Terditli Boşanma Davası Nedir? Zina (TMK 161) ve Şiddetli Geçimsizlik (TMK 166) Birlikte Nasıl Açılır? 2026

YARGITAY 2. HUKUK DAİRESİ — TALEPLE BAĞLILIK

Daire, HMK m. 26 uyarınca hâkimin tarafların talep sonuçlarıyla bağlı olduğunu; yalnızca genel sebebe (TMK m. 166/1) dayalı davada zina hükümlerinin, yalnızca zinaya dayalı davada ise genel sebep hükümlerinin kendiliğinden uygulanamayacağını istikrarla kabul etmektedir. Kararlarda, dilekçede gösterilen hukuki sebebin yargılamanın çerçevesini çizdiği; delil durumu birden fazla sebebe elverişli olan dosyalarda kademeli talep kurgusunun hak kaybını önleyen usuli güvence olduğu ifade edilmektedir. Bu ilke, terditli dava yapısının bir tercih değil, çoğu aldatma dosyasında zorunluluk olduğunu ortaya koymaktadır.

YARGITAY 2. HUKUK DAİRESİ — TERDİTLİ TALEBİN İNCELENME SIRASI

Daireye göre terditli davada mahkeme önce asli talebi (zina, m. 161) incelemek; zina ispatlanamadığı takdirde fer’i talep olan evlilik birliğinin temelinden sarsılması (m. 166/1) sebebini değerlendirmek zorundadır. Kararlarda, asli talep hakkında olumlu veya olumsuz bir değerlendirme yapılmadan doğrudan fer’i sebepten hüküm kurulmasının bozma nedeni olduğu; zira boşanmanın hangi sebebe dayandığının tazminat, nafaka ve mal rejimi sonuçlarını doğrudan etkilediği vurgulanmaktadır. Bu sıra zorunluluğu, terditli kurgunun mahkemeye seçim serbestisi tanımadığını, aksine inceleme disiplini yüklediğini göstermektedir.

YARGITAY 2. HUKUK DAİRESİ — ZİNA SABİT DEĞİLSE GÜVEN SARSICI DAVRANIŞ

Daire, zinanın karine düzeyinde dahi ispatlanamadığı dosyalarda, aynı delillerin güven sarsıcı davranış olarak m. 166/1 kapsamında değerlendirilebileceğini kabul etmektedir. Kararlarda, romantik yazışmaların, buluşmaların ve yoğun iletişimin cinsel birlikteliği kanıtlamasa bile sadakat yükümlülüğünü ihlal ettiği; terditli davada bu delillerin fer’i talep yönünden boşanmaya ve kusur belirlemesine yeterli olduğu ifade edilmektedir. Böylece terditli yapı, delillerin gücüne göre iki ayrı hukuki zeminde değerlendirilmesini sağlamakta ve davanın tümden reddi riskini ortadan kaldırmaktadır.

YARGITAY HUKUK GENEL KURULU — GEREKÇE ZORUNLULUĞU

Hukuk Genel Kurulu, terditli davalarda mahkemenin her bir talep yönünden ayrı ayrı ve denetime elverişli gerekçe oluşturması gerektiğini; hangi sebeple boşanmaya hükmedildiğinin karardan açıkça anlaşılamamasının bozma nedeni olduğunu kabul etmektedir. Kurul kararlarında, boşanma sebebinin belirsiz bırakılmasının mal rejimi tasfiyesi (m. 236/2) ve tazminat aşamalarında yeni uyuşmazlıklar doğurduğu; bu nedenle hükümde asli talebin neden kabul veya reddedildiğinin somut delil değerlendirmesiyle ortaya konması gerektiği vurgulanmaktadır. Bu içtihat, terditli davanın dilekçe kadar hüküm aşamasında da teknik takip gerektirdiğini göstermektedir.

YARGITAY 2. HUKUK DAİRESİ — FER’İ SONUÇLARIN SEBEBE GÖRE BELİRLENMESİ

Daire, boşanmanın fer’i sonuçlarının hangi sebeple boşanmaya hükmedildiğine göre şekillendiğini; zina sebebiyle boşanmada davalının ağır kusurlu kabul edileceğini ve TMK m. 236/2 yaptırımının yalnızca bu hâlde uygulanabileceğini kabul etmektedir. Kararlarda, aynı olgulara dayansa bile m. 166/1’den kurulan hükümde katılma alacağının azaltılması yaptırımının işletilemeyeceği; yoksulluk nafakası ve tazminat dengesinin de belirlenen kusur derecesine göre kurulacağı ifade edilmektedir. Bu fark, terditli davada asli talebin ispatı için gösterilecek çabanın yalnızca boşanma kararını değil, malvarlığı sonuçlarını da doğrudan etkilediğini ortaya koymaktadır.