Gözaltında veya Mahkemede İsim Vermek (Etkin Pişmanlık) Cezayı Ne Kadar İndirir?
Etkin Pişmanlık İndirimi: İsim Vermek Cezayı Ne Kadar İndirir? (TCK m. 192/3)
Etkin pişmanlık indirimi, cezayı dörtte birden yarısına kadar azaltır (TCK m. 192/3). İsim vermek tek başına yeterli değildir. Bilgi doğru olmalı ve soruşturmaya somut katkı sağlamalıdır. Oranı, yardımın niteliğine göre mahkeme belirler.
İndirimin temel kuralları şunlardır:
- Alt sınır: Cezanın dörtte biri indirilir.
- Üst sınır: Cezanın yarısı indirilir.
- Zaman: Beyan hüküm verilinceye kadar yapılabilir.
- Erken beyan: Gözaltında verilen bilgi genellikle daha yüksek oran sağlar.
BU YAZIMIZDA NELER BULACAKSINIZ
Etkin Pişmanlık İndirimi Nedir?
Gözaltındaki kişiye çoğu zaman aynı şey söylenir: “İsim ver, cezan düşsün.” Bu cümle hukuken doğrudur ama eksiktir. İndirimin şartları ve sınırları vardır.
Etkin pişmanlık indirimi, suç öğrenildikten sonra yardım eden faile tanınır. Kişi suçun ortaya çıkmasına ve diğer faillerin yakalanmasına hizmet etmelidir. Karşılığında cezası azaltılır.
Ceza Ne Kadar İner? Hesaplama Örnekleri
Hesaplama basittir. Mahkeme önce temel cezayı belirler. Ardından indirim oranını uygular. Aşağıdaki tablo yalnızca bu indirimi gösterir.
| Temel Ceza | 1/4 İndirim Sonrası | 1/2 İndirim Sonrası |
|---|---|---|
| 10 yıl hapis | 7 yıl 6 ay | 5 yıl |
| 12 yıl hapis | 9 yıl | 6 yıl |
| 15 yıl hapis | 11 yıl 3 ay | 7 yıl 6 ay |
| 2 yıl hapis (kullanma) | 1 yıl 6 ay | 1 yıl |
Adli para cezası da aynı oranda indirilir. Ardından takdiri indirim uygulanabilir. Bu indirim cezayı ayrıca altıda bire kadar azaltır.
Gözaltında mı, Mahkemede mi?
| Aşama | Bilginin Değeri | Olası Etki |
|---|---|---|
| Gözaltı ve ilk ifade | Bilgi taze, operasyon mümkün | Üst sınıra yakın indirim ihtimali |
| Savcılık ve sorgu | Bilgi hâlâ kullanılabilir | Orta düzeyde indirim |
| Mahkeme aşaması | Bilgi çoğu zaman eskimiş | Alt sınıra yakın indirim |
| Hükümden sonra | Kural olarak geç kalınmıştır | İndirim uygulanmaz |
Zaman, oranı doğrudan etkiler. Satıcı yakalanan kişiyi öğrenince izini kaybettirir. Erken verilen bilgi bu yüzden daha değerlidir.
Öte yandan aceleyle verilen eksik beyan da zarar verir. Kişi sonradan düzeltmek zorunda kalır. Bu durum tutarlılık şartını zedeler.
Hangi Bilgi Yardım Sayılır?
YARDIM SAYILABİLEN BİLGİLER
- Satıcının açık kimliği veya doğrulanabilir eşkali
- Kullandığı telefon numarası veya sosyal medya hesabı
- Adresi, aracı veya buluşma yeri
- Maddenin saklandığı yer
- Teşhis ve yüzleştirmede açık tanıma
- Ödeme yapılan hesap bilgisi
Bilginin doğrulanabilir olması gerekir. Kolluk bu bilgiyle araştırma yapabilmelidir. Araştırmaya elverişli olmayan soyut beyan yardım sayılmaz.
İsim Vermek Ne Zaman Yetmez?
İNDİRİMİ ENGELLEYEN HALLER
- Verilen isim kolluk tarafından zaten biliniyorsa
- Bilgi “Ahmet abi” gibi doğrulanamayan bir ifadeden ibaretse
- Beyan sonradan geri alınmışsa
- Kişi yalnızca kendi suçunu kabul etmişse
- Bilginin gerçeğe aykırı olduğu anlaşılmışsa
Yenilik şartı sık gözden kaçar. Kolluk o kişiyi zaten izliyorsa beyan yeni bir katkı sağlamaz. Bu durumda etkin pişmanlık indirimi uygulanmayabilir.
İsim Vermenin Riskleri
İftira Riski
Doğru olmayan bir suçlama ağır sonuç doğurur. İftira suçunun cezası, isnat edilen suçun ağırlığına göre artar. İndirim beklerken yeni bir dava ile karşılaşılabilir.
Güvenlik Riski
Beyan dosyaya girer ve diğer sanıklar bunu öğrenir. Ciddi tehlike varsa koruma tedbiri istenebilir. Bu ihtimal beyandan önce değerlendirilmelidir.
Etkin Pişmanlık İndirimi ve Yargıtay Kararları
YARGITAY — YAKALANMA ŞART DEĞİLDİR
Sanığın verdiği bilgi doğru ve yeterliyse indirim uygulanır. Bildirilen kişinin yakalanamaması tek başına engel değildir. Mahkeme, bilginin araştırılıp araştırılmadığını denetlemelidir.
YARGITAY — BİLGİ ARAŞTIRILMADAN HÜKÜM KURULAMAZ
Sanık satıcı hakkında bilgi vermişse bu bilginin akıbeti sorulmalıdır. Kolluğa yazı yazılmadan indirimin reddedilmesi eksik inceleme sayılmaktadır.
YARGITAY — ORAN GEREKÇELENDİRİLMELİDİR
Mahkeme, indirim oranını neden o düzeyde belirlediğini açıklamalıdır. Yardımın niteliği değerlendirilmeden alt sınırdan indirim yapılması bozma nedeni olabilmektedir.
Etkin Pişmanlık İndirimi İçin İzlenecek Adımlar
Önce avukatla görüşün
Beyanın kapsamını ve riskini ifadeden önce değerlendirin.
Bilgiyi eksiksiz verin
Kimlik, telefon, adres ve buluşma yerini birlikte bildirin.
Tutanağa yazdırın
Verdiğiniz bilgilerin ifade tutanağına açıkça geçmesini sağlayın.
Teşhise katılın
Fotoğraf veya canlı teşhiste açık beyanda bulunun.
Beyanınızı sürdürün
Sonraki aşamalarda aynı anlatımı koruyun.
Sonucu takip edin
Bilginin araştırılıp araştırılmadığını mahkemeden sordurun.
Sıkça Sorulan Sorular
İsim vermenin cezanıza etkisi, bilginin içeriğine ve zamanına göre değişir. Beyandan önce olası sonuçları Avukat Hüseyin Yurtseven ile değerlendirebilirsiniz.
Adres: Beştepe Mah. Meriç Cad. No: 5 Milaslı 2000 Plaza A Blok No: 12 (4. Kat) Yenimahalle / Ankara
Telefon: 0 (312) 212 91 07 | GSM: 0 507 158 00 87
E-posta: parlahukuk@gmail.com | @parlahukuk