Boşanmada Adli Yardım, Harç ve Masraflar: Dava Ücreti Ne Kadar?
Masraf Kalemleri
| Kalem | Ne Zaman Ödenir? | Niteliği |
|---|---|---|
| Başvurma harcı | Dava açılışında | Maktu |
| Peşin karar ve ilam harcı | Dava açılışında | Maktu (boşanma para davası değildir) |
| Gider avansı | Dava açılışında | Tebligat, tanık, bilirkişi, müzekkere giderleri |
| Vekalet harcı ve baro pulu | Vekaletname sunulurken | Maktu |
| Kanun yolu harçları | İstinaf/temyiz başvurusunda | Başvuru harcı + maktu karar harcı |
Nafaka ve tazminat gibi boşanmanın eki niteliğindeki talepler boşanma davası içinde ayrıca nispi harca tabi değildir; ancak mal rejimi tasfiyesi ayrı dava olup değere göre nispi harçlandırılır — ayrıntı için mal paylaşımı yazımıza bakınız. Güncel tarifeler için mevzuat.gov.tr üzerindeki 492 sayılı Harçlar Kanunu ekleri esas alınmalıdır.
Masrafları Sonuçta Kim Öder?
Yargılama giderleri kural olarak davada haksız çıkan tarafa yükletilir (HMK m. 326). Davanın kabulünde davalı; reddinde davacı, karşı tarafın yatırdığı harç ve giderleri öder. Kısmen kabul halinde giderler kabul-ret oranına göre paylaştırılır. Karşılıklı boşanma davalarında her dosyanın gider hesabı ayrı yapılır. Dava açılışında yatırılan avanstan artan kısım, karar kesinleştiğinde yatırana iade edilir.
Karşı Vekalet Ücreti Nedir?
İki ayrı vekalet ücreti vardır: tarafın kendi avukatıyla serbestçe kararlaştırdığı akdi ücret ve mahkemenin, davayı kazanan tarafın avukatı yararına Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi üzerinden hükmettiği karşı vekalet ücreti. Kaybeden taraf bu ikinciyi öder; boşanma gibi konusu para olmayan davalarda maktu tutar üzerinden hükmedilir. Reddedilen tazminat ve nafaka talepleri için ayrıca vekalet ücreti doğabileceğinden, taleplerin gerçekçi kurgulanması gider riskini de yönetir; talep stratejisi için dava açarken dikkat edilmesi gerekenler yazımıza bakınız.
Adli Yardım: Şartları ve Kapsamı
Adli yardım kanun yolu aşamasında da ayrıca talep edilebilir; kanun yolunun süre ve işleyişi için boşanma kararına itiraz rehberimize bakınız.
İstinaf ve Temyizde Ek Masraflar
Her kanun yolu başvurusu; başvuru harcı, maktu karar harcı ve tebligat-posta giderlerini gerektirir. Eksik yatırılan harç, verilen kesin sürede tamamlanmazsa başvuru yapılmamış sayılabilir. Kanun yolu aşamasında da kazanan taraf yararına ayrıca vekalet ücreti hükmedilebilir.
Yargıtay Emsal Kararı
Sıkça Sorulan Sorular
S: Boşanma davası açmak için ne kadar masraf gerekir?
C: Dava açılışında başvurma harcı, maktu peşin harç ve mahkemece belirlenen gider avansı yatırılır; tutarlar her yıl güncellenen tarifelere göre değişir. Tanık sayısı ve tebligat adedi arttıkça gider avansı yükselir.
S: Davayı kaybeden ne öder?
C: Kaybeden taraf; kendi yaptığı giderlere ek olarak karşı tarafın yatırdığı harç ve giderleri ve karşı tarafın avukatı için Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi üzerinden hükmedilen karşı vekalet ücretini öder.
S: Adli yardım alırsam avukat ücretsiz mi olur?
C: Adli yardım kararı harç ve giderlerden geçici muafiyet sağlar; talep halinde baro adli yardım bürosu üzerinden ücretsiz avukat görevlendirilmesi de mümkündür. Haksız çıkılması halinde ertelenen harçlar sonradan yükletilebilir.
S: Adli yardımın şartları nelerdir?
C: Yargılama giderlerini karşılama gücünden yoksun olmak ve talebin açıkça dayanaktan yoksun bulunmaması gerekir; fakirlik belgesi, gelir ve mal varlığı sorgularıyla değerlendirilir.
S: Kadın davacıysa harç ödemez mi?
C: Böyle bir muafiyet yoktur; harç yükümlülüğü cinsiyete göre değişmez. Muafiyet yalnızca adli yardım kararıyla sağlanır.
