Nafaka Artırımı Davası: Şartları ve Hesaplama 2026
Nafaka artırımı; boşanma ya da ayrılık kararıyla belirlenen nafaka miktarının ekonomik koşulların değişmesi, enflasyon veya ihtiyaçlardaki artış nedeniyle Aile Mahkemesi’ne başvurularak yeniden belirlenmesidir. Mahkeme bu süreçte ÜFE/TÜFE oranları, tarafların güncel gelir durumu ve nafaka alacaklısının somut ihtiyaçlarını bir bütün olarak değerlendirerek karar verir. Dava öncesinde arabuluculuğa başvurmak zorunludur.
- Nafaka Artırımı Nedir? Yasal Dayanak
- Nafaka Türleri ve Artırım Kapsamı
- Nafaka Artırım Davası Şartları
- Nafaka Her Yıl Neye Göre Artar? ÜFE / TÜFE
- Nafaka Hangi Durumlarda Artar?
- Boşanma Kesinleşmeden Nafaka Artırım Davası Açılabilir mi?
- Anlaşmalı Boşanmada Nafaka Artırımı
- Görevli ve Yetkili Mahkeme
- Nafaka Artırımı Hesaplama
- Nafaka Artırım Davası Harçları
- Nafaka Artırım Davası Dilekçesi
- Nafaka Artırım Davası Reddi
- Yargıtay Emsal Kararları
- Sık Sorulan Sorular
Nafaka Artırımı Nedir? Yasal Dayanak
Nafaka artırımı davası, mahkemece hükmedilen nafaka miktarının değişen ekonomik koşullara ve tarafların mali durumuna göre yeniden belirlenmesi için açılan aile hukuku davasıdır. 2026 yılında yüksek enflasyon ve yaşam maliyetindeki süregelen artış, bu davayı nafaka alacaklıları için fiilî bir zorunluluk hâline getirmiştir.
Davanın iki temel yasal dayanağı bulunmaktadır:
Türk Medeni Kanunu Madde 176/4 — Yoksulluk Nafakası
Türk Medeni Kanunu Madde 331 — İştirak Nafakası
Bu davanın açılması için herhangi bir bekleme süresi öngörülmemiştir. Koşulların değiştiği her aşamada mahkemeye başvurulabilir.
Nafaka Türleri ve Artırım Kapsamı
Nafaka Türleri ve Artırım Kapsamı
İştirak Nafakası (Çocuk Nafakası)
Velayeti bulunmayan ebeveynin çocuğun bakım, eğitim ve sağlık giderlerine katkısını ifade eder. Çocuğun okula başlaması, sağlık giderlerinin artması ya da nafaka borçlusunun gelirinin yükselmesi artırım için yeterli gerekçe oluşturur. Çocuğun ergin olmasıyla sona erer; ancak eğitim devam ediyorsa uzatılabilir. Dayanak: TMK m.331.
Yoksulluk Nafakası (Eş Nafakası)
Boşanma nedeniyle yoksulluğa düşen ve daha az kusurlu olan eşe hükmedilir. Süresiz olarak belirlenir; enflasyon ve yaşam maliyetindeki artış nedeniyle en sık artırım talebine konu olan nafaka türüdür. Nafaka alanın yeniden evlenmesi, evlilik dışı birliktelik kurması veya yoksulluğunun ortadan kalkmasıyla sona erer. Dayanak: TMK m.176/4.
Tedbir Nafakası
Boşanma davası süresince geçici olarak hükmedilen nafakadır. Dava sürerken de artırım talep edilebilir; bu talep mevcut davada ileri sürülebildiği gibi ayrı bir dava olarak da açılabilir.
Yardım Nafakası
Kan ve kayın hısımları arasındaki bakım yükümlülüğüne dayalı nafakadır. Değişen koşullar çerçevesinde artırım davasına konu edilebilir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’nin yerleşik kararları bu imkânı teyit etmektedir.
Nafaka Artırım Davası Şartları
Nafaka artırım davası açılabilmesi için mahkemenin arayacağı temel koşullar şunlardır:
| Şart | Açıklama |
|---|---|
| Mevcut nafaka kararı | Mahkemece kesinleşmiş ya da taraflarca protokolle belirlenmiş nafaka miktarı bulunmalıdır. |
| Koşullarda somut değişiklik | Nafakanın belirlendiği tarihten bu yana ekonomik koşullarda, ihtiyaçlarda veya tarafların gelir durumunda belgelenen değişiklik oluşmuş olmalıdır. |
| Nafakanın yetersizliği | Mevcut miktarın güncel ihtiyaçları karşılamadığı ya da alım gücünü yitirdiği somut biçimde gösterilmelidir. |
| Zorunlu arabuluculuk | 2023 değişikliğiyle birlikte nafaka uyuşmazlıklarında dava öncesi arabuluculuğa başvurmak zorunlu hâle gelmiştir. |
Nafaka Her Yıl Neye Göre Artar? ÜFE / TÜFE
Nafakanın yıllık artışı iki farklı biçimde gerçekleşir:
Kararda Artış Oranı Belirlenmiş ise
Boşanma kararında ya da tarafların imzaladığı protokolde nafakanın her yıl ÜFE, TÜFE veya belirli bir oran üzerinden artırılacağı kararlaştırılmışsa nafaka bu oran üzerinden kendiliğinden artar. Mahkemeye gerek yoktur. Nafaka borçlusu bu oranı uygulamazsa icra takibi başlatılabilir.
Kararda Artış Oranı Belirlenmemiş ise
Yargıtay’ın yerleşik içtihadına göre nafaka artışında esas alınan ölçüt TÜİK tarafından açıklanan 12 aylık ortalama ÜFE oranıdır. Mahkeme bu oranı zemin olarak kullanır; tarafların somut koşullarına göre daha yüksek ya da daha düşük bir artışa hükmedebilir. Artış oranı belirlenmemişse noter protokolü veya nafaka artırım davası yoluyla güncelleme yapılır.
Nafaka Hangi Durumlarda Artar?
Enflasyon ve Alım Gücü Kaybı
Yıllarca önce belirlenen nafaka miktarlarının yüksek enflasyon ortamında reel değerini yitirmesi en yaygın artırım gerekçesidir. TÜİK ÜFE ve TÜFE verileri bu gerekçenin somut dayanağını oluşturur.
Çocuğun Artan İhtiyaçları
Çocuğun okula ya da üniversiteye başlaması, özel dershane veya kurs giderleri, sağlık sorunları nedeniyle artan tedavi masrafları ve büyümeyle birlikte yükselen beslenme-giyim giderleri somut ve belgelenebilir gerekçelerdir.
Nafaka Borçlusunun Gelirinin Artması
Nafaka ödeyenin terfi, zam, ek iş veya miras yoluyla gelirinin belirgin biçimde artması yeni bir artırım talebine hukuki zemin oluşturur. Borçlunun güncel gelirini kanıtlayan SGK dökümü veya maaş bordrosu bu aşamada belirleyici rol oynar.
Nafaka Alacaklısının Ekonomik Durumunun Kötüleşmesi
Nafaka alacaklısının işini kaybetmesi, çalışamaz hâle gelmesi ya da gelirinin azalması ihtiyacını artırdığından mevcut nafaka yetersiz hâle gelebilir; bu durum geçerli bir artırım gerekçesi oluşturur.
Boşanma Davası Kesinleşmeden Nafaka Artırım Davası Açılabilir mi?
Evet. Boşanma davası henüz kesinleşmeden nafaka artırım talebinde bulunmak mümkündür. Bu talep iki farklı biçimde ileri sürülebilir:
- Mevcut davada beyan yoluyla: Nafaka alacaklısı, boşanma davası sürerken yaklaşık tutar üzerinden belirlenmiş nafakanın artırılmasını mahkemeye sözlü ya da yazılı olarak beyan edebilir.
- Bağımsız yeni dava açılarak: Nafaka alacaklısı boşanma davası devam ederken ondan bağımsız olarak ayrı bir nafaka artırım davası açma hakkına da sahiptir.
Anlaşmalı Boşanmada Nafaka Artırımı
Anlaşmalı boşanmada taraflar nafaka miktarını ve artış oranını protokolde serbestçe belirleyebilir. Protokolde nafakanın her yıl ÜFE veya belirli bir oran üzerinden artırılacağı hükmü yer alıyorsa bu oran uygulanır; artış için mahkemeye gerek kalmaz.
Protokolde artış oranı belirlenmemişse ilerleyen dönemde koşullar değiştiğinde nafaka artırım davası açılabilir. Anlaşmalı boşanma protokolüne nafaka artış hükmü eklenmesi, ileride ortaya çıkabilecek uyuşmazlıkları ve dava masraflarını önlemenin en etkin yoludur.
Görevli ve Yetkili Mahkeme
| Mahkeme | Açıklama | |
|---|---|---|
| Görevli | Aile Mahkemesi | Aile mahkemesi bulunmayan yerlerde Asliye Hukuk Mahkemesi görevlidir. |
| Yetkili | Nafaka alacaklısının yerleşim yeri | Çocuk nafakalarında çocuğun bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir. |
Nafaka Artırımı Hesaplama
Nafaka Artırımı Hesaplama
Mahkeme nafaka artırımı hesabında tek ve sabit bir formül uygulamaz; aşağıdaki kriterleri bir bütün olarak değerlendirir:
- ÜFE 12 aylık ortalama artış oranı (Yargıtay’ın benimsediği temel ölçüt)
- Nafaka borçlusunun güncel net geliri (maaş bordrosu, SGK dökümü, vergi levhası)
- Nafaka alacaklısının somut giderleri (kira, eğitim, sağlık faturaları)
- Asgari ücret artış oranı (emsal olarak değerlendirilir)
- Hakkaniyet ilkesi (mahkemenin takdir yetkisi alanı)
80.000 TL Maaş Alana Nafaka Hesabı
Kanunda gelire göre sabit bir nafaka oranı tanımlanmamıştır. Mahkeme; borçlunun 80.000 TL net geliri, kendi zorunlu giderleri, nafaka alacaklısının ihtiyaçları ve varsa diğer nafaka yükümlülüklerini birlikte değerlendirerek takdir yetkisiyle bir miktara hükmeder. Yargıtay içtihadı, iştirak nafakasında nafaka borçlusunun net gelirinin yaklaşık %20-25’inin makul bir başlangıç noktası olduğuna işaret etmektedir; ancak bu oran somut koşullara göre farklılaşabilir.
Nafaka Artırım Davası Harçları
Nafaka artırım davası nisbi (oransal) harca tabidir; talep edilen nafaka miktarı arttıkça ödenecek harç tutarı da doğru orantılı olarak artar. Harcın ödenmemesi, davanın usul yönünden reddedilmesine yol açar.
Nafaka Artırım Davası Dilekçesi
Nafaka artırım davası dilekçesi, usul ve esas yönünden eksiksiz hazırlanmalıdır. Dilekçede zorunlu olarak yer alması gereken unsurlar şunlardır:
- Mahkemenin tam adı (Yer Aile Mahkemesi)
- Davacı ve davalının ad-soyad, T.C. kimlik no ve adres bilgileri
- Mevcut nafaka kararının tarihi, esas/karar numarası ve miktarı
- Artırım talebinin somut ve belgelenmiş gerekçesi
- Talep edilen yeni nafaka miktarı
- Hukuki dayanak: TMK m.176/4 veya m.331
- Ekler listesi (kararlar, gelir belgeleri, faturalar)
- Arabuluculuk son tutanağı
[YER] AİLE MAHKEMESİ’NE
DAVACI : Ad Soyad — TC: xxxxxx — Adres
DAVALI : Ad Soyad — TC: xxxxxx — Adres
KONU : Nafaka Artırımı Talebi
Taraflar arasında kesinleşen ……./……. E. sayılı
kararla aylık ………… TL nafakaya hükmedilmiştir.
Söz konusu miktar; ÜFE artışı ve değişen yaşam
koşulları nedeniyle yetersiz kalmaktadır.
SONUÇ: Aylık nafakanın ………… TL’ye çıkarılmasına
karar verilmesini saygıyla arz ederim.
Tarih: …./../2026 İmza
Nafaka Artırım Davası Reddi
Her nafaka artırım talebi mahkemece kabul edilmez. Davanın reddedildiği başlıca durumlar şunlardır:
- Koşulların yeterince değişmemiş olması: Son nafaka kararından bu yana somut ve belgelenmiş bir değişiklik bulunmuyorsa ret kararı verilir.
- Nafaka borçlusunun gelirinin düşmüş olması: Borçlunun ödeme gücünün zayıfladığı kanıtlanırsa artırım yerine indirim gündeme gelebilir.
- Delil yetersizliği: Artırım gerekçelerinin somut belgelerle ispat edilememesi ret kararına yol açar.
- Usul hataları: Yanlış mahkemede dava açılması, arabuluculuk şartının yerine getirilmemesi veya dilekçedeki eksiklikler davanın şekli gerekçeyle reddine neden olur.
- Sık sık dava açılması: Kısa aralıklarla art arda açılan davalarda mahkeme, koşulların henüz yeterince değişmediğine hümedebilir.
Yargıtay Emsal Kararları
Sık Sorulan Sorular
Nafaka artırımı için dava açmayı düşünüyor ya da mevcut nafaka kararınızı güncellemeyi planlıyorsanız Avukat Hüseyin Yurtseven ile görüşebilirsiniz.
Adres: Beştepe Mah. Meriç Cad. No: 5 Milaslı 2000 Plaza A Blok No: 12 (4. Kat) Yenimahalle / Ankara
Telefon: 0 (312) 212 91 07 | GSM: 0 507 158 00 87
E-posta: parlahukuk@gmail.com | @parlahukuk