İdare Hukuku
Yayınlayan author-avatar
0
Görevde Yükselme Sınavına İtiraz Davası

Görevde yükselme sınavında haksız biçimde elenen ya da mülakat puanının keyfi verildiğini düşünen memur, idare mahkemesinde iptal davası açabilir. Dava açabilmek için öncelikle kuruma yazılı itiraz yapılması ve sonucun beklenmesi zorunludur. Ret kararının tebliğinden itibaren 60 gün içinde dava açılması gerekir. Süre hak düşürücü nitelikte olduğundan bu rehberi dikkatle okuyunuz.

BU YAZIMIZDA NELER BULACAKSINIZ

  1. Yasal Çerçeve: Liyakat İlkesi ve Denetim Hakkı
  2. Dava Türleri: Yazılı Sınav mı, Mülakat mı?
  3. Zorunlu İdari Başvuru: Kuruma Yazılı İtiraz
  4. Zımni Ret Nedir? 30 Günlük Bekleme Süresi
  5. 60 Günlük Dava Açma Süresi
  6. Adım Adım Dava Süreci
  7. Mülakat İptal Davasının Hukuki Temeli
  8. Mülakata İtirazda Kullanılabilecek Hukuki Gerekçeler
  9. Yazılı Sınav İptal Davası
  10. Yürütmeyi Durdurma Kararı
  11. MEB ve Diğer Kurumlarda Görevde Yükselme Davaları
  12. Gerekli Belgeler Listesi
  13. İdari İtiraz ve Dava Dilekçesi Taslağı
  14. Danıştay Emsal Kararları
  15. Sık Sorulan Sorular

Yasal Çerçeve: Liyakat İlkesi ve Denetim Hakkı

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu‘nun 3. maddesi, kamu bürokrasisini iki temel ilke üzerine inşa etmektedir: Liyakat ve Kariyer. Yıllarca kurumuna hizmet eden, tecrübe kazanan ve yazılı sınavdan yüksek puan alan bir memurun mülakat aşamasında herhangi bir gerekçe gösterilmeksizin elenmesi bu ilkelerle açıkça çelişmektedir.

“Devlet kamu hizmetleri görevlerine girmeyi, sınıflar içinde ilerlemeyi ve yükselmeyi, görevin sona erdirilmesini liyakat sistemine dayandırmak ve bu sistemin eşit imkânlarla uygulanmasını sağlamaktır.”
657 SAYILI DEVLET MEMURLARI KANUNU MADDE 3/C — LİYAKAT İLKESİ
“İptal davaları; idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için açılan davalardır.”
2577 SAYILI İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU MADDE 2/1-a — İPTAL DAVASI
İdare Mah.Görevli mahkeme
60 GünDava açma süresi
30 GünZımni ret süresi
5 İş GünüKuruma itiraz süresi

Dava Türleri: Yazılı Sınav mı, Mülakat mı?

Görevde yükselme sürecinde iki farklı aşamaya karşı ayrı dava yolları mevcuttur. Hangi aşamada hak ihlaline uğradığınızı doğru tespit etmek, hukuki stratejinizin temelini oluşturur.

Yazılı Sınav İptal Davası

Cevap anahtarında hatalı sorular, soruların yönetmelikte belirlenen konular dışından sorulması, sınav ilanında belirtilmeyen konu ya da kaynaklardan soru sorulması, puanlama hataları veya sınav güvenliğine ilişkin usul ihlalleri bu davanın temel gerekçelerini oluşturur.

Mülakat (Sözlü Sınav) İptal Davası

Sözlü sınavda verilen puanların gerekçesinin gösterilmemesi, sınavın kamera ile kayıt altına alınmaması, komisyon üyelerinin taraflılığı, adayın sınav soruları ve değerlendirme kriterleri hakkında bilgilendirilmemesi ve puanlar arasındaki aşırı orantısız farklılıklar bu davanın gerekçelerini oluşturur.

Zorunlu İdari Başvuru: Kuruma Yazılı İtiraz

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 11. maddesi uyarınca dava açılmadan önce ilgili idari makama başvuru zorunlu değildir; ancak kurumun kendi yönetmeliğinde itiraz zorunluluğu öngörülmüşse bu yol önce tüketilmelidir.

Kuruma Başvurmak Süreyi Uzatır: 2577 sayılı İYUK m.11 uyarınca, dava açmadan önce kuruma başvurulması hâlinde 60 günlük dava açma süresi durur ve kurumun ret kararından ya da zımni ret tarihinden itibaren yeniden işlemeye başlar. Bu mekanizma akıllıca kullanılarak dava açma süresi genişletilebilir.

Zımni Ret Nedir? 30 Günlük Bekleme Süresi

Kuruma yapılan yazılı itiraz başvurusuna 30 gün içinde yanıt verilmemesi hâlinde bu başvuru zımnen (sessiz kalma yoluyla) reddedilmiş sayılır. Bu tarih; dava açma süresinin yeniden işlemeye başladığı kritik andır.

Durum 60 Günlük Süre Ne Zaman Başlar
Kurum itirazı açıkça reddederse Ret kararının tebliğ edildiği tarihten itibaren
Kurum 30 gün içinde cevap vermezse (zımni ret) 30. günün dolduğu tarihten itibaren
Kuruma başvurulmadan doğrudan dava açılırsa İşlemin öğrenildiği (tebliği) tarihten itibaren

60 Günlük Dava Açma Süresi

İdare mahkemesinde iptal davası açmak için kesinlikle 60 günlük süre içinde hareket edilmesi gerekmektedir. Bu süre; 2577 sayılı İYUK’un 7. maddesiyle düzenlenmiş olup hak düşürücü nitelikte bir süredir.

Süre Hesabında Dikkat Edilmesi Gerekenler: Tebliğ tarihi hesaplamalarda birinci gün olarak sayılmaz; tebligatın yapıldığı günü izleyen günden itibaren 60 gün hesaplanır. Son gün hafta sonuna denk gelirse bir sonraki iş gününe uzar. 60. günü geçirilerek açılan davalar süre aşımı nedeniyle usulden reddedilir.
Adım Adım Dava Süreci

Adım Adım Dava Süreci

Adım Adım Dava Süreci

1

Sınav Sonucunu Öğrenmek ve Süreyi Takip Etmek

Sınav sonucunun ilanı ya da tebliği tarihinden itibaren süreler işlemeye başlar. Tebliğ tarihini yazılı olarak belgelemeniz (iadeli taahhütlü posta, e-posta bildirimi vb.) kritik öneme sahiptir.

2

Kuruma Yazılı İtiraz (Tercihe Bağlı / Yönetmelikte Öngörülmüşse Zorunlu)

Genellikle 5 iş günü içinde kurumun yetkili birimine yazılı itiraz dilekçesi sunulur. Dilekçede; hangi gerekçeyle itiraz edildiği, hukuka aykırı olduğu düşünülen işlemin ayrıntıları ve talep somut biçimde belirtilmelidir.

3

Ret Kararı veya Zımni Ret Beklenir

Kurum 30 gün içinde cevap vermezse zımni ret oluşur. Ret kararı tebliğinden ya da 30. günden itibaren 60 günlük dava açma süresi başlar.

4

İdare Mahkemesinde İptal Davası Açılır

Yetkili idare mahkemesine (kurumun bulunduğu ya da davacının görev yaptığı yer mahkemesi) iptal davası dilekçesi sunulur. Gerekirse yürütmeyi durdurma talebi de aynı dilekçeye eklenir.

5

Mahkeme Savunma İster; Duruşma veya Evrak Üzerinden Karar

Mahkeme; davalı idareye savunma süresi tanır, tarafların delillerini değerlendirir. İdare mahkemesi davaları çoğunlukla duruşmasız (evrak üzerinden) karara bağlanır; ancak talep halinde duruşma yapılabilir.

6

Karar ve İstinaf

Mahkeme kararına karşı 30 gün içinde Bölge İdare Mahkemesi’ne istinaf başvurusu yapılabilir. İstinafta da ret alınırsa Danıştay’a temyiz yolu açık olabilir.

Mülakat İptal Davasının Hukuki Temeli

Danıştay’ın güncel içtihadına göre mülakat (sözlü sınav) artık yargı denetiminin dışında bir “serbest alan” değildir. Mahkemeler, idarenin takdir yetkisini aşıp aşmadığını beş temel yetki unsuru açısından denetler: yetki, şekil, sebep, konu ve maksat.

İdarenin Takdir Yetkisi Sınırsız Değildir

Danıştay, idarenin mülakat sonucunda keyfi puan veremeyeceğini; aksine puanların nesnel ve belgelenebilir kriterlere dayanması gerektiğini vurgulamaktadır. Yazılı sınavda yüksek puan alan bir adayın mülakatla sıfıra yakın puan aldırılması başlı başına şüphe uyandırmakta ve mahkeme tarafından yakından incelenmektedir.

Mülakata İtirazda Kullanılabilecek Hukuki Gerekçeler

Hukuki Gerekçe Dayandığı İlke Danıştay Tutumu
Mülakatın kamera ile kayıt altına alınmaması Şeffaflık ve ispatlanabilirlik Danıştay, kayıt alınmamasını tek başına iptal gerekçesi olarak kabul etmiştir
Puan gerekçesinin gösterilmemesi Gerekçeli işlem zorunluluğu Gerekçesiz puan verilmesi idarenin hukuka aykırı takdir kullandığına işaret eder
Komisyon üyelerinin taraflılığı Tarafsızlık ilkesi Taraflı üyenin varlığı şekil yönünden hukuka aykırılık oluşturur
Yazılı ile mülakat puanı arasındaki aşırı orantısızlık Orantılılık ilkesi Yüksek yazılı puanına karşın düşük mülakat puanı detaylı gerekçe zorunlu kılar
Sınav komisyonunun yetersiz oluşturulması Yetki ve şekil unsuru Mevzuata aykırı komisyon oluşumu şekil hukuka aykırılığı doğurur

Yazılı Sınav İptal Davası

Yazılı sınav iptal davaları genellikle aşağıdaki gerekçelere dayandırılmaktadır:

  • Cevap anahtarında hata: Mahkeme; itiraz edilen soru ve cevap anahtarını teknik bilirkişiyle inceletebilir. Bilirkişi hata tespit ederse o soruya verilen puan silinir ve tüm adayların puanı yeniden hesaplanır.
  • Yönetmelik dışından soru sorulması: Sınav ilanında belirtilen konu ve kaynaklardan farklı kaynaklara dayanan sorular hukuka aykırıdır.
  • Sınav güvenlik ihlali: Sınav sorularının önceden sızdırıldığına ya da sınav koşullarının eşitsizlik yarattığına dair somut delil bulunması.
  • Puanlama ve hesaplama hatası: Teknik hata sonucu adayın puanının yanlış hesaplanması; bu durum çoğunlukla kuruma başvuruyla da çözüme kavuşturulabilir.

Yürütmeyi Durdurma Kararı

İptal davasıyla birlikte yürütmeyi durdurma (YD) talebi de mahkemeye sunulabilir. YD kararı alındığında; görevde yükselme sonucunun uygulanması dava sonuçlanana kadar durdurulur ve atanan kişinin göreve başlaması gecikmeli kalabilir.

“Danıştay veya idari mahkemeler, idari işlemin uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, davalı idarenin savunması alındıktan veya savunma süresi geçtikten sonra gerekçe göstererek yürütmenin durdurulmasına karar verebilirler.”
2577 SAYILI İYUK MADDE 27 — YÜRÜTMEYİ DURDURMA

YD Kararı İçin Gereken İki Koşul

Mahkemenin yürütmeyi durdurabilmesi için şu iki koşulun birlikte gerçekleşmesi zorunludur: (1) İşlemin uygulanması hâlinde giderilmesi güç veya imkânsız zararların doğacağı, (2) işlemin açıkça hukuka aykırı olduğu. İdare Mahkemesi bu iki koşulu genellikle davalının savunması alındıktan sonra değerlendirerek karar verir.

MEB ve Diğer Kurumlarda Görevde Yükselme Davaları

Görevde yükselme itiraz davaları; devlet teşkilatı içindeki her kurumda açılabilmekle birlikte bazı kurumlarda bu davalar özellikle yoğunlaşmaktadır:

Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) Davaları

MEB, Türkiye’nin en büyük memur kadrosuna sahip kurumu olması nedeniyle görevde yükselme itiraz davalarının en sık görüldüğü alan durumundadır. Müdür yardımcısı, müdür ve şube müdürü gibi kadrolara yönelik sözlü sınav puanlarına karşı açılan davalar yargıda önemli bir yer tutmaktadır. MEB sınavlarına itiraz için MEB’in Görevde Yükselme Yönetmeliği’nde öngörülen idari itiraz süreci önce tüketilmelidir.

Adalet Bakanlığı, Üniversiteler ve Diğer Kamu Kurumları

Adalet Bakanlığı (idari personel), SGK, belediyeler, il özel idareleri ve kamu iktisadi teşebbüsleri gibi kurumlarda gerçekleştirilen görevde yükselme sınavlarına karşı da aynı hukuki yollar işletilebilir. Her kurumun kendine özgü yönetmeliği olduğundan itiraz süreleri ve aşamaları önceden kontrol edilmelidir.

Gerekli Belgeler Listesi

DAVA AÇARKEN HAZIRLANMASI GEREKEN BELGELER

  • Doldurulmuş ve imzalanmış iptal davası dilekçesi
  • Sınav sonuç belgesi veya kurumun sınav puanını gösteren yazısı
  • Kurumun itirazı ret cevabı yazısı (varsa) veya 30 günlük sürenin dolduğunu gösteren başvuru belgesi
  • Sınav ilanı ve ilgili Görevde Yükselme Yönetmeliği kopyası
  • Hatalı soru veya cevap anahtarına ilişkin teknik bilgi ve belgeler (yazılı sınav davası için)
  • Mülakat komisyonunun oluşumunu gösteren belgeler (mülakat davası için)
  • Varsa sınav sırasındaki usul ihlallerine ilişkin tanıklık yapabilecek kişilerin bilgileri
  • Nüfus cüzdanı fotokopisi
  • Vekaletname (avukat aracılığıyla açılacaksa)
İdari İtiraz ve Dava Dilekçesi Taslağı

İdari İtiraz ve Dava Dilekçesi Taslağı

İdari İtiraz ve Dava Dilekçesi Taslağı

Aşağıda iki aşamalı süreç için ayrı taslaklar sunulmaktadır. Köşeli parantez içindeki bilgiler somut durumunuza göre doldurulmalıdır.

AŞAMA 1 — KURUMA İDARİ İTİRAZ DİLEKÇESİ TASLAGI
[KURUM ADI] GENEL MÜDÜRLÜĞÜ’NE / İNSAN KAYNAKLARI BİRİMİ’NE

Adı Soyadı  : [Ad Soyad]
TC Kimlik No : [xxxxxxxxxx]
Görevi     : [Unvan / Kadro]
Birimi     : [Bağlı Olduğu Birim]

KONU       : [Tarih] tarihinde yapılan [Görevde Yükselme /
Unvan Değişikliği] sınavı [yazılı / mülakat]
sonucuna itiraz

AÇIKLAMA:
[Tarih] tarihinde kurumumuzda yapılan [sınav türü]
sınavında [sorun: hatalı soru / gerekçesiz mülakat
puanı / usul ihlali] nedeniyle hak kaybına uğradım.
[Ayrıntılı somut gerekçe buraya yazılır].

TALEP:
Sınav sonucunun iptali ya da yeniden değerlendirme
yapılmasını saygıyla arz ve talep ederim.

Tarih: …./../2026     İmza: ……………….

AŞAMA 2 — İDARE MAHKEMESİ İPTAL DAVASI DİLEKÇESİ TASLAGI
[YER] İDARE MAHKEMESİ’NE

DAVACI     : [Ad Soyad] — TC: [xxxxxxxxxx]
Adres: [Tam adres]
DAVALI     : [Kurum Adı] Genel Müdürlüğü
Adres: [Kurumun adresi]

KONU       : [Tarih / Sınav] Görevde Yükselme Sınavı
[Yazılı / Mülakat] sonucunun İPTALİ ve
Yürütmenin Durdurulması talebi

AÇIKLAMA:
[Tarih] tarihinde yapılan sınavda [hukuka
aykırılık gerekçesi: mülakat kayıt yokluğu /
gerekçesiz puan / hatalı soru vb.] nedeniyle
hak kaybına uğradım. Kuruma [tarih]’te itiraz
ettim; [ret aldım / zımni ret oluştu].

HUKUKİ SEBEP: 2577 s. İYUK m.2/1-a
657 s. DMK m.3 Liyakat İlkesi
[Kurum Görevde Yükselme Yönetmeliği]

DELİLLER   : Sınav sonuç belgesi, itiraz dilekçesi,
ret yazısı, sınav ilanı, yönetmelik,
bilirkişi incelemesi, tanık listesi

TALEP      : Sınav sonucunun İPTALİNE ve
yürütmenin durdurulmasına karar verilmesini
saygıyla arz ederim.

Tarih: …./../2026     İmza: ……………….

Danıştay Emsal Kararları

DANIŞTAY 2. DAİRE — MÜLAKATA KAMERA KAYDI ZORUNLULUĞUSözlü sınavın kamera ile kayıt altına alınmamasını; adayın değerlendirme sürecini denetleyebilmesini ve olası hukuka aykırılıkları ispat edebilmesini engellediğinden, mülakat sürecini şeffaflıktan yoksun bırakan usule aykırı bir uygulama olarak değerlendirmiştir. Bu kararıyla kamera kaydının yokluğunu tek başına ciddi bir iptal gerekçesi olarak kabul etmiştir.

DANIŞTAY 2. DAİRE — GEREKÇE GÖSTERİLMEKSİZİN DÜŞÜK MÜLAKAT PUANIYazılı sınavda yüksek puan alan adaya mülakatın puan gerekçesi gösterilmeksizin son derece düşük puan verilmesi uygulamasını; idarenin takdir yetkisini keyfi biçimde kullandığının somut bir göstergesi olarak nitelendirmiş ve bu işlemi iptal etmiştir. İdari işlemlerde gerekçe zorunluluğunu mülakat süreçlerine de taşıyan bu karar emsal niteliği taşımaktadır.

DANIŞTAY 5. DAİRE — CEVAP ANAHTARINDA HATALI SORUGörevde yükselme yazılı sınavındaki bir sorunun cevap anahtarının hatalı olduğunun bilirkişi incelemesiyle tespiti üzerine, yalnızca o sorunun değil tüm sınavın iptaline karar vermiştir. Bu karar; tek bir hatalı sorunun tüm sınav sürecini etkileyebileceğini ve adayların her sorulu soruya itiraz hakkı olduğunu güçlü biçimde ortaya koymaktadır.

DANIŞTAY 2. DAİRE — KOMİSYON OLUŞUMUNDA USUL HATASIGörevde yükselme mülakat komisyonunun ilgili yönetmelikte öngörülen nitelikleri taşımayan üyelerden oluşturulmasını şekil yönünden hukuka aykırı bulmuş ve sınav sonucunu iptal etmiştir. Komisyon oluşumundaki her türlü usul hatası, mülakat sonucunun geçerliliğini temelden sarsmaktadır.

DANIŞTAY 2. DAİRE — LİYAKAT İLKESİ VE YÜKSEK YAZILI PUANIN ÖNEMIYazılı sınavda en yüksek puanı alan adayın mülakatla tamamen elenmesi hâlinde bu işlemin 657 sayılı Kanun’un 3. maddesindeki liyakat ilkesiyle bağdaşmadığını ortaya koymuş; idarenin bu tür sonuçlar için çok daha kapsamlı ve nesnel bir gerekçe sunmasını zorunlu kılmıştır.

Sık Sorulan Sorular

Görevde yükselme sınavına itiraz nasıl yapılır?
İki aşamalı süreç uygulanır: önce kuruma yazılı itiraz (genellikle 5 iş günü içinde), ardından ret veya zımni ret tarihinden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası. Kuruma başvuru süreyi durdurduğundan bu aşama stratejik olarak kullanılabilir.
Mülakat puanına itiraz edilebilir mi?
Evet. Kamera kaydı yokluğu, puan gerekçesinin gösterilmemesi, yazılı ile mülakat puanı arasındaki aşırı orantısızlık ve komisyon oluşumundaki usul hataları başlıca iptal gerekçeleri arasındadır. Danıştay bu konuda emsal kararlar vermiştir.
Görevde yükselme davası kaç günde açılmalıdır?
Kurumun ret kararının tebliğinden ya da zımni ret tarihinden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde dava açılmalıdır. Bu süre hak düşürücüdür; geçirilmesi hâlinde dava reddedilir.
Yürütmeyi durdurma kararı alınabilir mi?
Evet. İptal davasıyla birlikte sunulacak YD talebiyle mahkeme; işlemin açıkça hukuka aykırı olduğunu ve uygulanmasının telafi edilmesi güç zarar doğuracağını tespit ederse yürütmeyi durdurabilir. Bu karar alındığında atanan kişinin göreve başlaması gecikmeli olabilir.
MEB görevde yükselme sınavı iptal davası açılabilir mi?
Evet. MEB dahil tüm kamu kurumlarında yapılan görevde yükselme sınavlarına karşı aynı hukuki yollar işletilebilir. MEB’in kendi Görevde Yükselme Yönetmeliği’nde öngörülen idari itiraz süreci önce tüketilmelidir.
Davayı kazanırsam ne olur?
İptal kararı verilirse kurum, sınav sonucunu geçersiz saymakla yükümlüdür. Yeni bir sınav yapılması ya da puanların yeniden hesaplanması gerekebilir. Dava süresince yürütme durdurulmuşsa atanan kişinin görevine son verilmesi de gündeme gelebilir. Uğranılan maddi ve özlük hakları zararları için tazminat davası da ayrıca açılabilir.
HY
Yazarlar Hakkında
Avukat Hüseyin Yurtseven — Parla Hukuk & Danışmanlık, AnkaraBu içerik, Ankara Barosu’na kayıtlı Avukat Hüseyin Yurtseven tarafından hazırlanmış ve hukuki doğruluğu onaylanmıştır. Parla Hukuk olarak idare hukuku alanında görevde yükselme davaları dahil olmak üzere memur hakları konularında Ankara’da müvekkillere hizmet sunmaktayız. Buradaki bilgiler hukuki tavsiye niteliği taşımaz; her somut olay kendi koşulları içinde değerlendirilmelidir.

İdare HukukuGörevde Yükselme DavasıMülakat İptaliMemur HaklarıAnkara İdare Avukatı

Görevde yükselme sınavında hak kaybına uğradıysanız ve dava açmayı düşünüyorsanız Avukat Hüseyin Yurtseven ile iletişime geçin.

Hukuki Danışmanlık Alın

Parla Hukuk & Danışmanlık — İletişim

Adres: Beştepe Mah. Meriç Cad. No: 5 Milaslı 2000 Plaza A Blok No: 12 (4. Kat) Yenimahalle / Ankara
Telefon: 0 (312) 212 91 07  |  GSM: 0 507 158 00 87
E-posta: parlahukuk@gmail.com  |  @parlahukuk

 

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Ankara Avukat Kült Avukatlık Sakarya Avukat Uzman Mütalaası İstanbul Avukat Ankara Boşanma Avukatı İzmir Ceza Avukatı Kartal Avukat Kripto Para Avukatı