Ceza Hukuku
Yayınlayan author-avatar
Konutta gece arama kural olarak yapılamaz. CMK 118 istisnaları, arama kararında bulunması gereken zorunlu unsurlar ve delilin geçerliliği.

Konutta Gece Arama Yapılabilir mi? Arama Kararının Zorunlu Unsurları

Konutta gece arama kural olarak yapılamaz (CMK m. 118). İstisnalar sınırlıdır: suçüstü hali, gecikmesinde sakınca bulunan haller ve firari kişilerin yakalanması. Arama ayrıca geçerli bir karara veya yazılı emre dayanmalıdır.

Arama kararında şu unsurlar açıkça yer almalıdır (CMK m. 119/2):

  • Fiil: Aramanın nedenini oluşturan suç.
  • Kişi ve yer: Aranacak kişi, adres veya eşya.
  • Süre: Kararın geçerli olacağı zaman aralığı.
  • Yetkili makam: Konut için hâkim veya savcı. Kolluk amiri konut araması emri veremez.
Bu İçerik Hukuki Bilgilendirme Amaçlıdır: Buradaki bilgiler kamuya açık mevzuata ve yargı kararlarına dayanır. Bu içerik uyuşturucu kullanımını veya ticaretini teşvik etmez. Her olay kendi koşulları içinde değerlendirilir.

BU YAZIMIZDA NELER BULACAKSINIZ

  1. Konutta Gece Arama Kuralı Nedir?
  2. Gece Vakti Hangi Saatleri Kapsar?
  3. Konutta Gece Arama Yasağının İstisnaları
  4. Arama Kararında Zorunlu Unsurlar
  5. Konut Araması Kararını Kim Verir?
  6. Arama Sırasında Uyulacak Kurallar
  7. Konutta Gece Arama ve Yargıtay Kararları
  8. Usulsüz Aramada Bulunan Delil
  9. Sıkça Sorulan Sorular
CMK m. 118Gece arama yasağı
3 İstisnaSuçüstü, sakınca, firar
CMK m. 119/2Kararın unsurları
Hâkim / SavcıKonutta yetkili makam
Kararsız aramanın delile etkisi için: Hukuka Aykırı Arama Sonucu Ele Geçen Uyuşturucu

Konutta Gece Arama Kuralı Nedir?

Konut, kişinin en korunaklı alanıdır. Anayasa m. 21 konut dokunulmazlığını güvence altına alır. Bu nedenle kanun, gece saatlerinde konuta girilmesini ayrıca sınırlar.

“Konutta, işyerinde veya diğer kapalı yerlerde gece vaktinde arama yapılamaz.”5271 SAYILI CEZA MUHAKEMESİ KANUNU MADDE 118/1 — GECE YAPILACAK ARAMA

Kural açıktır. Konutta gece arama yasaktır. Yasak işyerlerini ve diğer kapalı alanları da kapsar. Açık alanlar ve araçlar bu yasağın dışındadır.

Gece Vakti Hangi Saatleri Kapsar?

Gece kavramını Türk Ceza Kanunu tanımlar. Gece, güneşin batmasından bir saat sonra başlar. Güneşin doğmasından bir saat öncesine kadar sürer.

Bu nedenle saatler sabit değildir. Yazın gece daha geç başlar. Tutanaktaki arama saati, o günün gün batımı saatiyle karşılaştırılmalıdır.

Konutta Gece Arama Yasağının İstisnaları

İstisna Açıklama
Suçüstü hali Suç işlenirken veya hemen sonrasında fail takip ediliyorsa
Gecikmesinde sakınca Beklemek delilin yok olmasına veya kaçmaya yol açacaksa
Firari kişi Yakalanmış, gözaltına alınmış, tutuklu veya hükümlü kişi kaçmışsa

İstisna, karar şartını ortadan kaldırmaz. Konutta gece arama için yine hâkim kararı veya savcının yazılı emri gerekir. İstisna yalnızca saat sınırını kaldırır.

“Gecikmesinde Sakınca” Soyut Kalamaz: Bu gerekçe somut olgularla açıklanmalıdır. Kolluk gündüz arama yapabilecekken geceyi beklemişse istisna uygulanmaz. Mahkeme bu gerekçeyi denetler.

Arama Kararında Bulunması Gereken Unsurlar.

Arama Kararında Bulunması Gereken Unsurlar. Konutta gece arama konusunda bilgilendirme görseli.

Arama Kararında Zorunlu Unsurlar

Geçerli bir arama kararı belirli olmalıdır. Kanun üç unsurun açıkça gösterilmesini ister. Eksik veya genel ifadeli karar denetime açıktır.

ARAMA KARARINDA BULUNMASI GEREKENLER (CMK M. 119/2)

  • Aramanın nedenini oluşturan fiil
  • Aranacak kişi, aramanın yapılacağı konutun adresi veya aranacak eşya
  • Karar veya emrin geçerli olacağı zaman süresi

Karar ayrıca makul şüpheye dayanmalıdır (CMK m. 116). İhbar tek başına her zaman yeterli sayılmaz. Şüpheyi destekleyen somut olgular aranır.

Konut Araması Kararını Kim Verir?

Makam Konutta Arama Yetkisi
Hâkim Evet, asıl yetkili makam
Cumhuriyet savcısı Evet, yalnızca gecikmesinde sakınca varsa ve yazılı emirle
Kolluk amiri Hayır, konut ve işyeri için emir veremez

Sözlü talimat yeterli değildir. Telefonla alınan onay da aramayı hukuka uygun hale getirmez. Karar veya emir yazılı olmalıdır.

Arama Sırasında Uyulacak Kurallar

1

İki kişi bulundurulur

Savcı hazır değilse ihtiyar heyetinden veya komşulardan iki kişi çağrılır (CMK m. 119/4).

2

Ev sahibi hazır bulunabilir

Yoksa temsilcisi, yakını veya birlikte oturan kişi bulunur (CMK m. 120).

3

Avukat engellenemez

Kişinin avukatı aramada hazır bulunabilir.

4

Tutanak düzenlenir

İşlemi yapanların açık kimliği tutanağa yazılır.

5

Belge verilir

Arama sonunda el konulan eşyanın listesi kişiye verilir (CMK m. 121).

Konutta Gece Arama ve Yargıtay Kararları

YARGITAY — KARAR DOSYADA BULUNMALIDIR

Yargıtay, arama kararının aslının veya onaylı örneğinin dosyaya getirtilmesini arar. Kararın adresi ve tarihi kapsayıp kapsamadığı denetlenmelidir. Bu inceleme yapılmadan kurulan hükümler bozulmaktadır.

YARGITAY — KOLLUK AMİRİNİN EMRİ KONUTTA GEÇERSİZDİR

Konutta kolluk amirinin emriyle yapılan arama hukuka aykırı kabul edilmektedir. Bu aramada bulunan maddeler hükme esas alınamaz.

YARGITAY — ŞEKİL EKSİKLİĞİ AYRICA TARTIŞILIR

Geçerli bir karar varken iki kişinin bulundurulmaması gibi eksiklikler her dosyada ayrıca değerlendirilir. Bu konuda delili geçerli sayan kararlar da vardır. İçtihat tek yönlü değildir.

Usulsüz Aramada Bulunan Delil

Usulsüz yapılan aramada bulunan madde hukuka aykırı delildir. Anayasa m. 38 bu delilin kullanılmasını yasaklar. Başka yeterli delil yoksa beraat kararı verilir.

Savunma bu nedenle üç belgeyi inceler. Bunlar arama kararı, arama tutanağı ve olay tutanağıdır. Saat, adres ve imzalar birbiriyle uyumlu olmalıdır.

Evde bulunan maddenin kime ait olduğu sorunu için: Araçta veya Evde Bulunan Uyuşturucu Kime Ait? | Müdafi yardımı için: Ceza Davasında Avukat Tutmak Zorunlu mudur?

Sıkça Sorulan Sorular

Polis gece eve arama için gelebilir mi?
Kural olarak hayır. Konutta gece arama yalnızca üç istisnada mümkündür. Bunlar suçüstü, gecikmesinde sakınca bulunan haller ve firari kişinin yakalanmasıdır.
Gece vakti saat kaçta başlar?
Gece, güneşin batmasından bir saat sonra başlar. Doğmasından bir saat öncesine kadar sürer (TCK m. 6). Saatler mevsime göre değişir.
Gündüz başlayan arama gece devam edebilir mi?
Evet. Gündüz başlayan aramanın geceye sarkması yasağı ihlal etmez. Önemli olan aramanın başladığı saattir.
Arama kararını görmek isteyebilir miyim?
Evet. Kararın tarihini, sayısını ve kapsamını sorabilirsiniz. Arama sonunda size bir belge verilmelidir (CMK m. 121).
Polis amirinin emriyle evde arama yapılabilir mi?
Hayır. Konutta arama için hâkim kararı gerekir. Gecikmesinde sakınca varsa savcının yazılı emri yeterlidir. Kolluk amirinin emri konut için geçerli değildir.
Aramada avukatım bulunabilir mi?
Evet. Kanun, avukatın aramada hazır bulunmasının engellenemeyeceğini belirtir (CMK m. 120).
Kararda adres yanlış yazılmışsa ne olur?
Karar yalnızca içinde yazılı adres için geçerlidir. Başka bir adreste yapılan arama karar dışıdır. Bu aramada bulunan delilin hukuka uygunluğu tartışılır.
HY

Yazarlar HakkındaAvukat Hüseyin Yurtseven — Parla Hukuk & Danışmanlık, Ankara

Bu içerik, Ankara Barosu’na kayıtlı Avukat Hüseyin Yurtseven tarafından hazırlanmıştır. Hukuki doğruluğu kendisi tarafından onaylanmıştır. Parla Hukuk, uyuşturucu suçları, konut aramalarının hukuka uygunluğu, arama kararlarının denetimi ve savunma dahil olmak üzere ceza hukuku alanında hizmet sunar. Buradaki bilgiler genel bilgilendirme niteliğindedir. Hukuki tavsiye değildir. Uyuşturucu kullanımını ya da ticaretini teşvik etmez. Mevzuat ve içtihat zamanla değişebilir. Her olay güncel mevzuata göre ayrıca değerlendirilmelidir.

Ceza HukukuKonutta AramaGece AramaCMK 118CMK 119Arama Kararı

Evinizde yapılan aramanın saati, dayanağı ve tutanağı dosyanın sonucunu etkiler. Arama kararını ve işlemin usulünü Avukat Hüseyin Yurtseven ile değerlendirebilirsiniz.

Ankara Ceza Avukatı

Parla Hukuk & Danışmanlık — İletişim
Adres: Beştepe Mah. Meriç Cad. No: 5 Milaslı 2000 Plaza A Blok No: 12 (4. Kat) Yenimahalle / Ankara
Telefon: 0 (312) 212 91 07 | GSM: 0 507 158 00 87
E-posta: parlahukuk@gmail.com | @parlahukuk