İdare Hukuku
Yayınlayan author-avatar
0
POMEM/PMYO Boy ve Kilo (BKİ) Elenme İtiraz ve İptal Davası

POMEM / PMYO BOY VE KİLO ELENME — İTİRAZ VE İPTAL DAVASI 2026POMEM ve PMYO ön sağlık aşamasında boy veya kilo sınırlarından dolayı elenen adaylar, kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde iptal davası açma hakkına sahiptir. Bu süreçte dava dilekçesine yürütmenin durdurulması talebi mutlaka eklenmelidir.

Dava ve itiraz süreci bakımından öne çıkan hususlar şunlardır:

  • Ön Sağlık İtirazı: Komisyon kararından hemen sonra, mümkünse aynı gün itiraz hakkı kullanılır; sonuç olumsuzsa resmi tebligat süreci başlar.
  • Dava Süresi: Elenme kararının adaya yazılı bildiriminden itibaren 60 günlük yasal süre içinde idari yargıya başvurulur.
  • Görevli Mahkeme: Bu uyuşmazlıklarda davalar Ankara İdare Mahkemeleri aracılığıyla yürütülür.
  • Yürütmenin Durdurulması: Sınav takvimi hızlı ilerlediği için hak kaybı yaşamamak adına dava dilekçesinde yürütmenin durdurulması talep edilmelidir.
BU YAZIMIZDA NELER BULACAKSINIZ

  1. Temel Kriterler: Boy Şartı ve Beden Kitle İndeksi (BKİ)
  2. Ön Sağlık Aşaması Nedir?
  3. Boy Ölçümünde Elenme ve İtiraz
  4. Kilo (BKİ) Ölçümünde Elenme ve İtiraz
  5. BKİ Nasıl Hesaplanır? Hesaplama Hatası
  6. Ölçüm Hatası Nasıl İspatlanır?
  7. Ön Sağlık İtirazı: Aynı Gün Yapılması
  8. İptal Davası Süresi ve Yetkili Mahkeme
  9. Hakem Hastane ve Yeniden Ölçüm
  10. Yürütmeyi Durdurma ve Sürece Geri Dönüş
  11. Adım Adım İtiraz ve Dava Süreci
  12. Gerekli Belgeler
  13. Danıştay Emsal Kararları
  14. Sıkça Sorulan Sorular
E: 167 / K: 162 cmBoy şartı
18 – 27BKİ aralığı
60 GünDava açma süresi
Ankara İdareYetkili mahkeme

Temel Kriterler: Boy Şartı ve Beden Kitle İndeksi (BKİ)

Ön sağlık değerlendirmesinde boy ve kilo, adayın fiziksel uygunluğunu belirleyen ilk ölçütlerdendir.

Kriter Genel Uygulama
Erkek aday boy şartı En az 167 cm
Kadın aday boy şartı En az 162 cm
Beden Kitle İndeksi (BKİ) Genellikle 18 ile 27 arasında
Kilo değerlendirmesi Doğrudan kilo değil, BKİ üzerinden yapılır
İlgili Dönemin İlanı Esastır: Boy sınırı ve BKİ aralığı gibi değerler, ilgili yılın alım ilanı ve yönetmeliğine göre değişebilir. Bu nedenle başvurduğunuz döneme ait resmi ilanda belirtilen sınır değerler mutlaka esas alınmalıdır. Yukarıdaki değerler genel uygulamayı yansıtır; kesin sınırlar için dönem ilanı kontrol edilmelidir.

Ön Sağlık Aşaması Nedir?

Ön sağlık aşaması, adayın fiziki yeterlilik ve mülakat gibi sonraki aşamalara geçmeden önce, temel sağlık ve fiziksel ölçüt uygunluğunun değerlendirildiği aşamadır. Boy ve kilo (BKİ) ölçümü bu aşamanın en somut ve en çok itiraz edilen kısmıdır.

Neden En Çok İtiraz Edilen Aşama?

Boy ve kilo, tamamen ölçülebilir verilerdir; takdire dayalı bir değerlendirme içermez. Bu nedenle bir aday sınıra çok yakın bir değerle elendiğinde, ölçümün doğruluğu belirleyici hâle gelir. Birkaç milimetrelik boy farkı ya da ölçüm koşullarındaki bir hata, adayın haksız yere elenmesine yol açabilir. Ölçülebilir olması, aynı zamanda hatanın da somut biçimde ispatlanabilmesi demektir.

Boy Ölçümünde Elenme ve İtiraz

Boy ölçümünde elenme, çoğunlukla sınıra çok yakın değerlerde ve ölçüm koşullarından kaynaklanan hatalarla ortaya çıkar.

Boy Ölçümünde Sık Görülen Hatalar

Ayakkabı ya da çorapla ölçüm yapılması, adayın doğru dik duruşta olmaması, başın konumunun yanlış ayarlanması, ölçüm cihazının (boy ölçer) kalibrasyonsuz olması ya da ölçümün aceleyle tek seferde yapılması gibi durumlar, sonucu birkaç milimetre kaydırarak elenmeye yol açabilir. Günün farklı saatlerinde boyun bir miktar değişebildiği de bilinen bir gerçektir.

Sınıra Yakın Değerler Kritiktir: 167 cm sınırında 166,7 cm ölçülen bir erkek aday ya da 162 cm sınırında 161,8 cm ölçülen bir kadın aday için ölçüm hassasiyeti belirleyicidir. Bu tür sınıra yakın elenmelerde, bağımsız bir sağlık kuruluşundan alınacak doğru ölçüm, davanın en güçlü delilidir.

Kilo (BKİ) Ölçümünde Elenme ve İtiraz

Kilo değerlendirmesi doğrudan kilo üzerinden değil, Beden Kitle İndeksi (BKİ) üzerinden yapılır. Bu, önemli bir ayrımdır.

BKİ Neden Doğrudan Kilodan Farklıdır?

BKİ, kilonun yanı sıra boyu da hesaba katar. Bu nedenle “kilom fazla” diye elenen bir aday, aslında boyuna oranla BKİ sınırları içinde olabilir. BKİ değerinin genellikle 18 ile 27 arasında olması istenir; bu aralığın altında (zayıf) ya da üstünde (fazla kilolu) kalan aday elenebilir. Ancak hesabın doğru yapılması ve doğru boy değerinin kullanılması şarttır.

BKİ Nasıl Hesaplanır? Hesaplama Hatası

BKİ Hesaplama Formülü

Beden Kitle İndeksi, kilonun (kg) boyun metre cinsinden karesine bölünmesiyle hesaplanır: BKİ = kilo / (boy x boy). Örneğin 75 kg ağırlığında ve 1,80 m boyundaki bir adayın BKİ değeri, 75 / (1,80 x 1,80) = yaklaşık 23,1 olur. Bu değer 18-27 aralığında olduğundan aday bu kritere uygundur.

Boy Hatası BKİ’yi Bozar: Formülde boy paydada kare olarak yer aldığından, boy ölçümündeki küçük bir hata BKİ sonucunu belirgin biçimde değiştirebilir. Yanlış (düşük) ölçülen bir boy, BKİ’yi olduğundan yüksek gösterir ve adayı haksız yere “fazla kilolu” konumuna sokabilir. Bu nedenle boy ve kilo ölçümlerinin doğruluğu ile BKİ hesabının doğruluğu ayrı ayrı denetlenmelidir.
Ölçüm Hatası Nasıl İspatlanır?

Ölçüm Hatası Nasıl İspatlanır?

Ölçüm Hatası Nasıl İspatlanır?

İptal Gerekçesi Nasıl İspatlanır?
Boy ölçüm hatası Bağımsız sağlık kuruluşu raporu, cihaz kalibrasyon belgesi, ölçüm koşulları
Kilo / tartı hatası Kalibrasyonlu tartı ile alınan güncel ölçüm, ölçüm koşulları
BKİ hesaplama hatası Doğru boy ve kilo değerleriyle yeniden hesap
Ölçüm koşulu / usul hatası Tutanak, varsa kamera kaydı, tanık beyanı

Bağımsız Ölçüm Raporunun Değeri

Elenme sonrası, mümkün olan en kısa sürede tam teşekküllü bir sağlık kuruluşundan kalibrasyonlu cihazlarla alınacak boy ve kilo ölçümü, davanın temel delilidir. Bu rapor, adayın gerçekte sınır değerleri sağladığını ortaya koyarsa, idarenin ölçümünün hatalı olduğu iddiası güçlenir. Dava sürecinde mahkemeden hakem hastaneye sevkle yeniden ölçüm de talep edilebilir.

Sağlık şartları nedeniyle elenme, dilim belirtir rapor ve hakem hastane sürecinin kapsamlı incelemesi için: POMEM Sağlık Şartları Nedeniyle Elenme ve Rapora İtiraz Davası

Ön Sağlık İtirazı: Aynı Gün Yapılması

Boy veya kilo ölçümünde haksız bir sonuçla karşılaşıldığında, ilk ve en etkili adım sınav günü itirazdır.

Aynı Gün İtiraz Neden Önemli?

Ölçümün hatalı olduğunu düşünen aday, mümkünse komisyon kararından hemen sonra, aynı gün içinde itiraz hakkını kullanmalıdır. Bu itirazın tutanağa geçirilmesi, ilerleyen dava sürecinde adayın ölçüme itibar etmediğini ve durumu zamanında bildirdiğini gösteren güçlü bir delildir. İtirazın sonuçsuz kalması hâlinde resmi tebligat süreci ve dava yolu işlemeye başlar.

İptal Davası Süresi ve Yetkili Mahkeme

“Dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gündür.”
2577 SAYILI İYUK MADDE 7/1 — DAVA AÇMA SÜRESİ
Konu Kural
Dava açma süresi Elenme kararının bildiriminden itibaren 60 gün (hak düşürücü)
Yetkili mahkeme İşlemi yapan idarenin bulunduğu yer; uygulamada Ankara İdare Mahkemeleri
Ön sağlık itirazı / idari başvuru Süreyi durdurur; ret/zımni ret sonrası kalan süreyle dava
Sürenin başlangıcı Tebliğ ya da öğrenme (ilan) tarihi
Sınav Takvimi Hızlı İlerler: Boy/kilo elenmesi sonrası fiziki yeterlilik ve mülakat aşamaları kısa sürede yapılır. Bu nedenle 60 günlük süreyi beklemek yerine, elenme sonrası hızla harekete geçmek ve yürütmeyi durdurma talepli dava açmak, sonraki aşamaları kaçırmamak bakımından önemlidir.
Dava açma süresi, İYUK 11 idari başvuru ve sürenin başlangıcı hakkında ayrıntılı bilgi için: İptal Davası Açma Süresi ve Hak Düşürücü Süreler

Hakem Hastane ve Yeniden Ölçüm

Mahkeme Kanalıyla Yeniden Ölçüm

Boy ve kilo elenmesine ilişkin davalarda, mahkemeden adayın hakem hastaneye ya da tam teşekküllü bir sağlık kuruluşuna sevkiyle kalibrasyonlu cihazlarla yeniden ölçüm yapılması talep edilebilir. Bağımsız ve resmi bir kuruluşta yapılan ölçümün, adayın sınır değeri sağladığını göstermesi, idarenin ölçümünün hatalı olduğu sonucunu güçlendirir ve iptal ihtimalini yükseltir.

Yürütmeyi Durdurma ve Sürece Geri Dönüş

Boy/kilo davalarında yürütmeyi durdurma talebi, adayın sonraki aşamaları kaçırmaması için hayati önem taşır.

“Danıştay veya idari mahkemeler, idari işlemin uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, davalı idarenin savunması alındıktan sonra gerekçe göstererek yürütmenin durdurulmasına karar verebilirler.”
2577 SAYILI İYUK MADDE 27/2 — YÜRÜTMENİN DURDURULMASI
YD Şartı Boy/Kilo Davasındaki Karşılığı
Telafisi güç/imkansız zarar Fiziki yeterlilik ve mülakat aşamalarının kaçırılması, dönemin geçmesi
Açık hukuka aykırılık Ölçüm hatası, kalibrasyonsuz cihaz, yanlış BKİ hesabı, bağımsız raporla çelişki
Yürütmeyi durdurma şartları, İYUK 27 ve 28 uygulama süresi hakkında ayrıntılı bilgi için: İptal Davalarında Yürütmeyi Durdurma (YD) Kararı ve Önemi
Adım Adım İtiraz ve Dava Süreci

Adım Adım İtiraz ve Dava Süreci

Adım Adım İtiraz ve Dava Süreci

1

Sınav Günü İtirazınızı Kayda Geçirin

Ölçümün hatalı olduğunu düşünüyorsanız, mümkünse aynı gün komisyona itiraz edin ve tutanağa geçirtin.

2

Bağımsız Ölçüm Raporu Alın

En kısa sürede tam teşekküllü bir sağlık kuruluşundan kalibrasyonlu cihazlarla boy ve kilo ölçümü yaptırın; raporu saklayın.

3

Elenme Kararının Tebliğ Tarihini Belgeleyin

Elenme kararının ilan/tebliğ tarihi 60 günlük sürenin başlangıcıdır. İlan görüntüsü ve tebligat saklanır.

4

YD Talepli İptal Davasını Açın

Ankara İdare Mahkemesi’nde açılacak dilekçeye iptal ve yürütmeyi durdurma talebi eklenir; hakem hastaneye sevkle yeniden ölçüm istenir.

5

Karar ve Sürece İade

YD ya da iptal kararı çıkarsa idare, İYUK 28 uyarınca en geç 30 gün içinde kararın gereğini yerine getirir ve aday sonraki aşamalara alınır.

Gerekli Belgeler

BOY / KİLO ELENME İPTAL DAVASI İÇİN GEREKLİ BELGELER

  • Ön sağlık elenme kararı ve tebligat belgesi (tarih görünür)
  • Sınav günü tutulan itiraz kaydı / tutanak örneği (varsa)
  • Bağımsız sağlık kuruluşundan alınan güncel boy ve kilo ölçüm raporu
  • İlgili döneme ait POMEM/PMYO alım ilanı (boy/BKİ sınırları için)
  • Diğer aşamaların geçildiğini gösteren belgeler (KPSS sonucu vb.)
  • İdareye yapılan ön sağlık itirazı ve ret cevabı (varsa)
  • Nüfus cüzdanı fotokopisi ve vekaletname

Danıştay Emsal Kararları

DANIŞTAY — ÖLÇÜM ARAÇLARININ GÜVENİLİRLİĞİ DENETLENİRNesnel ölçüme dayalı değerlendirmelerde kullanılan cihazların doğru ve güvenilir ölçüm yaptığının idarece ortaya konması gerektiğini; kalibrasyonu ya da bakımı belgelenemeyen araçlarla yapılan ölçümlere dayalı elenme kararlarının hukuka aykırı bulunabileceğini ifade etmiştir.

DANIŞTAY — SINIRA YAKIN ELENMEDE YENİDEN ÖLÇÜM YAPILMALIDIRBoy ve kilo gibi ölçülebilir kriterlerde sınır değere çok yakın elenmelerde, ölçümün doğruluğunun tartışmalı olması hâlinde adayın bağımsız ve tam teşekküllü bir sağlık kuruluşunda yeniden ölçülmesi gerektiğini; tek bir ölçüme dayalı kesin elenmenin hukuki güvenlik bakımından yeterli olmadığını ortaya koymuştur.

DANIŞTAY — BAĞIMSIZ RAPOR İDARE ÖLÇÜMÜYLE ÇELİŞİRSE DEĞERLENDİRİLİRAdayın resmi ve bağımsız bir sağlık kuruluşundan aldığı ölçüm raporunun, idarenin ölçümüyle çelişmesi hâlinde bu çelişkinin giderilmesi gerektiğini; adayın sınır değerleri sağladığını gösteren güvenilir raporun elenme kararının iptalini gerektirebileceğini hükme bağlamıştır.

DANIŞTAY — ELENME KARARI İLGİLİ MEVZUATA DAYANMALIDIRÖn sağlık aşamasındaki elenme kararının, ilgili dönemin alım ilanı ve yönetmeliğinde öngörülen somut kriterlere dayanması gerektiğini; dayanağı gösterilmeyen ya da mevzuata aykırı ölçütlere dayalı elenme kararlarının hukuka aykırı olduğunu belirtmiştir.

DANIŞTAY — İPTAL KARARI 30 GÜN İÇİNDE UYGULANIRİYUK 28 uyarınca iptal ve yürütmeyi durdurma kararlarının idareye tebliğinden itibaren en geç otuz gün içinde uygulanması gerektiğini; bu süreyi geçiren idarenin tazminat sorumluluğu doğacağını ve kararı uygulamayan kamu görevlisinin kişisel sorumluluğunun gündeme geleceğini ortaya koymuştur.

Sıkça Sorulan Sorular

POMEM boy sınırı ve kilo (BKİ) şartı nedir?
Genel uygulamaya göre erkeklerde en az 167 cm, kadınlarda en az 162 cm boy aranır. Kilo, doğrudan değil BKİ üzerinden değerlendirilir; BKİ’nin genellikle 18 ile 27 arasında olması istenir. Sınır değerler ilgili yılın alım ilanına göre değişebileceğinden döneme ait ilan esas alınmalıdır.
Boy veya kilo ölçümünde elendim, itiraz edebilir miyim?
Evet. Mümkünse aynı gün komisyona itiraz edin; ardından tebliğden itibaren 60 gün içinde iptal davası açabilirsiniz. Ölçüm hatası, kalibrasyonsuz cihaz, uygunsuz ölçüm koşulu ya da yanlış BKİ hesabı dava konusu edilebilir. Dilekçede yürütmenin durdurulması da istenmelidir.
Boy ve kilo elenmesinde iptal davası açma süresi kaç gündür?
Elenme kararının yazılı bildiriminden itibaren 60 gündür (İYUK m.7, hak düşürücü). Ön sağlık itirazı ya da idari başvuru süreyi durdurur; ret/zımni ret sonrası kalan süreyle işler. Sınav takvimi hızlı ilerlediğinden beklemeden harekete geçmek yerinde olur.
Boy veya kilo elenmesinde hangi mahkeme yetkilidir?
İşlemi yapan idarenin bulunduğu yer idare mahkemesi yetkilidir; uygulamada Ankara İdare Mahkemeleridir. Dilekçede iptalle birlikte yürütmenin durdurulması istenmelidir; sınav takvimi ilerlediğinden hızlı koruma önem taşır.
Ölçüm hatası olduğunu nasıl ispatlarım?
İddia; cihaz kalibrasyon belgeleri, bağımsız sağlık kuruluşundan alınan güncel ölçüm raporu, ölçüm koşulları ve varsa kamera kaydı ile desteklenir. Dava sürecinde mahkemeden hakem hastaneye sevkle yeniden ölçüm istenebilir. Bağımsız ölçümün sınır değeri sağladığını göstermesi iptal ihtimalini güçlendirir.
BKİ hesabı yanlış yapılırsa ne olur?
BKİ, kilonun boyun metre cinsinden karesine bölünmesiyle hesaplanır. Boy paydada kare olduğundan, boy ölçümündeki küçük hata bile BKİ’yi belirgin değiştirir. Yanlış boy ölçümü adayı haksız yere “fazla kilolu” gösterebilir. Doğru ölçüm ve hesapla sınır içinde kalındığı ortaya konursa işlem hukuka aykırı sayılabilir.
Boy veya kilo davasını kazanan aday sürece geri döner mi?
İptal ya da YD hâlinde aday, ön sağlığı geçmiş sayılarak sonraki aşamalara (fiziki yeterlilik, mülakat) katılabilir. YD çıkarsa idare 30 gün içinde uygular. Ancak iptal doğrudan atama doğurmaz; kalan aşamalar tamamlanmalıdır. Sonuç garantisi verilemez; her dosya kendi ölçüm ve delil durumuna göre değerlendirilir.
HY
Yazarlar Hakkında
Avukat Hüseyin Yurtseven — Parla Hukuk & Danışmanlık, AnkaraBu içerik, Ankara Barosu’na kayıtlı Avukat Hüseyin Yurtseven tarafından hazırlanmış ve hukuki doğruluğu onaylanmıştır. Parla Hukuk olarak POMEM ve PMYO ön sağlık aşamasında boy ve kilo (BKİ) elenmesi ve iptal davaları dahil olmak üzere idare hukuku alanında; ölçüm itirazı, hakem hastane sevki ve yürütmeyi durdurma süreçlerinde müvekkillere hizmet sunmaktayız. Buradaki bilgiler hukuki tavsiye niteliği taşımaz; her somut olay kendi koşulları içinde değerlendirilmelidir.

İdare HukukuÖn Sağlık ElenmeBoy ve KiloBeden Kitle İndeksiAnkara İdare Avukatı

POMEM veya PMYO ön sağlık aşamasında boy ya da kilo (BKİ) nedeniyle elendiyseniz iptal davası süreciniz için Avukat Hüseyin Yurtseven ile iletişime geçebilirsiniz.

Hukuki Danışmanlık Alın

Parla Hukuk & Danışmanlık — İletişim

Adres: Beştepe Mah. Meriç Cad. No: 5 Milaslı 2000 Plaza A Blok No: 12 (4. Kat) Yenimahalle / Ankara
Telefon: 0 (312) 212 91 07  |  GSM: 0 507 158 00 87
E-posta: parlahukuk@gmail.com  |  @parlahukuk

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir