PAEM Eğitim Sonu Sınavı (ESS) Elenme ve İptal Davası 2026
Dava süreci ve detaylar bakımından öne çıkan hususlar şunlardır:
- Dava Süresi: Sonucun tebliği veya ilan tarihinden itibaren 60 günlük yasal süre vardır.
- Yetkili Mahkeme: Davalar merkezi idare konumundaki Polis Akademisi işlemine karşı Ankara İdare Mahkemeleri’nde açılır.
- Yürütme Durdurma: Atama süreci ilişiğin kesilmesi gibi telafisi güç zararları önlemek için dava dilekçesinde mutlaka yürütmenin durdurulması istenmelidir.
- İptal Gerekçeleri: Sözlü sınavın kamerayla kayıt altına alınmaması, komisyon değerlendirmelerinin objektif ve somut gerekçeye dayanmaması başlıca iptal sebepleridir.
- PAEM Nedir? Eğitim Sonu Sınavı Ne İşe Yarar?
- PAEM Bitince Ne Olur? Elenirse Aday Ne Kaybeder?
- Polis ESS Mülakatı Nedir?
- PAEM ESS’de Neden Elenilir? Elenme Nedenleri
- PAEM ESS’den Elenen Geri Döner mi?
- ESS Mülakatında Elenme ve İptal Gerekçeleri
- Uygulamalı Sınav ve Yazılı Sınavda Elenme
- Disiplin ve Devam Şartı Nedeniyle İlişik Kesme
- PAEM ESS İptal Davası Süresi ve Yetkili Mahkeme
- Yürütmeyi Durdurma ve Atanma Sürecine Dönüş
- Adım Adım İptal Davası Süreci
- Gerekli Belgeler
- Danıştay Emsal Kararları
- Sıkça Sorulan Sorular
PAEM Nedir? Eğitim Sonu Sınavı Ne İşe Yarar?
PAEM (Polis Amirleri Eğitimi Merkezi), Emniyet Genel Müdürlüğü bünyesinde amir kadrolarına personel yetiştiren eğitim yapısıdır. PAEM eğitimini tamamlayan aday, kural olarak komiser yardımcısı olarak atanır. Eğitimin sonunda yapılan Eğitim Sonu Sınavı (ESS), adayın amirliğe geçişini belirleyen kritik aşamadır.
PAEM’in Diğer Yapılardan Farkı
PMYO ve POMEM, polis memuru yetiştirirken; PAEM, amir (komiser yardımcısı) yetiştirir. PAEM’e genellikle halihazırda meslekte olan ya da amirlik sürecine giren kişiler katılır. Bu nedenle PAEM ESS’de elenmek, yalnızca bir sınav başarısızlığı değil, kariyerde amirliğe geçiş fırsatının kaybı anlamına gelir. Bu boyut, yürütmeyi durdurma talebindeki “telafisi güç zarar” unsurunu güçlendirir.
PAEM Bitince Ne Olur? Elenirse Aday Ne Kaybeder?
| Durum | Sonuç |
|---|---|
| Eğitim ve ESS başarıyla tamamlanırsa | Komiser yardımcısı olarak atanma |
| Eğitim sonu sınavında elenirse | Amirliğe atanma hakkının kaybı |
| Elenme hukuka aykırıysa | İptal davası ile sürece geri dönüş imkânı |
| YD kararı alınırsa | Atanma süreci askıya alınmadan devam edebilir |
Polis ESS Mülakatı Nedir?
Eğitim sonu sınavının en tartışmalı ayağı, sözlü mülakattır. Amir eğitiminde mülakat, yalnızca mesleki bilgiyi değil, yönetsel yaklaşımı da ölçmeyi amaçlar.
ESS Mülakatının İşleyişi
ESS mülakatında komisyon, adaya sorular yöneltir ve belirlenen kriterlere göre puan verir. PAEM gibi amir eğitiminde mülakat; mesleki bilgi, muhakeme, kendini ifade ve yönetsel yaklaşım gibi unsurları değerlendirmeyi hedefler. Danıştay içtihatlarına göre bu mülakatın ses ve görüntü kaydına alınması, puanın gerekçeli olması ve önceden belirlenmiş objektif kriterlere dayanması gerekir.
PAEM ESS’de Neden Elenilir? Elenme Nedenleri
Eğitim sonu sınavı elenme nedenleri, sınavın yapısına göre değişir. Bunları nesnel ve takdire dayalı olmak üzere iki grupta incelemek, dava stratejisini belirler.
| Elenme Nedeni | Niteliği | Denetim Ölçütü |
|---|---|---|
| Yazılı sınavda baraj altı kalma (70 puan) | Nesnel | Soru/cevap ve puanlama tutarlılığı, itiraz süreci |
| Sözlü mülakatta başarısızlık | Takdire dayalı | Kamera kaydı, gerekçeli puanlama, objektif kriter |
| Uygulamalı sınavda yetersizlik | Nesnel | Kayıt, tutanak ve ölçüm güvenilirliği |
| Disiplin ihlali | Usule dayalı | Savunma hakkı, soruşturma usulü, ölçülülük |
| Devam / devamsızlık şartı | Usule dayalı | Devam kayıtları, mazeret değerlendirmesi |
| Eğitim başarısıyla çelişen düşük puan | Takdire dayalı | Eğitim not ortalaması ile mülakat puanı karşılaştırması |
70 Puan Barajı ve Denetimi
Eğitim sonu sınavında genellikle 70 puan başarı barajı uygulanır. Yazılı sınavda bu barajın altında kalma nesnel bir elenme sebebiyken, mülakatta 70 puan altında değerlendirilerek elenme takdire dayalıdır ve denetlenebilirlik sorununu gündeme getirir. Mülakat puanının nasıl 70’in altında kaldığı gerekçelendirilemiyorsa, işlem hukuka aykırı sayılabilir.
PAEM ESS’den Elenen Geri Döner mi?
Bu, ESS’de elenen adayların en çok sorduğu sorudur. Yanıt, elenmenin hukuka uygun olup olmamasına bağlıdır.
Hukuka Aykırı Elenmede Geri Dönüş Mümkündür
PAEM ESS’de elenen aday, elenme işleminin hukuka aykırı olduğunu düşünüyorsa 60 gün içinde yürütmeyi durdurma talepli iptal davası açarak eğitime ve komiser yardımcılığına atanma sürecine geri dönebilir. Özellikle mülakatın kamera kaydına alınmaması, puanın gerekçesiz verilmesi ya da sınavda usul hatası bulunması hallerinde iptal ve yürütmeyi durdurma kararı alınması mümkündür. Yürütmeyi durdurma kararı çıkarsa idare, kararın gereğini en geç 30 gün içinde yerine getirmek zorundadır.
ESS Mülakatında Elenme ve İptal Gerekçeleri
ESS Mülakatında Elenme ve İptal Gerekçeleri
Mülakat İptalinde Güçlü Gerekçeler
Mülakatın sesli ve görüntülü kayda alınmaması, verilen puanın somut gerekçe içermemesi, değerlendirmenin önceden belirlenmiş objektif kriterlere dayanmaması ve eğitim boyunca yüksek başarı gösteren adaya orantısız düşük mülakat puanı verilmesi, Danıştay içtihatlarına göre başlıca iptal gerekçeleridir.
| İptal Gerekçesi | Nasıl İspatlanır? |
|---|---|
| Kamera kaydı yokluğu | İdareden kaydın celbi; kayıt yoksa denetlenemezlik |
| Gerekçesiz puanlama | Değerlendirme formunun celbi; kriter bazlı gerekçe aranır |
| Objektif kriter yokluğu | Sınav talimatı ve değerlendirme ölçütlerinin incelenmesi |
| Eğitim başarısıyla çelişki | Eğitim not döküm belgesi ile mülakat puanı karşılaştırması |
Uygulamalı Sınav ve Yazılı Sınavda Elenme
Uygulamalı Sınav İtirazı
Uygulamalı sınavlar ölçülebilir verilere dayandığından hata somut biçimde ortaya konabilir. Sınav gününe ait kayıt ve tutanakların idareden celbi talep edilmelidir. Kayıt üzerinde yapılacak inceleme, elenmenin haklı olup olmadığını gösterir. İdarenin kaydın bulunmadığını bildirmesi, işlemin denetlenemez olduğunu ortaya koyduğundan aday lehine sonuç doğurur.
Yazılı Sınav İtirazı
Yazılı sınavda baraj puanın (genellikle 70) altında kalarak elenen aday; hatalı soru, yanlış cevap anahtarı, puanlama hatası ya da itiraz sürecinin usulüne uygun işletilmemesi gibi gerekçelerle itiraz edebilir. Soru ve cevap anahtarının denetlenmesi, optik okuma hatalarının incelenmesi ve iptal edilen soruların puanlamaya etkisi bu davalarda değerlendirilir.
Disiplin ve Devam Şartı Nedeniyle İlişik Kesme
Disiplin İşleminde Denetim
Disiplin ya da devamsızlık gerekçesiyle verilen ilişik kesme kararlarında mahkeme; adaya savunma hakkı tanınıp tanınmadığını, disiplin soruşturmasının usulüne uygun yürütülüp yürütülmediğini, isnat edilen eylemin sabit olup olmadığını ve verilen kararın eylemle orantılı olup olmadığını denetler. Savunma alınmadan ya da ölçüsüz biçimde verilen ilişik kesme kararları iptal edilebilir.
PAEM ESS İptal Davası Süresi ve Yetkili Mahkeme
PAEM ESS elenme kararına karşı dava, süresinde ve doğru mahkemede açılmalıdır.
2577 SAYILI İYUK MADDE 7/1 — DAVA AÇMA SÜRESİ
| Konu | Kural |
|---|---|
| Dava açma süresi | Sonucun ilan/tebliğinden itibaren 60 gün (hak düşürücü) |
| Yetkili mahkeme | Ankara İdare Mahkemeleri (Polis Akademisi’nin bulunduğu yer) |
| Sürenin başlangıcı | Tebliğ ya da öğrenme (e-Devlet/resmi ilan) tarihi |
| İdari itiraz | Süreyi durdurur; ret/zımni ret sonrası kalan süreyle dava |
Yürütmeyi Durdurma ve Atanma Sürecine Dönüş
PAEM ESS davalarında yürütmeyi durdurma talebi, adayın komiser yardımcılığına atanma sürecine geri dönebilmesi için hayati önem taşır.
2577 SAYILI İYUK MADDE 27/2 — YÜRÜTMENİN DURDURULMASI
| YD Şartı | PAEM ESS Davasındaki Karşılığı |
|---|---|
| Telafisi güç/imkansız zarar | Amirliğe geçiş fırsatının kaybı, tamamlanan eğitimin boşa gitmesi, atanma döneminin kaçması |
| Açık hukuka aykırılık | Kamera kaydı yokluğu, gerekçesiz puan, usul hatası, eğitim başarısıyla çelişki |
Adım Adım İptal Davası Süreci
Elenme Kararının Tebliğ Tarihini Belirleyin
ESS sonucunun ilan/tebliğ tarihi 60 günlük sürenin başlangıcıdır. Sonuç belgesi ve ekran görüntüsü saklanır.
Elenme Sebebine Göre Delil Toplayın
Mülakatta kamera kaydı ve eğitim not döküm belgesi; uygulamada tutanak; yazılıda soru/cevap ve itiraz belgeleri toplanır.
YD Talepli İptal Davasını Açın
Ankara İdare Mahkemesi’nde açılacak dilekçeye iptal ve yürütmeyi durdurma talebi eklenir; kamera kaydı ve tutanakların celbi istenir.
İdarenin Savunması ve YD Değerlendirmesi
Mahkeme idareden savunma ve kayıtları ister; İYUK 27 kapsamında telafisi güç zarar ve açık hukuka aykırılık değerlendirilir.
Karar ve Atanma Sürecine İade
YD ya da iptal kararı çıkarsa idare, İYUK 28 uyarınca en geç 30 gün içinde kararın gereğini yerine getirir.
Gerekli Belgeler
- ESS elenme kararı ve tebligat belgesi (puan ve tarih görünür)
- Eğitim başarı durumu / not döküm belgesi (mülakat çelişkisi için)
- Mülakat/uygulama/yazılı sınav sonuç belgeleri
- Varsa sınav günü tutulan itiraz kaydı
- Disiplin ise: soruşturma dosyası ve savunma tutanağı
- Polis Akademisi’ne yapılan idari itiraz ve ret cevabı (varsa)
- Nüfus cüzdanı fotokopisi ve vekaletname
Danıştay Emsal Kararları
Danıştay Emsal Kararları
Sıkça Sorulan Sorular
PAEM eğitim sonu sınavında elendiyseniz iptal davası süreciniz için Avukat Hüseyin Yurtseven ile iletişime geçebilirsiniz.
Adres: Beştepe Mah. Meriç Cad. No: 5 Milaslı 2000 Plaza A Blok No: 12 (4. Kat) Yenimahalle / Ankara
Telefon: 0 (312) 212 91 07 | GSM: 0 507 158 00 87
E-posta: parlahukuk@gmail.com | @parlahukuk