İş Hukuku
15 Yıl 3600 Gün ile Tazminat Alıp İşten Ayrılma Şartları (EYT Farkı)

 

15 YIL 3600 GÜN İLE TAZMİNAT ALIP İŞTEN AYRILMA ŞARTLARIİlk sigorta girişiniz 8 Eylül 1999 ve öncesinde yapıldıysa, 15 yıl sigortalılık süresi ve 3600 prim gününü tamamlayarak Sosyal Güvenlik Kurumu’ndan (SGK) alacağınız resmi yazıyla işten ayrılıp kıdem tazminatı alabilirsiniz.

İşe giriş tarihine göre değişen temel şartlar şunlardır:

  • 8 Eylül 1999 öncesi: 15 yıl sigortalılık + toplam 3600 prim günü.
  • 9 Eylül 1999 – 30 Nisan 2008 arası: 25 yıl sigortalılık + 4500 prim günü ya da doğrudan 7000 prim günü.
  • 1 Mayıs 2008 sonrası: 5400 prim günü ya da 7000 prim günü.
  • Ortak Şart: Son işyerinde en az 1 yıl çalışma; ihbar öneli gerekmez.
15 Yıl+36001999 öncesi
SGK YazısıKıdeme esas
1 YılSon işyeri
EYT ≠ 3600Farklı haklar

15 Yıl 3600 Gün ile İşten Ayrılma Nedir?

İlk sigorta girişiniz 8 Eylül 1999 ve öncesinde yapıldıysa, 15 yıl sigortalılık süresi ve 3600 prim gününü tamamlayarak Sosyal Güvenlik Kurumu’ndan (SGK) alacağınız resmi yazıyla işten ayrılıp kıdem tazminatı alabilirsiniz. Bu uygulama, yaş şartını beklemeden, yalnızca sigortalılık süresi ve prim günü şartlarını dolduran işçilerin kıdem tazminatı alarak işten ayrılmasına imkan tanır. İşçi bu hakkı kullandığında emekli olmaz, yalnızca kıdem tazminatına hak kazanarak mevcut işinden ayrılır. Şartlar, işçinin ilk sigorta giriş tarihine göre farklılık gösterir.

Temel Şartlar (İşe Giriş Tarihine Göre)

İşe Giriş Tarihi Aranan Şart
8 Eylül 1999 öncesi 15 yıl sigortalılık süresi ve toplam 3600 prim günü
9 Eylül 1999 – 30 Nisan 2008 arası 25 yıl sigortalılık süresi ve 4500 prim günü ya da doğrudan 7000 prim günü
1 Mayıs 2008 sonrası 5400 prim günü ya da 7000 prim günü
İlk Sigorta Giriş Tarihi Belirleyicidir: Hangi şarta tabi olduğunuz, ilk sigorta tescil (giriş) tarihinize göre belirlenir. Bu farklılıkların nedeni, sosyal güvenlik mevzuatında zaman içinde yapılan değişikliklerdir. Bu haktan yararlanmak isteyen işçinin öncelikle ilk sigorta giriş tarihini ve buna bağlı olarak hangi prim günü/süre şartına tabi olduğunu doğru tespit etmesi gerekir. Yanlış hesaplama hak kaybına ya da işverenle uyuşmazlığa yol açabilir.

Aranan Diğer Kurallar

  • Aynı işyeri şartı: Son çalıştığınız işyerinde en az 1 yıldır çalışıyor olmanız gerekir.
  • Sigorta süresi: 15 yıllık süre, ilk sigorta tescil tarihinden itibaren hesaplanır. Aynı işyerinde 15 yıl çalışmış olmak gerekmez.
  • İhbar öneli: İstifa eden işçi gibi bu haktan yararlananlar da ihbar süresi (ihbar öneli) vermek ya da ihbar tazminatı ödemek zorunda değildir.

Aynı İşyerinde 15 Yıl Gerekmez

İki Farklı Şartı Karıştırmayın

15 yıllık sigortalılık süresi, işçinin ilk sigorta tescil tarihinden itibaren hesaplanır; farklı işyerlerinde geçirilen sigortalı süreler ve prim günleri birlikte değerlendirilir. Burada iki ayrı şartı karıştırmamak gerekir: Birincisi, prim günü ve sigortalılık süresi şartı (örneğin 8 Eylül 1999 öncesi için 15 yıl ve 3600 gün), tüm çalışma hayatı boyunca toplam olarak hesaplanır. İkincisi, kıdem tazminatının ödeneceği son işyerinde en az bir yıllık çalışma şartı ise yalnızca o son işyeri için aranır. Yani işçi, 15 yıllık sigortalılığı ve 3600 prim gününü farklı işyerlerinde tamamlamış olabilir; ancak kıdem tazminatını talep ettiği son işyerinde en az bir yıl çalışmış olmalıdır.

İhbar Öneli Vermek Gerekmez

İhbar Süresi Beklemeden Ayrılabilirsiniz: 15 yıl ve 3600 gün (ya da ilgili prim günü) şartını sağlayarak kıdem tazminatı almak için işten ayrılan işçi, ihbar öneli vermek ya da ihbar tazminatı ödemek zorunda değildir. Bu, normal istifadan farklıdır: normal istifada işçi ihbar süresine uymak durumundayken, bu hakla ayrılan işçi bu yükümlülükten muaftır. İşçi, SGK’dan aldığı yazıyı işverene sunarak sözleşmesini feshettiğinde, ihbar süresi beklemeden ayrılabilir. Ayrıca varsa kullanılmayan yıllık izin ücretlerini de talep edebilir. Ancak ihbar tazminatı, bu yolla ayrılan işçiye kural olarak ödenmez çünkü fesih işçi tarafından yapılmaktadır.

İzlenmesi Gereken Adım Adım Süreç

1

Şartları Kontrol Edin

e-Devlet üzerinden prim günlerinizi ve sigortalılık sürenizi kontrol ederek şartları sağlayıp sağlamadığınızı görün.

2

SGK Yazısı Alın

Bağlı bulunduğunuz SGK İl/İlçe Müdürlüğüne başvurarak “Kıdem Tazminatına Esas Yazı”yı (yaş hariç emeklilik şartlarını sağladığınıza dair belge) alın.

3

Dilekçe Verin

Aldığınız bu resmi belgeyi eklediğiniz bir fesih dilekçesini işvereninize yazılı olarak teslim edin.

4

Tazminatınızı Talep Edin

Dilekçede 1475 sayılı Kanun’un 14. maddesine atıfta bulunarak kıdem tazminatınızı ve varsa yıllık izin ücretinizi isteyin.

EYT ile Farkı Nedir?

Unsur EYT (Emeklilikte Yaşa Takılanlar) 3600 Gün Uygulaması
Kapsam 8 Eylül 1999 öncesi sigortalılar Yaş dışı prim/süre şartını dolduranlar
Sağladığı hak Yaş şartı kalkar, doğrudan emekli olma Emekli olmadan kıdem tazminatı alarak ayrılma
Emekli maaşı Bağlanır (emekli aylığı alınır) Bağlanmaz (yalnızca kıdem alınır)
Çalışmaya devam Emekli olarak (şartlı) çalışabilir Ayrıldıktan sonra başka işte çalışabilir

Özetle: İki Ayrı Hak

EYT, 8 Eylül 1999 öncesi sigortalı olanlar için yaş şartını tamamen kaldırarak doğrudan emekli olma (emekli maaşı bağlatma) hakkı tanır. 3600 gün uygulaması ise emekli maaşı bağlatmasa bile, yaş dışındaki primi ve süreyi dolduranların kıdem tazminatı alarak işten ayrılmasını sağlayan ayrı bir haktır. Yani 3600 gün hakkını kullanan işçi henüz emekli olmaz ve emekli maaşı almaz; yalnızca kıdem tazminatına hak kazanarak işten ayrılır. İki kavramın karıştırılmaması önemlidir.

Kıdem Alıp Başka İşte Çalışılabilir mi?

Kıdem Alıp Başka İşte Çalışılabilir mi?

Kıdem Alıp Başka İşte Çalışılabilir mi?

Evet, Emekli Olunmadığı İçin Çalışılabilir

3600 gün şartıyla kıdem tazminatı alarak işten ayrılan işçi, henüz emekli olmadığından başka bir işte çalışmaya devam edebilir. Bu uygulama, emekli maaşı bağlatmayı değil, yaş dışındaki emeklilik şartlarını doldurması nedeniyle kıdem tazminatı alarak mevcut işinden ayrılmayı sağlar. İşçi, kıdem tazminatını aldıktan sonra yeni bir işe girebilir. Bu durum aldığı tazminatı geri ödemesini gerektirmez. Ancak uygulamada bazı işverenler, işçinin bu hakkı kullanıp kısa süre sonra başka işe girmesini “hakkın kötüye kullanılması” olarak değerlendirip itiraz edebilmektedir. Bu tür durumlarda, işçinin hakkını dürüstlük kuralına uygun kullanması ve somut olayın koşulları önem taşır. Yine de kural olarak, bu hakla ayrılan işçinin başka bir işte çalışabilmesi mümkündür.

Şartlar Özet Tablosu

Kural Açıklama
Prim/süre şartı İşe giriş tarihine göre değişir (15 yıl+3600 / 25 yıl+4500 / 7000 / 5400)
Son işyeri En az 1 yıl çalışma
Sigorta süresi İlk tescil tarihinden hesaplanır; aynı işyerinde 15 yıl gerekmez
SGK belgesi “Kıdem Tazminatına Esas Yazı”
İhbar öneli Gerekmez; ihbar tazminatı da ödenmez
Alınan haklar Kıdem tazminatı + varsa yıllık izin ücreti
Emeklilik Emekli olunmaz; başka işte çalışılabilir

Emsal ve Hukuki Değerlendirme

“… bağlı bulundukları kanunla kurulu kurum veya sandıklardan yaşlılık, emeklilik veya malullük aylığı yahut toptan ödeme almak amacıyla … yaş dışında kalan sigortalılık süresini ve prim ödeme gün sayısını tamamlayarak kendi istekleri ile işten ayrılmaları nedeniyle … kıdem tazminatı ödenir.”
1475 SAYILI İŞ KANUNU MADDE 14 — KIDEM TAZMİNATI (YAŞ HARİÇ EMEKLİLİK)

İŞ HUKUKU — YAŞ HARİÇ ŞARTLARLA KIDEM DOĞARYaş dışındaki sigortalılık süresi ve prim ödeme gün sayısı şartlarını tamamlayan işçinin, SGK’dan alacağı yazıya dayanarak iş sözleşmesini feshetmesi hâlinde kıdem tazminatına hak kazanacağı yönünde yerleşik uygulama mevcuttur.

İŞ HUKUKU — 15 YIL SÜRE TÜM SİGORTALILIKTAN HESAPLANIROn beş yıllık sigortalılık süresinin, ilk sigorta tescil tarihinden itibaren tüm çalışma hayatı esas alınarak hesaplandığı; aynı işyerinde on beş yıl çalışma şartının aranmadığı yönünde uygulama bulunmaktadır.

İŞ HUKUKU — SON İŞYERİNDE 1 YIL ŞARTIKıdem tazminatının ödeneceği son işyerinde işçinin en az bir yıllık kıdeminin bulunması gerektiği; prim/süre şartlarının ise tüm sigortalılık süresi üzerinden değerlendirileceği yönünde yerleşik uygulama mevcuttur.

İŞ HUKUKU — İHBAR TAZMİNATI ÖDENMEZYaş hariç emeklilik şartlarını tamamlayarak işten ayrılan işçinin kıdem tazminatına hak kazandığı, ancak feshi kendisi yaptığından ihbar tazminatına hak kazanamayacağı yönünde uygulama bulunmaktadır.

İŞ HUKUKU — HAKKIN KULLANIMI VE DÜRÜSTLÜK KURALIİşçinin yaş hariç emeklilik şartlarıyla ayrıldıktan sonra başka bir işte çalışmasının tek başına hakkın kötüye kullanılması sayılamayacağı; her somut olayın kendi koşullarına ve dürüstlük kuralına göre değerlendirileceği yönünde kararlar bulunmaktadır.

Sıkça Sorulan Sorular

15 yıl 3600 gün ile tazminat alıp işten ayrılma şartları nelerdir?
İlk sigorta girişi 8 Eylül 1999 ve öncesi olanlar, 15 yıl sigortalılık + 3600 prim günü ile SGK’dan alacakları yazıyla ayrılıp kıdem tazminatı alır. Sonraki girişlerde şart değişir (25 yıl+4500 / 7000 / 5400 gün). Ayrıca son işyerinde en az 1 yıl çalışma gerekir; ihbar öneli gerekmez.
İşe giriş tarihine göre 3600 gün şartları nasıl değişir?
8 Eylül 1999 öncesi: 15 yıl + 3600 gün. 9 Eylül 1999 – 30 Nisan 2008 arası: 25 yıl + 4500 gün ya da doğrudan 7000 gün. 1 Mayıs 2008 sonrası: 5400 gün ya da 7000 gün. Fark, mevzuat değişikliklerinden kaynaklanır. Hangi kategoride olduğunuz ilk sigorta tescil tarihine göre belirlenir.
3600 günle kıdem için aynı işyerinde 15 yıl çalışmak gerekir mi?
Hayır. 15 yıllık süre ilk sigorta tescil tarihinden hesaplanır; farklı işyerlerindeki süreler toplanır. İki şartı karıştırmayın: prim/süre şartı tüm çalışma hayatından hesaplanır; son işyerinde en az 1 yıl şartı ise sadece kıdemin ödeneceği işyeri için aranır. Yani 15 yılı farklı işyerlerinde doldurabilirsiniz.
3600 günle işten ayrılırken ihbar süresi vermek gerekir mi?
Hayır. Bu hakla ayrılan işçi ihbar öneli vermek ya da ihbar tazminatı ödemek zorunda değildir (normal istifadan farkı budur). SGK yazısını işverene sunup ihbar süresi beklemeden ayrılabilir. Kıdem + varsa yıllık izin ücreti alınır; ancak fesih işçi tarafından yapıldığından ihbar tazminatı alınmaz.
3600 günle kıdem tazminatı almak için adım adım ne yapılmalı?
1) e-Devlet’ten prim günü ve sigortalılık sürenizi kontrol edin. 2) SGK İl/İlçe Müdürlüğünden “Kıdem Tazminatına Esas Yazı” alın. 3) Bu belgeyi ekleyerek fesih dilekçesini işverene yazılı verin. 4) Dilekçede 1475 sayılı Kanun m.14’e atıfla kıdem + yıllık izin ücretini talep edin.
EYT ile 3600 gün uygulaması arasındaki fark nedir?
EYT: 8 Eylül 1999 öncesi sigortalılar için yaş şartını kaldırır, doğrudan emekli olma (emekli maaşı) hakkı verir. 3600 gün: emekli maaşı bağlatmasa bile, yaş dışı prim/süreyi dolduranın kıdem tazminatı alarak ayrılmasını sağlar. 3600 gün hakkını kullanan emekli olmaz, maaş almaz; yalnızca kıdem alır. İkisi ayrı haklardır.
3600 günle kıdem alıp işten ayrılan başka işte çalışabilir mi?
Evet. İşçi emekli olmadığından başka işte çalışabilir; aldığı kıdem tazminatını geri ödemesi gerekmez. Ancak bazı işverenler kısa sürede başka işe girilmesini “hakkın kötüye kullanımı” olarak değerlendirip itiraz edebilir. Bu durumda dürüstlük kuralı ve somut olay koşulları önem taşır. Yine de kural olarak başka işte çalışmak mümkündür.
HY
Yazarlar Hakkında
Avukat Hüseyin Yurtseven — Parla Hukuk & Danışmanlık, AnkaraBu içerik, Ankara Barosu’na kayıtlı Avukat Hüseyin Yurtseven tarafından hazırlanmış ve hukuki doğruluğu onaylanmıştır. Parla Hukuk olarak kıdem tazminatı, yaş hariç emeklilik (15 yıl-3600 gün) ile fesih, işçilik alacakları ve iş sözleşmesinin sona ermesi süreçleri dahil olmak üzere iş hukuku alanında müvekkillere hizmet sunmaktayız. Buradaki bilgiler genel bilgilendirme niteliğindedir, hukuki tavsiye niteliği taşımaz; prim günü ve sigortalılık süresi hesapları kişiye göre değiştiğinden, her somut olay kendi koşulları içinde değerlendirilmelidir.

İş HukukuKıdem Tazminatı15 Yıl 3600 GünEYTİşçi Hakları

15 yıl 3600 gün ile kıdem tazminatı alıp işten ayrılma şartlarınız, SGK yazısı ve süreç için Avukat Hüseyin Yurtseven ile iletişime geçebilirsiniz.

Hukuki Danışmanlık Alın

Parla Hukuk & Danışmanlık — İletişim

Adres: Beştepe Mah. Meriç Cad. No: 5 Milaslı 2000 Plaza A Blok No: 12 (4. Kat) Yenimahalle / Ankara
Telefon: 0 (312) 212 91 07  |  GSM: 0 507 158 00 87
E-posta: parlahukuk@gmail.com  |  @parlahukuk

 

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir