İdare Hukuku
Yayınlayan author-avatar
0
PMYO Eğitim Sonu Sınavı (ESS) Elenme ve İptal Davası

PMYO / POMEM EĞİTİM SONU SINAVI (ESS) — İPTAL DAVASI 2026Eğitim Sonu Sınavı (ESS); PMYO ve POMEM öğrencilerinin eğitim sürecinin sonunda girdiği, başarısız sayılmaları hâlinde atanma haklarını doğrudan etkileyen sınavdır. ESS’de elenen aday, elenme kararının tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemesi’nde yürütmeyi durdurma talepli iptal davası açabilir. Elenme kararı bir idari işlem olduğundan yargı denetimine tabidir.

ESS elenme davasında bilinmesi gereken temel noktalar şunlardır:

  • Elenme Sebepleri: Yazılı baraj altı kalma, mülakatta başarısızlık, uygulama sınavı ve disiplin/devam ihlali.
  • Dava Süresi: Sonucun ilan/tebliğinden itibaren 60 günlük hak düşürücü süre.
  • Yetkili Mahkeme: Polis Akademisi’nin bulunduğu Ankara İdare Mahkemeleri.
  • Yürütmeyi Durdurma: Kamera kaydı yokluğu ve gerekçesizlik güçlü iptal gerekçeleridir.
BU YAZIMIZDA NELER BULACAKSINIZ

  1. Eğitim Sonu Sınavı (ESS) Nedir?
  2. PMYO ile POMEM Eğitim Sonu Sınavı Farkı
  3. ESS’de Neden Elenilir? Elenme Nedenleri
  4. ESS’den Elenen Geri Döner mi?
  5. ESS Mülakatında Elenme ve İptal
  6. Uygulamalı Sınavda (Atış, Sürüş, Fiziki) Elenme
  7. Yazılı Sınavda Baraj Altı Kalma
  8. Disiplin ve Devam Şartı Nedeniyle İlişik Kesme
  9. ESS İptal Davası Süresi ve Yetkili Mahkeme
  10. Yürütmeyi Durdurma ve Eğitime Geri Dönüş
  11. Adım Adım İptal Davası Süreci
  12. Gerekli Belgeler
  13. Danıştay Emsal Kararları
  14. Sıkça Sorulan Sorular
60 GünDava açma süresi
Ankara İdareYetkili mahkeme
Kamera + Gerekçeİptal gerekçesi
30 GünKararın uygulanması

Eğitim Sonu Sınavı (ESS) Nedir?

Eğitim Sonu Sınavı (ESS), polis meslek eğitimini tamamlayan öğrencilerin, mesleğe atanmadan önce girdikleri değerlendirme sınavıdır. Aylarca süren eğitimin ardından yapılan bu sınavda başarısız sayılan aday, mezuniyet ve atanma hakkını kaybedebilir. Bu nedenle ESS, sürecin en kritik ve en çok mağduriyet yaşanan aşamalarından biridir.

ESS Neden Bu Kadar Önemli?

ESS’de elenmek, adayı sıfır noktasına döndürür: aylarca verilen emek, tamamlanan eğitim ve karşılanan tüm şartlara rağmen aday atanamaz. Bu durum, “telafisi güç veya imkansız zarar” bakımından yürütmeyi durdurma talebini güçlendiren en önemli unsurlardan biridir; çünkü eğitim süreci tamamlanmışken elenmek, geri dönüşü çok zor bir kayıp yaratır.

PMYO ile POMEM Eğitim Sonu Sınavı Farkı

İki yapı sıkça karıştırılır; ancak eğitim sonu sınavı ve elenme sonuçları bakımından hukuki yaklaşım benzerdir.

Ölçüt PMYO POMEM
Açılım Polis Meslek Yüksekokulu Polis Meslek Eğitim Merkezi
Yapı Ön lisans temelli eğitim Belirli süreli meslek eğitimi
Eğitim sonu sınavı ESS yapılır ESS yapılır
Elenme işleminin niteliği İdari işlem İdari işlem
Dava yolu İdare mahkemesinde iptal davası İdare mahkemesinde iptal davası
Ortak Hukuki Zemin: PMYO ya da POMEM fark etmeksizin, eğitim sonu sınavında elenme kararı idari işlemdir. Dava açma süresi (60 gün), yetkili mahkeme (Ankara İdare Mahkemeleri) ve denetim ölçütleri (kamera kaydı, gerekçe, objektif kriter) her iki yapı için de aynı çerçevede uygulanır.
ESS'de Neden Elenilir? Elenme Nedenleri

ESS’de Neden Elenilir? Elenme Nedenleri

ESS’de Neden Elenilir? Elenme Nedenleri

Eğitim sonu sınavı elenme nedenleri, sınavın yapısına göre değişir. Bunları nesnel (ölçülebilir) ve takdire dayalı olmak üzere iki grupta incelemek, davadaki hukuki stratejiyi belirler.

Elenme Nedeni Niteliği Denetim Ölçütü
Yazılı sınavda baraj altı kalma Nesnel Soru/cevap ve puanlama tutarlılığı, itiraz süreci
Sözlü mülakatta başarısızlık Takdire dayalı Kamera kaydı, gerekçeli puanlama, objektif kriter
Atış sınavında yetersizlik Nesnel İsabet kayıtları, hedef ve seans tutanağı
Sürüş / araç sınavında elenme Nesnel Parkur, ceza puanı ve kamera kaydı
Fiziki uygulama yetersizliği Nesnel Süre ölçümü, tekrar hakkı, kayıt
Disiplin / devamsızlık Usule dayalı Savunma hakkı, soruşturma usulü, ölçülülük

Takdire Dayalı Elenmeler Neden Daha Sık Dava Konusu?

Yazılı sınav gibi nesnel elenmelerde hata daha somut; ancak takdire dayalı mülakat elenmelerinde denetlenebilirlik sorunu ön plana çıkar. Mülakatın kamera kaydına alınmaması ve puanın gerekçesiz verilmesi, açık hukuka aykırılık oluşturduğundan bu tür elenmeler daha sık ve daha güçlü biçimde dava konusu olur.

ESS’den Elenen Geri Döner mi?

Bu, ESS’de elenen adayların ve ailelerinin en çok sorduğu sorudur. Yanıt, elenmenin hukuka uygun olup olmamasına bağlıdır.

Hukuka Aykırı Elenmede Geri Dönüş Mümkündür

ESS’de elenen aday, elenme işleminin hukuka aykırı olduğunu düşünüyorsa 60 gün içinde yürütmeyi durdurma talepli iptal davası açarak eğitime ve atanma sürecine geri dönebilir. Özellikle mülakatın kamera kaydına alınmaması, puanın gerekçesiz verilmesi ya da uygulama sınavında usul hatası bulunması hallerinde iptal ve yürütmeyi durdurma kararı alınması mümkündür. Yürütmeyi durdurma kararı çıkarsa idare, kararın gereğini en geç 30 gün içinde yerine getirmek zorundadır.

Dürüst Değerlendirme: “Geri dönüş” her dosyada garanti değildir; sonuç, elenmenin gerçekten hukuka aykırı olup olmamasına ve delil durumuna bağlıdır. Somut hukuka aykırılık (kayıt yokluğu, gerekçesizlik, usul hatası) bulunan dosyalarda iptal ihtimali yüksekken, hukuka uygun ve denetlenebilir bir elenmede dava sonucu farklı olabilir. Bu nedenle dosyanın önce hukuki değerlendirmeden geçirilmesi yerinde olur.
Eğitim merkezinden ilişik kesme sebepleri ve hak arama yollarının kapsamlı incelemesi için: POMEM Eğitim Merkezinden İlişik Kesme İşleminin İptali ve Hak Arama Yolları

ESS Mülakatında Elenme ve İptal

Eğitim sonu sınavının en tartışmalı ayağı, sözlü mülakattır. Eğitimini başarıyla tamamlayan öğrencinin mülakatta elenmesi, sıkça dava konusu olur.

Mülakat İptalinde Güçlü Gerekçeler

Mülakatın sesli ve görüntülü kayda alınmaması, verilen puanın somut gerekçe içermemesi, değerlendirmenin önceden belirlenmiş objektif kriterlere dayanmaması ve eğitim boyunca yüksek başarı gösteren öğrenciye orantısız düşük mülakat puanı verilmesi, Danıştay içtihatlarına göre başlıca iptal gerekçeleridir.

Eğitim Başarısıyla Çelişki: ESS mülakatında en somut gerekçelerden biri, öğrencinin eğitim boyunca gösterdiği başarı ile mülakat puanı arasındaki çelişkidir. Yüksek not ortalamasıyla eğitimi tamamlayan bir öğrencinin mülakatta baraj altı puan alması, gerekçelendirilemezse keyfiliğin göstergesi sayılır.

Uygulamalı Sınavda (Atış, Sürüş, Fiziki) Elenme

Uygulamalı sınavlar ölçülebilir verilere dayandığından, hatanın somut biçimde ortaya konması mümkündür. Bu, adaya avantaj sağlar.

Sınav Türü Denetlenebilir Unsur Olası İptal Gerekçesi
Atış sınavı İsabet kayıtları, hedef tutanağı Kayıt hatası, sayım yanlışlığı, tekrar hakkı
Sürüş / araç sınavı Parkur, ceza puanı, kamera kaydı Haksız ceza puanı, usul hatası
Fiziki uygulama Süre ölçümü, tekrar hakkı Kronometre hatası, tekrar hakkının verilmemesi

Kamera Kaydı ve Tutanak Celbi

Uygulamalı sınav davalarında, sınav gününe ait kamera kayıtlarının ve tutanaklarının idareden celbi (getirtilmesi) talep edilmelidir. Kayıt üzerinde yapılacak inceleme, elenmenin haklı olup olmadığını ortaya koyar. İdarenin kaydın bulunmadığını bildirmesi, işlemin denetlenemez olduğunu gösterdiğinden aday lehine sonuç doğurur.

Yazılı Sınavda Baraj Altı Kalma

Yazılı Sınav İtirazı

Yazılı sınavda baraj puanın altında kalarak elenen aday; hatalı soru, yanlış cevap anahtarı, puanlama hatası ya da itiraz sürecinin usulüne uygun işletilmemesi gibi gerekçelerle itiraz edebilir. Soru ve cevap anahtarının denetlenmesi, optik okuma hatalarının incelenmesi ve iptal edilen soruların puanlamaya etkisi, bu tür davalarda değerlendirilir.

Disiplin ve Devam Şartı Nedeniyle İlişik Kesme

Disiplin İşleminde Denetim

Disiplin ya da devamsızlık gerekçesiyle verilen ilişik kesme kararlarında mahkeme; öğrenciye savunma hakkı tanınıp tanınmadığını, disiplin soruşturmasının usulüne uygun yürütülüp yürütülmediğini, isnat edilen eylemin sabit olup olmadığını ve verilen kararın eylemle orantılı olup olmadığını denetler. Savunma alınmadan ya da ölçüsüz biçimde verilen ilişik kesme kararları iptal edilebilir.

ESS İptal Davası Süresi ve Yetkili Mahkeme

ESS elenme kararına karşı dava, süresinde ve doğru mahkemede açılmalıdır.

“Dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gündür.”
2577 SAYILI İYUK MADDE 7/1 — DAVA AÇMA SÜRESİ
Konu Kural
Dava açma süresi Sonucun ilan/tebliğinden itibaren 60 gün (hak düşürücü)
Yetkili mahkeme Ankara İdare Mahkemeleri (Polis Akademisi’nin bulunduğu yer)
İdari itiraz Süreyi durdurur; ret/zımni ret sonrası kalan süreyle dava
Görevli yargı İdari yargı (idare mahkemesi)
Dava açma süresi, İYUK 11 idari başvuru ve sürenin başlangıcı hakkında ayrıntılı bilgi için: POMEM İptal Davası Açma Süresi ve Hak Düşürücü Süreler

Yürütmeyi Durdurma ve Eğitime Geri Dönüş

ESS davalarında yürütmeyi durdurma talebi, adayın atanma sürecine geri dönebilmesi için hayati önem taşır.

“Danıştay veya idari mahkemeler, idari işlemin uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, davalı idarenin savunması alındıktan sonra gerekçe göstererek yürütmenin durdurulmasına karar verebilirler.”
2577 SAYILI İYUK MADDE 27/2 — YÜRÜTMENİN DURDURULMASI
YD Şartı ESS Davasındaki Karşılığı
Telafisi güç/imkansız zarar Tamamlanan eğitimin boşa gitmesi, atanma fırsatının kaybı, yaş sınırı
Açık hukuka aykırılık Kamera kaydı yokluğu, gerekçesiz puan, uygulama sınavında usul hatası
Yürütmeyi durdurma şartları, İYUK 27 ve 28 uygulama süresi hakkında ayrıntılı bilgi için: POMEM İptal Davalarında Yürütmeyi Durdurma (YD) Kararı ve Önemi
Adım Adım İptal Davası Süreci

Adım Adım İptal Davası Süreci

Adım Adım İptal Davası Süreci

1

Elenme Kararının Tebliğ Tarihini Belirleyin

ESS sonucunun ilan/tebliğ tarihi 60 günlük sürenin başlangıcıdır. İlan görüntüsü ve tebligat saklanır.

2

Elenme Sebebine Göre Delil Toplayın

Mülakatta kamera kaydı ve eğitim başarı belgeleri; uygulamada tutanak ve kayıtlar; yazılıda soru/cevap ve itiraz belgeleri toplanır.

3

YD Talepli İptal Davasını Açın

Ankara İdare Mahkemesi’nde açılacak dilekçeye iptal ve yürütmeyi durdurma talebi eklenir; kamera kaydı ve tutanakların celbi istenir.

4

İdarenin Savunması ve YD Değerlendirmesi

Mahkeme idareden savunma ve kayıtları ister; İYUK 27 kapsamında telafisi güç zarar ve açık hukuka aykırılık değerlendirilir.

5

Karar ve Eğitime İade

YD ya da iptal kararı çıkarsa idare, İYUK 28 uyarınca en geç 30 gün içinde kararın gereğini yerine getirir.

Gerekli Belgeler

ESS İPTAL DAVASI İÇİN GEREKLİ BELGELER

  • ESS elenme kararı ve tebligat belgesi (tarih görünür)
  • Eğitim başarı durumu / not döküm belgesi (mülakat çelişkisi için)
  • Mülakat/uygulama/yazılı sınav sonuç belgeleri
  • Varsa sınav günü tutulan itiraz kaydı
  • Disiplin ise: soruşturma dosyası ve savunma tutanağı
  • Polis Akademisi’ne yapılan idari itiraz ve ret cevabı (varsa)
  • Nüfus cüzdanı fotokopisi ve vekaletname

Danıştay Emsal Kararları

DANIŞTAY — SÖZLÜ SINAV KAYIT ALTINA ALINMALIDIREğitim sonu mülakatı da dahil olmak üzere sözlü sınavların sesli ve görüntülü kayıt altına alınmamasını; işlemin sonradan yargısal denetimini engellediğinden hukuki güvenlik ilkesine aykırı bulmuş ve kayıt yokluğunu tek başına iptal sebebi olarak kabul etmiştir.

DANIŞTAY — EĞİTİM BAŞARISIYLA ÇELİŞEN MÜLAKAT PUANI DENETLENİREğitim boyunca yüksek başarı gösteren öğrenciye eğitim sonu mülakatında orantısız düşük puan verilmesini; idarenin takdir yetkisini keyfi kullandığının göstergesi olarak nitelendirmiş ve bu çelişkinin somut gerekçeyle açıklanamaması hâlinde işlemi iptal etmiştir.

DANIŞTAY — UYGULAMALI SINAVDA ÖLÇÜM VE USUL DENETLENİRAtış, sürüş ve fiziki uygulama gibi nesnel ölçüme dayalı sınavlarda kullanılan kayıt ve ölçüm sistemlerinin güvenilirliğinin idarece ortaya konması gerektiğini; kayıt hatası, haksız ceza puanı ya da tekrar hakkının tanınmaması hallerinde işlemin hukuka aykırı bulunabileceğini ifade etmiştir.

DANIŞTAY — SAVUNMA ALINMADAN DİSİPLİN CEZASI VERİLEMEZDisiplin işlemlerinde ilgiliye savunma hakkı tanınmasının zorunlu olduğunu; savunma alınmadan ya da usulüne uygun soruşturma yürütülmeden verilen ilişik kesme kararlarının hukuka aykırı olduğunu ve cezanın eylemle orantılı bulunması gerektiğini hükme bağlamıştır.

DANIŞTAY — İPTAL KARARI 30 GÜN İÇİNDE UYGULANIRİYUK 28 uyarınca iptal ve yürütmeyi durdurma kararlarının idareye tebliğinden itibaren en geç otuz gün içinde uygulanması gerektiğini; bu süreyi geçiren idarenin tazminat sorumluluğu doğacağını ve kararı uygulamayan kamu görevlisinin kişisel sorumluluğunun gündeme geleceğini ortaya koymuştur.

Sıkça Sorulan Sorular

ESS’den elenen aday geri döner mi?
Elenme hukuka aykırıysa, 60 gün içinde YD talepli iptal davası açarak eğitime ve atanma sürecine geri dönmek mümkündür. Kamera kaydı yokluğu, gerekçesizlik ya da usul hatası bulunan dosyalarda iptal ihtimali yüksektir. YD çıkarsa idare 30 gün içinde uygular. Ancak sonuç garantisi verilemez.
ESS’de neden elenilir?
Başlıca sebepler: yazılı sınavda baraj altı kalma, mülakatta başarısızlık, uygulamalı sınavlarda (atış/sürüş/fiziki) yetersizlik ve disiplin/devam ihlali. Nesnel elenmelerde hata somut; takdire dayalı mülakat elenmelerinde ise kamera kaydı ve gerekçe eksikliği daha sık dava konusu olur.
PMYO ile POMEM eğitim sonu sınavı arasında fark var mıdır?
PMYO (Polis Meslek Yüksekokulu) ön lisans temelli, POMEM (Polis Meslek Eğitim Merkezi) belirli süreli meslek eğitimi verir. Her ikisinde de ESS yapılır ve elenme idari işlemdir. Dava süresi, yetkili mahkeme ve denetim ölçütleri her iki yapı için benzerdir.
ESS iptal davası açma süresi ve yetkili mahkeme nedir?
Sonucun ilan/tebliğinden itibaren 60 gün (hak düşürücü) içinde açılır. Yetkili mahkeme, Polis Akademisi’nin bulunduğu Ankara İdare Mahkemeleridir. İdari itiraz süreyi durdurur; ret/zımni ret sonrası kalan süreyle dava açılır.
ESS mülakatında elenen aday dava kazanabilir mi?
Garanti verilemez; ancak somut hukuka aykırılık bulunan dosyalarda iptal ihtimali yüksektir. Kamera kaydı yokluğu, gerekçesiz puan, objektif kritere dayanmama ve eğitim başarısıyla çelişki Danıştay’a göre iptal sebebidir. Bu unsurlar YD olasılığını da yükseltir.
Uygulamalı (atış, sürüş, fiziki) sınavda elenmeye itiraz edilebilir mi?
Evet. Uygulamalı sınavlar ölçülebilir olduğundan hata somut ortaya konabilir. Atışta isabet kayıtları, sürüşte ceza puanı, fizikte süre ve tekrar hakkı denetlenir. Kamera kaydı yokluğu, ölçüm hatası ya da haksız ceza puanı iptal gerekçesidir; kayıt ve tutanakların celbi istenir.
ESS’de disiplin veya devam şartı nedeniyle ilişik kesilirse ne yapılır?
Disiplin/devamsızlık kaynaklı ilişik kesme de idari işlemdir ve iptal davasına konu edilir. Mahkeme; savunma hakkı, soruşturma usulü ve cezanın orantılılığını denetler. Savunma alınmadan ya da ölçüsüz verilen kararlar iptal edilebilir.
ESS iptal davasını kazanan aday doğrudan atanır mı?
Çoğu durumda iptal doğrudan atama doğurmaz. İdare, iptal edilen sınavı (örneğin mülakatı) hukuka uygun biçimde yeniden yapabilir ya da kararın gerekçesi gerektiriyorsa adayı sonraki aşamaya alır. Atama, tüm şartların sağlanması ve sürecin tamamlanmasının ardından gerçekleşir.
HY
Yazarlar Hakkında
Avukat Hüseyin Yurtseven — Parla Hukuk & Danışmanlık, AnkaraBu içerik, Ankara Barosu’na kayıtlı Avukat Hüseyin Yurtseven tarafından hazırlanmış ve hukuki doğruluğu onaylanmıştır. Parla Hukuk olarak PMYO ve POMEM eğitim sonu sınavı (ESS) elenme ve iptal davaları dahil olmak üzere idare hukuku alanında; mülakat, uygulama sınavı ve disiplin süreçlerinde müvekkillere hizmet sunmaktayız. Buradaki bilgiler hukuki tavsiye niteliği taşımaz; her somut olay kendi koşulları içinde değerlendirilmelidir.

İdare HukukuEğitim Sonu SınavıPMYO ESSPOMEM ESSAnkara İdare Avukatı

PMYO veya POMEM eğitim sonu sınavında elendiyseniz iptal davası süreciniz için Avukat Hüseyin Yurtseven ile iletişime geçebilirsiniz.

Hukuki Danışmanlık Alın

Parla Hukuk & Danışmanlık — İletişim

Adres: Beştepe Mah. Meriç Cad. No: 5 Milaslı 2000 Plaza A Blok No: 12 (4. Kat) Yenimahalle / Ankara
Telefon: 0 (312) 212 91 07  |  GSM: 0 507 158 00 87
E-posta: parlahukuk@gmail.com  |  @parlahukuk

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir