdır.
6 Ay Kıdem
İşçinin aynı işverenin iş yerinde en az 6 aylık kıdemi (çalışma süresi) bulunmalıdır. Yer altı işlerinde çalışan işçiler için kıdem şartı aranmaz.
Belirsiz Süreli Sözleşme
İş sözleşmesi belirsiz süreli olmalıdır. Belirli süreli iş sözleşmeleriyle çalışanlar bu haktan yararlanamaz.
İşveren Vekili Olmama
İşçi; işletmeyi sevk ve idare eden genel müdür ya da yardımcısı gibi üst düzey yönetici veya işe alma/çıkarma yetkisi olan işveren vekili konumunda olmamalıdır.
Geçersiz Fesih
İş sözleşmesi işveren tarafından geçerli bir sebep gösterilmeden ya da usule aykırı biçimde feshedilmiş olmalıdır.
Zorunlu Arabuluculuk
Dava açmadan önce fesih bildiriminin tebliğ edildiği günden itibaren 1 ay içinde arabulucuya başvurulmalıdır. Anlaşma olmazsa son tutanaktan itibaren 2 hafta içinde iş mahkemesinde dava açılır.
4857 SAYILI İŞ KANUNU MADDE 18 — FESHİN GEÇERLİ SEBEBE DAYANDIRILMASI
İşe İade İçin Kaç İşçi Gerekir? (30 İşçi)
İşe İade Davasını Kimler Açamaz?
İŞE İADE DAVASI AÇAMAYAN İŞÇİLER
- 30’dan az işçi çalıştıran iş yerlerinde çalışanlar
- 6 aydan az kıdemi olanlar (yer altı işleri hariç)
- Belirli süreli iş sözleşmesiyle çalışanlar
- İşletmeyi/iş yerini sevk ve idare eden işveren vekili ve yardımcıları (genel müdür gibi)
- İş sözleşmesi haklı nedenle (İş K. m.25/II) ya da geçerli sebeple feshedilenler
- Kendi isteğiyle istifa eden işçiler (feshi kendisi yapan)
Kapsam Dışı Kalanların Başvurabileceği Haklar
İş güvencesi kapsamı dışında kalan (örneğin 30’dan az işçili iş yerinde çalışan ya da 6 aydan az kıdemli) işçiler işe iade davası açamaz. Ancak bu işçiler, feshin kötüniyetli olması hâlinde kötüniyet tazminatı gibi başka haklara başvurabilir. Ayrıca kıdem ve ihbar tazminatı ile diğer işçilik alacakları (fazla mesai, yıllık izin gibi) kapsam dışı işçiler için de talep edilebilir. Bu nedenle işe iade davası açamayan işçilerin de başvurabilecekleri hakları bulunduğundan, somut durumun değerlendirilmesi önemlidir.
6 Ay Dolmadan İşe İade Davası Açılır mı?

İşe İade Davası Açma Süresi (1 Ay + 2 Hafta)
İşe İade Davası Açma Süresi (1 Ay + 2 Hafta)
Arabuluculuğa Başvuru: 1 Ay
İşçi, fesih bildiriminin kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren 1 ay içinde arabulucuya başvurmak zorundadır. Bu süre hak düşürücüdür.
Dava Açma: 2 Hafta
Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa, son tutanağın tarihinden itibaren 2 hafta içinde iş mahkemesinde işe iade davası açılmalıdır. Bu süre de hak düşürücüdür.
Dava Ne Kadar Sürer? (4-8 Ay)
Basit Yargılama Usulü, Hızlı Sonuçlanır
İş mahkemelerinde görülen işe iade davaları, kanun gereği basit yargılama usulüne tabidir ve hızlı sonuçlandırılması öngörülür. İlk derece mahkemesindeki yargılama süresi ortalama 4 ila 8 ay arasında sürer. Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) incelemesiyle birlikte dosyanın tamamen sonuçlanması 1 ila 1,5 yılı bulabilir. İşe iade davasında istinaf incelemesi kesin niteliktedir. Yani bu davalarda kural olarak temyiz yolu kapalıdır ve karar istinafta kesinleşir. Süre; mahkemenin iş yoğunluğuna, tanık sayısına, delillerin toplanmasına ve bilirkişi incelemesine göre değişebilir.
İşe İade Davası Kaç Aylık Maaş Kazandırır?
| Ödeme Kalemi | Tutar |
|---|---|
| Boşta geçen süre ücreti | En çok 4 aya kadar ücret ve diğer haklar |
| İşe başlatmama tazminatı | Kıdeme göre en az 4, en çok 8 aylık ücret |
| Toplam (işe başlatılmazsa) | 8 aya kadar (4 ay boşta + 4-8 ay tazminat) |
İki Ayrı Ödeme: Boşta Geçen Süre + İşe Başlatmama Tazminatı
İşe iade davasını kazanan işçi iki ayrı ödemeye hak kazanabilir. Birincisi boşta geçen süre ücreti: işçinin kararın kesinleşmesine kadar çalıştırılmadığı süre için en çok 4 aya kadar doğmuş ücret ve diğer haklarıdır. İkincisi işe başlatmama tazminatı: mahkeme işe iadeye karar verdikten sonra işveren işçiyi işe başlatmazsa, işçinin kıdemine göre en az 4, en çok 8 aylık ücreti tutarında ödenir. Bu iki kalem birlikte değerlendirildiğinde, davayı kazanan ve işe başlatılmayan işçi toplamda 8 aya kadar ücrete hak kazanabilir. Ayrıca işe iade, kıdem ve ihbar tazminatı ile diğer hakları da etkiler.
İşe İade Davasının Sonuçları
İşçi Kazanırsa: Başvuru
Mahkeme feshin geçersizliğine ve işe iadeye karar verirse, işçi kesinleşen kararın tebliğinden itibaren 10 iş günü içinde işverene başvurarak işe başlamak istediğini bildirmelidir.
İşveren İşe Başlatırsa
İşveren işçiyi 1 ay içinde işe başlatırsa, işçi boşta geçen süre ücretini (en çok 4 ay) alır; işe başlatmama tazminatı doğmaz.
İşveren İşe Başlatmazsa
İşveren işçiyi işe başlatmazsa, boşta geçen süre ücreti (4 aya kadar) yanında 4-8 aylık işe başlatmama tazminatı da ödenir.
Tazminat Aldıktan Sonra İşe İade
Tazminat Almak Engel Değil — Ama Çekince Koyun
Kıdem ve ihbar tazminatını almış olmak, tek başına işe iade davası açmaya engel değildir. İşçi, tazminatlarını almış olsa bile koşulları varsa işe iade davası açabilir. Ancak önemli bir nokta vardır: işçinin, feshi ve ödenen tazminatları çekincesiz (ihtirazi kayıt koymadan) kabul ettiği anlamına gelen bir belge (örneğin ibraname) imzalaması, işe iade talebini zayıflatabilir. Bu nedenle uygulamada, işçinin tazminatı alırken feshin geçerliliğini kabul etmediğini ve işe iade hakkını saklı tuttuğunu belirten bir çekince (ihtirazi kayıt) koyması önerilir. İşe iade davasında işçi haklı çıkar ve işe başlatılırsa, daha önce aldığı kıdem-ihbar tazminatının iadesi (mahsubu) gerekebilir. Çünkü işe iade hâlinde sözleşme hiç sona ermemiş gibi kabul edilir. Bu nedenle tazminatı almadan önce ya da alırken dikkatli olmak ve hukuki destek almak yararlıdır.
Özet: Şartlar ve Sonuçlar Tablosu
| Konu | Kural |
|---|---|
| İşçi sayısı | En az 30 (tüm iş yerleri toplamı) |
| Kıdem | En az 6 ay (yer altı işlerinde aranmaz) |
| Sözleşme türü | Belirsiz süreli |
| İşveren vekili | Açamaz (genel müdür vb.) |
| Arabuluculuk başvurusu | Fesih tebliğinden 1 ay içinde |
| Dava açma | Son tutanaktan 2 hafta içinde |
| Dava süresi | İlk derece 4-8 ay; istinafla 1-1,5 yıl |
| Boşta geçen süre ücreti | En çok 4 ay |
| İşe başlatmama tazminatı | 4-8 aylık ücret |
| İşe başvuru (işçi) | Karar kesinleşince 10 iş günü içinde |
4857 SAYILI İŞ KANUNU MADDE 21 — GEÇERSİZ SEBEPLE FESHİN SONUÇLARI
Sıkça Sorulan Sorular
İşe iade davası, iş güvencesi şartları, arabuluculuk süreci ve tazminat haklarınız için Avukat Hüseyin Yurtseven ile iletişime geçebilirsiniz.
Parla Hukuk & Danışmanlık — İletişim
Adres: Beştepe Mah. Meriç Cad. No: 5 Milaslı 2000 Plaza A Blok No: 12 (4. Kat) Yenimahalle / Ankara
Telefon: 0 (312) 212 91 07 | GSM: 0 507 158 00 87
E-posta: parlahukuk@gmail.com | @parlahukuk