İdare Hukuku
TSK Personeli Malulen Emeklilik Şartları ve Vazife Malullüğü Rehberi 2026

 

TSK PERSONELİ MALULEN EMEKLİLİK ŞARTLARI VE VAZİFE MALULLÜĞÜTSK personelinin malulen emekli olabilmesi için temel şart, çalışma gücünün en az yüzde 60’unu kaybettiğinin SGK Sağlık Kurulunca tespit edilmesidir. Ancak maluliyet görev sırasında ya da görev nedeniyle (illiyet bağı ile) ortaya çıkmışsa, bu vazife malullüğüdür ve burada prim günü veya hizmet süresi şartı aranmaz.

Bu rehberde bilinmesi gereken temel hususlar:

  • Adi Malulen Emeklilik: %60 çalışma gücü kaybı + 10 yıl sigortalılık + 1.800 gün prim.
  • Vazife Malullüğü: Görevle illiyet bağı varsa prim/süre şartı ARANMAZ (5510 s.K. m.47).
  • Maluliyet Derecesi: 1’inci dereceden 6’ıncı dereceye; aylık ve tazminatı belirler.
  • Ret Hâlinde: SGK Yüksek Sağlık Kuruluna itiraz ve idare mahkemesinde iptal davası.
Bu Rehber Hukuki Bilgilendirme Amaçlıdır: Buradaki bilgiler, TSK personeli malulen emeklilik ve vazife malullüğü sürecini açıklamak amacıyla, güncel mevzuata (5510 sayılı Kanun, 5434 sayılı Kanun, ilgili yönetmelikler) dayanılarak Avukat Hüseyin Yurtseven tarafından hazırlanmıştır. Maaş rakamları ve bazı limitler dönemsel değiştiğinden, güncel değerler ilgili yılın mevzuatından teyit edilmelidir. Her somut olay kendi koşulları içinde değerlendirilmelidir.
%60Çalışma gücü kaybı
Prim Şartı YokVazife malullüğünde
Yaş Şartı YokMalulen emeklilikte
İdari DavaRet hâlinde hak arama

TSK Personeli Malulen Emeklilik Nedir?

TSK personeli malulen emeklilik, subay, astsubay, uzman erbaş, sözleşmeli er ve diğer asker/jandarma personelinin; hastalık ya da kaza sonucu çalışma gücünün en az yüzde 60’ını kaybetmesi ve bu durumun SGK Sağlık Kurulunca tespit edilmesi hâlinde, yaş şartı aranmaksızın aylık bağlanarak emekli edilmesidir. Malulen emeklilik iki temel yoldan gerçekleşir: maluliyet görevle ilgisizse adi (genel) malullük, görevle illiyet bağı içinde ortaya çıktıysa vazife malullüğü. Bu iki yolun şartları ve sağladığı haklar birbirinden çok farklıdır; doğru nitelendirme, personelin haklarını doğrudan belirler.

“Sigortalının veya işvereninin talebi üzerine Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularının sağlık kurullarınca usulüne uygun düzenlenecek raporlar … incelenmek suretiyle, … çalışma gücünün veya iş kazası veya meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünün en az yüzde 60’ını kaybettiği … Kurum Sağlık Kurulunca tespit edilen sigortalı, malul sayılır.”
5510 SAYILI KANUN MADDE 25 ve 47 — MALULLÜK VE VAZİFE MALULLÜĞÜ

Vazife Malullüğü Nedir?

Vazife malullüğü, TSK personeli başta olmak üzere kamu görevlilerinin, görevlerini yaptıkları sırada ya da görevleri nedeniyle bedensel veya ruhsal bütünlüklerini kaybetmeleri, çalışma güçlerinde belirli oranda azalma meydana gelmesi durumudur. Yasal dayanağı 5510 sayılı Kanun’un 47. maddesi ile 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu’nun ilgili hükümleridir. Vazife malullüğü, adi malullüğün nitelikli bir türüdür; temel farkı, maluliyetin görevle doğrudan illiyet bağı (neden-sonuç ilişkisi) içinde ortaya çıkmasıdır. En önemli özelliği ise, adi malullükten farklı olarak prim günü ve hizmet süresi şartının aranmamasıdır.

Vazife Malullüğü ile Adi Malullük Farkları - illiyet bağı, prim süresi, maaş ve haklar karşılaştırması

Malulen Emeklilik ve %60 Çalışma Gücü Kaybı

Temel Şart: %60 Çalışma Gücü Kaybı — Nihai Kararı SGK Verir: Malulen emeklilik için sigortalının, hastalık ya da kaza sonucu çalışma gücünün (kamu görevlilerinde ayrıca “vazifesini yapamayacak şekilde” meslekte kazanma gücünün) en az yüzde 60’ını kaybettiğinin SGK Sağlık Kurulunca tespit edilmesi gerekir. Önemli bir husus: hastaneden alınan sağlık kurulu raporu tek başına yeterli değildir; nihai kararı SGK Sağlık Kurulu verir. Uygulamada en çok yaşanan sorun “hastane %60 verdi ama SGK kabul etmedi” durumudur; çünkü süreç tıbbi olduğu kadar hukuki bir denetim zinciridir. Ayrıca maluliyete yol açan rahatsızlığın göreve başladıktan sonra ortaya çıkmış olması gerekir; özellikle TSK’da psikiyatri kaynaklı maluliyette, rahatsızlığın mesleğe başladıktan sonra gelişmiş olması aranır, aksi hâlde talep reddedilebilir.

Vazife Malulü Sayılmak İçin Şartlar

VAZİFE MALULÜ SAYILMAYI GEREKTİREN HALLER (İLLİYET BAĞI)

  • Olayın görev sırasında ve görev nedeniyle meydana gelmesi (devriyede kaza, operasyonda yaralanma, sınır ötesi harekatta yaralanma)
  • Amirlerin verdiği kanuni bir görevin ifası sırasında yaşanan olaylar (göreve çağrılıp intikal ederken yaralanma)
  • Kurumun tahsis ettiği taşıtla (servis, askeri araç, ring) toplu gidiş-geliş sırasındaki kazalar
  • Görevin sürekli gerektirdiği koşullardan doğan meslek hastalıkları (patlayıcı imha uzmanının kimyasala maruz kalması, atış eğitmeninin işitme kaybı)
İlliyet Bağı Temel Kuraldır: Vazife malulü sayılabilmenin en temel kuralı, maluliyete neden olan olay ile ifa edilen görev arasında illiyet bağı (neden-sonuç ilişkisi) bulunmasıdır. Her yaralanma ya da hastalık otomatik olarak bu kapsama girmez; olayın görevle bağlantısının idari tahkikat ve sağlık kurulu raporlarıyla ispatlanması gerekir.

Vazife Malullüğü ile Adi Malullük Farkları

Ölçüt Vazife Malullüğü Adi (Genel) Malullük
İlliyet bağı Görevle doğrudan bağlantılı Görevle ilgisiz (izinde kaza, genetik hastalık)
Prim/süre şartı ARANMAZ (ilk gün bile hak doğar) 10 yıl sigortalılık + 1.800 gün prim
Maaş Yüksek (30 yıl varmış gibi + zam) Standart formül (prim/hizmet)
Nakdi tazminat (2330) Ödenir Ödenmez
Sosyal haklar İstihdam, faizsiz konut, eğitim, seyahat Bulunmaz
Nitelendirme Hakları Devasa Ölçüde Değiştirir: Adi malullükte 10 yıl/1.800 gün şartı aranır ve özel sosyal haklar bulunmazken; vazife malullüğünde prim/süre şartı aranmaz, maaş çok daha yüksektir ve nakdi tazminat, kamuda istihdam, faizsiz konut kredisi, eğitim yardımı, ücretsiz seyahat kartı gibi geniş haklar tanınır. Bu nedenle bir olayın vazife malullüğü mü yoksa adi malullük mü sayılacağı, personelin ve ailesinin haklarını kökten etkiler; doğru nitelendirme için idare avukatından destek alınmalıdır.

Er, Erbaş ve Sözleşmeli Personel (Primsiz Aylık)

Er ve Erbaşlara Primsiz Vazife Malullüğü Aylığı

Askerlik görevi sırasında malul olan er ve erbaşlara, 5434 sayılı Kanun kapsamında prim şartı aranmaksızın (primsiz) vazife malullüğü aylığı bağlanır. “Primsiz vazife malulü aylıklarına sevk edildi” ifadesi, dosyanın SGK ilgili biriminde primsiz aylık kapsamında değerlendirildiği anlamına gelir. Uzman erbaş ve sözleşmeli personel bakımından da, maluliyetin görevle illiyet bağı içinde ortaya çıkması hâlinde vazife malullüğü hükümleri uygulanır ve prim/süre şartı aranmaz. Yedek subay/er döneminde malul olup asıl işini yapabilenlere ise kural olarak malullük hükümleri işlemez; bu ayrımlar somut olaya göre değerlendirilir.

Vazife Malullüğü Hükümleri Hangi Hâllerde Uygulanmaz?

VAZİFE MALULLÜĞÜ UYGULANMAYAN HALLER

  • Keyif verici içki ve her çeşit madde kullanırken malul olma
  • Kanun, tüzük ve emir dışında hareket ederken malul olma
  • Kendisine ya da başkalarına menfaat sağlama veya zarar verme çabası içindeyken malul olma
  • Maluliyetin görevden önce var olması (özellikle psikiyatride mesleğe başladıktan önce mevcut olma)
Kusur Durumu Önemlidir: Maluliyete yol açan olayda personelin %100 kusurlu olduğu tespit edilirse, genellikle vazife malullüğü hükümleri uygulanmaz; ancak hafif kusur durumlarında SGK yine de hak tanıyabilir. Her somut olay kendi içinde değerlendirilir. Bu nedenle olayın oluş şekli, kusur durumu ve illiyet bağı, idari tahkikat aşamasında doğru ortaya konmalıdır.

Vazife Malulü Personelin Hakları

1

Vazife Malullüğü Aylığı

Rütbe, derece, kademe ve ek göstergeye göre bağlanan, adi malullük aylığından yüksek maaş; maluliyet derecesine (1-6) göre maluliyet zammı; bakıma muhtaçlıkta ekstra artış.

2

Nakdi Tazminat (2330 sayılı Kanun)

Terörle mücadele, asayiş, kaçakçılığın men ve takibi gibi tehlikeli görevlerde yaralanana yüklü toplu nakdi tazminat.

3

Ücretsiz Sağlık ve Katılım Payı Muafiyeti

Tedaviler ücretsiz; ilaç, protez, ortopedik/işitme cihazlarında SGK katılım payı/ilave ücret alınmaz.

4

Yakınlarına Kamuda İstihdam

Personele ya da yakınlarına (eş, çocuk, duruma göre kardeş) devlet memuru/işçi statüsünde istihdam hakkı.

5

Faizsiz Konut Kredisi ve Diğer Haklar

TOKİ faizsiz konut kredisi; ücretsiz seyahat kartı (gazi kartı), çocuklara eğitim yardımı, elektrik/su indirimi, ÖTV’siz araç.

Başvuru, İtiraz ve İdari Dava Süreci

Vazife Malullüğü Başvuru ve İdari Dava Süreci - idari tahkikat, sağlık kurulu raporu, SGK kararı, itiraz, iptal davası

Vazife malullüğü süreci; idari tahkikattan SGK Sağlık Kurulu kararına uzanan aşamalı bir süreçtir. Aktif çalışanlar bağlı oldukları kuruma, işinden ayrılanlar ise doğrudan SGK Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü Kamu Görevlileri Emeklilik Daire Başkanlığına başvurur. Nihai kararı SGK Sağlık Kurulu verir ve maluliyet derecesi burada belirlenir.

Ret Hâlinde İtiraz ve İdari Dava: SGK’nın olumsuz kararına karşı önce SGK Yüksek Sağlık Kuruluna itiraz edilebilir; itirazın da reddi ya da işlemin hukuka aykırı olduğu düşünülen hâllerde, yetkili idare mahkemesinde iptal davası açılabilir. Dava sürelerinin hak düşürücü olması nedeniyle, ret kararının tebliğinden itibaren yasal süreler kaçırılmamalıdır. Bu teknik ve süreye bağlı süreçte, bir Ankara idare avukatından destek almak, hak kaybının önlenmesi ve sürecin doğru yönetilmesi açısından büyük önem taşır.

ÖNEMLİ — İLLİYET BAĞI, RAPOR VE SÜRE BELİRLEYİCİDİRTSK personeli malulen emeklilik ve vazife malullüğü süreçlerinde üç husus belirleyicidir: maluliyetin görevle illiyet bağı, sağlık kurulu raporunun (%60 kaybı ve “görev yapamaz” ifadesini) doğru içermesi ve itiraz/dava sürelerine uyulması. Özellikle “hastane %60 verdi, SGK kabul etmedi” ya da “vazife malullüğü talebi adi malullük sayıldı” gibi durumlarda, idari itiraz ve iptal davası yoluyla hak aramak mümkündür. Bu nedenle sürecin en baştan doğru kurgulanması kritiktir.

HY
Yazarlar Hakkında
Avukat Hüseyin Yurtseven — Parla Hukuk & Danışmanlık, AnkaraBu rehber, Ankara Barosu’na kayıtlı Avukat Hüseyin Yurtseven tarafından hazırlanmış ve hukuki doğruluğu onaylanmıştır. Parla Hukuk olarak idare hukuku, askeri idare hukuku, TSK personeli malulen emeklilik ve vazife malullüğü, SGK işlemlerine itiraz, iptal davaları ve tam yargı davaları dahil olmak üzere idare hukuku alanında müvekkillerimize Ankara’da hukuki destek sunmaktayız. Buradaki bilgiler genel bilgilendirme niteliğindedir, hukuki tavsiye değildir; maaş rakamları ve limitler dönemsel değiştiğinden güncel mevzuattan teyit edilmeli, her somut olay kendi koşulları içinde değerlendirilmelidir.

Ankara İdare AvukatıTSK Malulen EmeklilikVazife Malullüğüİdare HukukuSGK Davaları

TSK personeli malulen emeklilik, vazife malullüğü, SGK sağlık kurulu kararına itiraz ve idari dava süreciniz için Ankara idare avukatı Avukat Hüseyin Yurtseven ile iletişime geçebilirsiniz.

Ankara İdare Avukatı

Sıkça Sorulan Sorular

TSK personeli malulen emeklilik şartları nelerdir?
Temel şart %60 çalışma gücü kaybının SGK Sağlık Kurulunca tespitidir. Adi malullükte: ayrıca 10 yıl sigortalılık + 1.800 gün prim aranır. Vazife malullüğünde (görevle illiyet bağı varsa): prim/süre şartı ARANMAZ. Yaş şartı yok. Maluliyet göreve başladıktan sonra gelişmiş olmalı; rapor ve SGK onayı şart. Er/erbaşta primsiz aylık (5434 s.K.).
Vazife malullüğü nedir?
Kamu görevlisinin (özellikle TSK, polis, jandarma) görevi sırasında ya da görevi nedeniyle malul olmasıdır (5510 s.K. m.47). Adi malullüğün nitelikli türüdür; farkı illiyet bağıdır. En önemli özelliği: prim/süre şartı aranmaz; ilk gün bile hak doğar. Maaş daha yüksek, haklar (tazminat, istihdam, konut) geniştir.
Malulen emeklilik için çalışma gücü kaybı yüzde kaç olmalıdır?
En az %60 (SGK Sağlık Kurulu tespiti). Kamu görevlilerinde ayrıca “vazifesini yapamayacak şekilde” kayıp ölçütü de değerlendirilir. Hastane raporu tek başına yetmez; nihai kararı SGK verir (“hastane %60 verdi, SGK kabul etmedi” sık sorundur). Rahatsızlık göreve başladıktan sonra çıkmalı. %60 altı belirli oranlar engelli emeklilik kapsamındadır.
Vazife malullüğünde prim günü veya hizmet süresi şartı aranır mı?
Hayır, aranmaz (vazife malullüğünün en ayırt edici özelliği). Adi malullükte 10 yıl + 1.800 gün gerekirken, vazife malullüğünde ilk gün bile görev başında malul olan hak kazanır. Aylık, personel ~30 yıl (10.800 gün) çalışmış gibi hesaplanır. Er/erbaşta primsiz aylık (5434 s.K. m.56).
Vazife malullüğü ile adi malullük arasındaki farklar nelerdir?
İlliyet: vazifede görevle bağlantılı, adide ilgisiz. Prim/süre: vazifede yok, adide 10 yıl/1.800 gün. Maaş: vazifede yüksek (+zam), adide standart. Tazminat: vazifede 2330 nakdi tazminat var, adide yok. Sosyal haklar: vazifede istihdam/konut/eğitim/seyahat var, adide yok. Nitelendirme hakları kökten değiştirir.
Vazife malulü sayılmak için aranan şartlar nelerdir?
Temel kural illiyet bağı. Haller: (1) görev sırasında/nedeniyle olay, (2) amirin verdiği görevin ifası, (3) kurum taşıtıyla intikalde kaza, (4) görevden doğan meslek hastalığı. Uygulanmaz: alkol/madde, emir dışı hareket, menfaat/zarar çabası, görevden önceki rahatsızlık. İdari tahkikat + sağlık raporu ile ispat şart.
Vazife malullüğü başvurusu nasıl yapılır ve reddedilirse ne yapılır?
(1) İdari tahkikat (tutanak, tanık, görev belgesi). (2) Durum Bildirir Sağlık Kurulu Raporu (“görev yapamaz”). (3) SGK Sağlık Kurulu kararı (derece tespiti). Başvuru: aktif çalışan kuruma, ayrılan SGK’ya. Ret hâlinde: önce SGK Yüksek Sağlık Kuruluna itiraz, sonra idare mahkemesinde iptal davası. Süreler hak düşürücüdür.
Vazife malulü personelin hakları nelerdir?
Vazife malullüğü aylığı (yüksek + maluliyet zammı), nakdi tazminat (2330 s.K.), ücretsiz sağlık + katılım payı muafiyeti, yakınlarına kamuda istihdam, TOKİ faizsiz konut kredisi, ücretsiz seyahat kartı (gazi kartı), çocuklara eğitim yardımı, elektrik/su indirimi, ÖTV’siz araç. Bu haklar doğru nitelendirme ve eksiksiz başvuruyla alınır.

Malulen emeklilik ve vazife malullüğü haklarınız, SGK itiraz ve idari dava süreciniz için Ankara idare avukatı Avukat Hüseyin Yurtseven ile iletişime geçebilirsiniz.

Ankara İdare Avukatı

Parla Hukuk & Danışmanlık — İletişim

Adres: Beştepe Mah. Meriç Cad. No: 5 Milaslı 2000 Plaza A Blok No: 12 (4. Kat) Yenimahalle / Ankara
Telefon: 0 (312) 212 91 07  |  GSM: 0 507 158 00 87
E-posta: parlahukuk@gmail.com  |  @parlahukuk

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir