Aldatılan Eş Üçüncü Kişiye (Sevgiliye) Manevi Tazminat Davası Açabilir mi? Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı 2026

YİBBGK 06.07.2018, E. 2017/5, K. 2018/7

Yargıtay İçtihatları Birleştirme Büyük Genel Kurulu, daireler arasındaki görüş ayrılığını kesin biçimde çözerek; evlilik birliği devam ederken eşlerden biriyle, evli olduğunu bilerek birlikte olan üçüncü kişiye karşı diğer eşin, salt bu birliktelik nedeniyle manevi tazminat isteminde bulunamayacağına karar vermiştir. Kararın gerekçesinde, TMK m. 185/3’teki sadakat yükümlülüğünün evlilik sözleşmesinden doğduğu ve yalnızca eşleri bağladığı; üçüncü kişinin bu yükümlülüğün tarafı olmadığı, ayrıca eşi tarafından aldatılmamayı isteme biçiminde herkese karşı ileri sürülebilecek mutlak bir kişilik hakkının da bulunmadığı ortaya konmuştur. İçtihadı birleştirme kararları benzer uyuşmazlıklarda tüm yargı mercilerini bağladığından, bu tarihten sonra salt birlikteliğe dayalı davalar reddedilmektedir.

YARGITAY 4. HUKUK DAİRESİ — İBK SONRASI UYGULAMA

Daire, içtihadı birleştirme kararının ardından, üçüncü kişi aleyhine salt birlikte olma eylemine dayanılarak açılan manevi tazminat davalarının reddine ilişkin uygulamayı istikrarla sürdürmektedir. Kararlarda, üçüncü kişinin ilişkiyi bilerek sürdürmesinin, evliliğin yıkılmasında pay sahibi olmasının ve hatta ilişkiyi başlatan taraf olmasının dahi sonucu değiştirmediği; bu olguların ancak aldatan eşin kusurunun ağırlığı bakımından boşanma dosyasında değerlendirilebileceği ifade edilmektedir. Daire ayrıca, İBK öncesi dönemde verilmiş aksi yöndeki kararların artık emsal değeri taşımadığını ve bu kararlara dayalı taleplerin dinlenmeyeceğini açıkça belirtmektedir.

YARGITAY 4. HUKUK DAİRESİ — BAĞIMSIZ SALDIRI İSTİSNASI

Daire, içtihadı birleştirme kararının üçüncü kişinin her türlü eylemine dokunulmazlık tanımadığını; birliktelikten bağımsız olarak aldatılan eşin kişilik haklarına yönelen saldırıların TBK m. 49 vd. uyarınca tazminat sorumluluğu doğuracağını kabul etmektedir. Kararlarda; aldatılan eşe hakaret edilmesi, ilişkinin onu küçük düşürecek biçimde ifşa edilmesi, iş yerinin veya konutunun taciz edilmesi ve özel görüntülerin yayılmasıyla tehdit gibi eylemlerin bağımsız haksız fiil oluşturduğu ifade edilmektedir. Bu istisnanın işleyebilmesi için dava dilekçesinin birliktelik vakıasına değil, üçüncü kişinin kendi saldırı eylemlerine dayandırılması gerektiği özellikle vurgulanmaktadır.

YARGITAY 2. HUKUK DAİRESİ — ALDATAN EŞİN SORUMLULUĞU

Daire, üçüncü kişiye kapanan tazminat yolunun aldatan eş bakımından tamamen açık olduğunu; sadakat yükümlülüğünü ihlal eden eşin ağır kusurlu sayılacağını ve aldatılan eş yararına TMK m. 174 koşullarında maddi ve manevi tazminata hükmedilmesi gerektiğini kabul etmektedir. Kararlarda, manevi tazminatın aldatmanın eşin kişilik değerlerinde yarattığı zedelenmeyi; maddi tazminatın ise boşanma yüzünden zedelenen mevcut ve beklenen menfaatleri karşıladığı ifade edilmektedir. Bu içtihat, dava enerjisinin sonuç alınamayacak üçüncü kişi davasına değil, boşanma dosyasındaki kusur ispatına ve eşe yönelik taleplere yoğunlaştırılması gerektiğini göstermektedir.

YARGITAY HUKUK GENEL KURULU — NİSBİ HAK NİTELİĞİ

Hukuk Genel Kurulu, sadakat yükümlülüğünün evlilik sözleşmesinden doğan ve yalnızca sözleşmenin tarafları arasında ileri sürülebilen nisbi bir hak olduğunu; üçüncü kişilere karşı mutlak etki doğurmadığını kabul etmektedir. Kurul kararlarında, borç ilişkilerinin nisbiliği ilkesinin aile hukukundaki bu görünümünün, üçüncü kişinin sözleşmeye müdahalesinin ancak kanunda öngörülen istisnai hâllerde sorumluluk doğuracağı anlamına geldiği ifade edilmektedir. Bu dogmatik temel, içtihadı birleştirme kararının hukuki gerekçesini oluşturmakta ve mal rejimi hukukundaki TMK m. 241 talebinin (alacak davası) neden bu yasaktan etkilenmediğini de açıklamaktadır.