Aile Hukuku
Yayınlayan author-avatar
0
Boşanmada Evden Uzaklaştırma Kararı Nasıl Alınır?

 

Boşanma davasında evden uzaklaştırma kararı; şiddet veya şiddet tehdidiyle karşılaşan eşin can güvenliğini sağlamak amacıyla kusurlu eşin ortak konuttan ve belirlenen alanlardan uzaklaştırılmasını öngören bir koruma tedbiridir. 6284 sayılı Kanun kapsamında verilen bu karar; polis karakolundan, jandarma karakolundan veya Aile Mahkemesi’ne dilekçeyle başvurularak alınabilir. İlk seferde en fazla 6 ay için geçerli olup ihlal hâlinde 3 ila 10 gün zorlama hapsi uygulanabilir.

BU YAZIMIZDA NELER BULACAKSINIZ

  1. Evden Uzaklaştırma Kararı Nedir?
  2. Yasal Dayanak: 6284 Sayılı Kanun
  3. Evden Uzaklaştırma Kararının Şartları
  4. Evden Uzaklaştırma Kararı Nasıl ve Nereden Alınır?
  5. Polis / Jandarma Aracılığıyla Uzaklaştırma
  6. Aile Mahkemesi Aracılığıyla Uzaklaştırma
  7. Evden Uzaklaştırma Kararının Süresi
  8. Karara Uyulmazsa Ne Olur? Zorlama Hapsi
  9. Müşterek Konutun Şiddet Mağduruna Tahsisi
  10. Yaklaşma Yasağı ve Diğer Koruma Tedbirleri
  11. Boşanma Davasıyla İlişkisi
  12. Yargıtay ve Mahkeme Kararları
  13. Sık Sorulan Sorular

Evden Uzaklaştırma Kararı Nedir?

Evden uzaklaştırma kararı; aile içi şiddete maruz kalan ya da şiddet tehdidiyle karşılaşan bireyin korunması amacıyla hâkim veya yetkili makam tarafından verilen, şiddet uygulayan kişinin ortak konuttan ve belirlenen güvenlik alanlarından uzaklaştırılmasını zorunlu kılan acil bir koruma tedbiridir. Bu tedbir yalnızca boşanma davasıyla sınırlı değildir; evli ya da fiilen birlikte yaşayan çiftler arasında, evlilik dışı ilişkilerde ve aile içindeki diğer şiddet biçimlerinde de uygulanabilir.

Kararın amacı, şiddet mağdurunu derhal koruma altına almaktır. Bu nedenle delil toplanması beklenmeksizin gecikmeksizin ve ivedilikle verilebilir. Mağdurun fiziksel olarak etkilenmiş olması da şart değildir; şiddet tehdidinin varlığı tek başına yeterli gerekçeyi oluşturabilir.

6284Yasal dayanak kanun
6 AyAzami ilk süre
3-10 Günİhlalde zorlama hapsi
Beyan EsastırDarp raporu şart değil

Yasal Dayanak: 6284 Sayılı Kanun

8 Mart 2012 tarihinde yürürlüğe giren 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun, Türkiye’de aile içi şiddetle mücadelenin temel yasal çerçevesini oluşturmaktadır. Bu kanun, daha önce uygulanan 4320 sayılı Ailenin Korunmasına Dair Kanun’un yerine geçmiş ve koruma kapsamını önemli ölçüde genişletmiştir.

“Şiddet uygulayanın; müşterek konuttan veya bulunduğu yerden derhâl uzaklaştırılarak bu yerlere yaklaştırılmamasına ve şiddet mağdurunun bulunduğu yere yaklaşmamasına karar verilebilir.”
6284 SAYILI KANUN MADDE 5/1-a — UZAKLAŞTIRMA VE YAKLAŞMA YASAĞI

Kanun; uzaklaştırma ve yaklaşma yasağının yanı sıra iletişim yasağı, silah bırakma yükümlülüğü ve müşterek konutun mağdura tahsisi gibi destekleyici tedbirleri de kapsamaktadır. Bu tedbirlerin birkaçı aynı anda birlikte uygulanabilir.

6284 sayılı Kanun’un tam metnine mevzuat.gov.tr üzerinden ulaşabilirsiniz.
Evden Uzaklaştırma Kararının Şartları

Evden Uzaklaştırma Kararının Şartları

Evden Uzaklaştırma Kararının Şartları

Evden uzaklaştırma kararı verilebilmesi için özel hukuki şartlar listesi oldukça sınırlı tutulmuştur. Kanunun amacı acil koruma sağlamak olduğundan şartlar bilinçli olarak esnetilebilir biçimde düzenlenmiştir:

Şiddet veya Şiddet Tehdidinin Varlığı

Fiziksel şiddet mevcut olmasa dahi psikolojik şiddet, ekonomik şiddet, cinsel şiddet veya tehdit bu kapsamda değerlendirilir. Kanun, şiddet kavramını geniş yorumlamakta ve salt sözel tehditler ile süregelen psikolojik baskıyı da kapsam içine almaktadır.

Darp Raporu Zorunlu Değildir

Bu, en sık yanlış anlaşılan noktadır. Uzaklaştırma kararı için darp raporu, tanık beyanı ya da başka bir fiziki delil sunmak zorunlu değildir. Mağdurun beyanı esas alınabilir. Mahkemeler ve savcılıklar bu koruma tedbirini ivedi olarak verirken delil standardını aşırı yüksek tutmamaktadır.

Şiddetin Türü Sınırlayıcı Değildir

Uzaklaştırma kararı yalnızca fiziksel şiddette değil; tehdit, takip etme, iletişim kurmaya zorlama, psikolojik baskı ve ekonomik şiddet hâllerinde de verilebilir. Yargıtay bu alanı geniş yorumlamaktadır.

Evlilik Şartı Yoktur

6284 sayılı Kanun; evli çiftlerin yanı sıra fiilen birlikte yaşayan çiftlere, eski eşlere ve hatta aile bireyleri arasındaki şiddet vakalarına da uygulanır. Dolayısıyla boşanma davası açılmamış olması bu kararın alınmasına engel değildir.

Evden Uzaklaştırma Kararı Nasıl ve Nereden Alınır?

Evden uzaklaştırma kararı üç farklı yoldan alınabilir. Her yol, olayın aciliyetine ve mağdurun tercihine göre seçilebilir:

1

Polis Karakoluna veya Jandarma Karakoluna Başvuru

Acil durumlarda en hızlı yoldur. Mağdur 7/24 karakola giderek ya da 155 (polis) veya 156 (jandarma) hattını arayarak başvurabilir. Güvenlik güçleri mağdurun ifadesini alarak savcılığa iletir; savcılık tedbir kararı için hâkime başvurur. Bu süreç saatler içinde tamamlanabilir.

2

Cumhuriyet Savcılığına Başvuru

Adliyeye gidilerek Cumhuriyet Savcılığı’na doğrudan başvurulabilir. Savcılık durumu değerlendirerek ivedi tedbir kararı alınması için nöbetçi hâkime başvurur. Boşanma davası olmasa da bu yol kullanılabilir.

3

Aile Mahkemesine Dilekçeyle Başvuru

Mağdur ya da avukatı aracılığıyla doğrudan Aile Mahkemesi’ne dilekçe verilebilir. Dilekçede olayların ayrıntılı biçimde açıklanması ve varsa delillerin eklenmesi önerilir. Boşanma davasıyla birlikte ya da bağımsız olarak talep edilebilir.

ALO 183 — Şiddet Önleme Hattı: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın 7/24 açık şiddet önleme ve izleme merkezi hattıdır. Şiddete maruz kalan kişiler bu hattan hem bilgi alabilir hem de yönlendirme talep edebilir.

Polis/Jandarma Aracılığıyla Uzaklaştırma Süreci

Fiziksel müdahale gerektiren anlık şiddet vakalarında güvenlik güçlerinin öncelikli rolü büyüktür. Süreç şu şekilde işler:

  • Mağdur karakola başvurur ya da telefon eder; gerekirse güvenlik görevlileri olay yerine gider.
  • Güvenlik görevlileri durumu tutanağa bağlar ve mağdurun ifadesini alır.
  • Tutanak savcılığa iletilir; savcılık nöbetçi hâkimden tedbir kararı talep eder.
  • Hâkim kararı verdiğinde karar kolluk kuvvetleri aracılığıyla derhal uygulanır.
  • Şiddet uygulayan kişi konutu terk etmek zorunda kalır; gerekirse zorlama yapılabilir.

Aile Mahkemesi Aracılığıyla Uzaklaştırma Süreci

Doğrudan Aile Mahkemesi’ne başvurulması; boşanma davası yürütülürken ya da süregelen fakat anlık tehlike oluşturmayan şiddet hâllerinde tercih edilen yoldur.

  • Dilekçe Aile Mahkemesi’ne verilir; olaylar, tarihler ve varsa deliller ayrıntılı biçimde açıklanır.
  • Mahkeme, karşı tarafı duymaksızın re’sen (duruşmasız) tedbir kararı verebilir.
  • Karar verildikten sonra kolluk aracılığıyla tebliğ ve uygulama gerçekleştirilir.
  • Karar, itiraz yoluyla şiddet uygulayanın itirazına konu olabilir; ancak itiraz kararın infazını durdurmaz.
Evden Uzaklaştırma Kararının Süresi

Evden Uzaklaştırma Kararının Süresi

Evden Uzaklaştırma Kararının Süresi

Aşama Süre Açıklama
İlk karar En fazla 6 ay Hâkim şartları değerlendirerek 6 aya kadar karar verebilir.
Uzatma Her seferinde en fazla 6 ay Tehlike sürdüğü sürece mahkemeye başvurularak süre uzatılabilir.
Uzatma başvurusu Süre dolmadan Karar süresinin bitmesinden önce uzatma talebinde bulunulmalıdır.
Önemli: 6 aylık sürenin dolmasıyla karar kendiliğinden sona erer. Tehlike ortadan kalkmamışsa sürenin dolmadan uzatma başvurusunda bulunulması şarttır; aksi takdirde yeni bir karar alınması gerekebilir.

Karara Uyulmazsa Ne Olur? Zorlama Hapsi

Evden uzaklaştırma kararını ihlal etmek ciddi hukuki yaptırımlara yol açar:

Zorlama Hapsi

6284 sayılı Kanun’un 13. maddesi uyarınca koruma tedbirine aykırı davranan kişi hakkında 3 günden 10 güne kadar zorlama hapsi uygulanabilir. Bu karar bir ceza değil, uyum sağlatmaya yönelik bir idari yaptırımdır. İhlal tekrarlandığında zorlama hapsi süresini her seferinde artırılarak yeniden uygulanabilir.

İhlal Nasıl Bildirilir?

Uzaklaştırma kararına aykırı bir davranış söz konusu olduğunda mağdur; polis veya jandarma karakoluna ya da doğrudan savcılığa başvurabilir. Güvenlik güçleri ihlali tutanağa bağlar ve zorlama hapsi için mahkemeye bildirimde bulunur. Bu süreç, tedbir kararının uygulanmasını izleyen kolluk birimleri tarafından da re’sen başlatılabilir.

Elektronik Kelepçe Uygulaması

İhlal riski yüksek görülen durumlarda mahkeme, uzaklaştırılan kişi hakkında elektronik izleme (kelepçe) tedbirine hükmedebilir. Bu yolla kişinin konumu anlık olarak takip edilir; belirlenen güvenlik mesafesinin ihlali anında ilgili birimlere bildirilir.

Müşterek Konutun Şiddet Mağduruna Tahsisi

Evden uzaklaştırma kararıyla birlikte ya da ayrı bir tedbir olarak müşterek konutun mağdura ve çocuklara tahsisi de talep edilebilir. Bu talep özellikle şu durumlarda büyük önem taşır:

  • Mağdurun çocuklarla birlikte evde kalmaya devam etmesinin zorunlu olduğu hâller.
  • Mağdurun başka bir konuta geçme imkânının bulunmadığı ekonomik kısıtlılık durumları.
  • Çocukların okullarını değiştirmemesi için aynı konutu sürdürmek gerektiğinde.
Mülkiyet Hakkını Etkilemez: Konutun mağdura tahsisi kararı, taşınmazın mülkiyetini değiştirmez. Bu karar yalnızca fiilî kullanım hakkını düzenler. Evin kimin adına kayıtlı olduğundan bağımsız olarak verilebilir.

Yaklaşma Yasağı ve Diğer Koruma Tedbirleri

6284 sayılı Kanun, evden uzaklaştırma kararıyla eş zamanlı ya da bağımsız olarak uygulanabilecek çok sayıda tamamlayıcı tedbir öngörmektedir:

Tedbir Türü Kapsam
Yaklaşma Yasağı Mağdurun evi, işyeri, çocukların okulu ve belirlenen diğer alanlara yaklaşılmasını yasaklar. Mesafe hâkim tarafından belirlenir.
İletişim Yasağı Telefon, mesaj, e-posta veya üçüncü kişi aracılığıyla iletişim kurmayı yasaklar.
Silah Bırakma Yükümlülüğü Şiddet uygulayan kişinin ruhsatlı silah varsa bunları yetkili makamlara teslim etmesi zorunlu kılınabilir.
Bağımlılık Tedavisi Alkol veya madde bağımlılığı söz konusuysa mahkeme bağımlılık tedavisi yaptırılmasına hükmedebilir.
Öfke Kontrolü Eğitimi Şiddet uygulayan kişi öfke yönetimi programına katılmakla yükümlü tutulabilir.
Nafaka Tedbir kararıyla birlikte ya da akabinde mağdur eş ve çocuklar için tedbir nafakasına hükmedilebilir.

Boşanma Davasıyla İlişkisi

Evden uzaklaştırma kararı ile boşanma davası arasındaki ilişki sıkça yanlış anlaşılmaktadır. Temel ayrımlar şunlardır:

Uzaklaştırma Kararı Boşanmayı Sağlamaz

Bu koruma kararı tek başına boşanma davasını kazandırmaz. Boşanma kararı verilebilmesi için evlilik birliğinin temelinden sarsıldığının ya da TMK’daki özel boşanma nedenlerinden birinin varlığının somut delillerle mahkemede ispatlanması gerekir.

Kusur Belirlemesine Katkısı

Ancak uzaklaştırma kararına konu olan şiddet olayları, boşanma davasında karşı tarafın ağır kusurluluğunun tespitinde güçlü delil niteliği taşır. Karakol tutanakları, savcılık kayıtları ve mahkeme kararları boşanma dosyasına delil olarak sunulabilir.

Birlikte Yürütülebilir

Uzaklaştırma tedbiri ve boşanma davası birbirinden bağımsız olarak yürütülür. Boşanma davası açılmadan önce uzaklaştırma kararı alınabileceği gibi dava süresinde ya da sonrasında da bu tedbire başvurulabilir.

Yargıtay ve Mahkeme Kararları

YARGITAY 2. HUKUK DAİRESİ — PEKİŞTİRİLMİŞ UZAKLAŞTIRMA VE TEDBİR NAFAKASIAile içi şiddet vakalarında evden uzaklaştırma kararıyla eş zamanlı olarak tedbir nafakasına hükmedilmesi gerektiğini vurgulamıştır. Bu karar; koruma tedbirinin ekonomik şiddetten korunmayı da kapsaması gerektiği ilkesini somutlaştırması bakımından önem taşır. Uzaklaştırma kararı verilmesine rağmen nafakaya hükmedilmemesini hatalı bulan Yargıtay, yerel mahkeme kararını bozmuştur.

YARGITAY 2. HUKUK DAİRESİ — PSİKOLOJİK ŞİDDET HALİNDE UZAKLAŞTIRMAFiziksel şiddet bulunmasa dahi sistematik psikolojik baskı, küçük düşürme ve tehdit içeren davranışların 6284 sayılı Kanun kapsamında değerlendirileceğini ve uzaklaştırma kararı için yeterli gerekçe oluşturabileceğini hükme bağlamıştır. Bu kararla psikolojik şiddetin delillenmesi kolaylaşmış ve kapsam genişlemiştir.

YARGITAY 2. HUKUK DAİRESİ — İTİRAZIN İNFAZI DURDURMAYACAĞIUzaklaştırma kararına itiraz edilmesinin kararın icrasını durdurmayacağını açıkça ortaya koymuştur. Şiddet uygulayanın mahkeme kararına itiraz etmesi, karara uymama gerekçesi olamaz. İtiraz sonuçlanana dek karar uygulanmaya devam eder.

YARGITAY 2. HUKUK DAİRESİ — UZAKLAŞTIRMA KARARI VE KUSUR BELİRLEMESİBoşanma davasında; şiddet uygulayanın evden uzaklaştırma kararına konu olan tutumunun, o kişinin ağır kusurlu sayılmasında belirleyici bir unsur olarak değerlendirilmesi gerektiğini vurgulamıştır. Bu karar, koruma tedbiri ile boşanma davası arasındaki hukuki bağı pekiştirmesi bakımından kritik önem taşır.

Sık Sorulan Sorular

Evden uzaklaştırma kararı için darp raporu şart mıdır?
Hayır. Darp raporu sunmak zorunlu değildir. Mağdurun beyanı esas alınabilir; fiziksel, psikolojik ve ekonomik şiddet hâllerinin tamamında bu karar talep edilebilir.
Evden uzaklaştırma kararı kaç günde çıkar?
Polis ya da jandarma kanalıyla yapılan başvurularda karar saatler içinde alınabilir. Aile Mahkemesi’ne dilekçeyle yapılan başvurularda ise mahkeme, ivedi nitelikteki bu talebi en kısa sürede değerlendirerek duruşma yapılmaksızın karar verebilir.
Evden uzaklaştırma kararına uyulmazsa ne olur?
İhlal eden kişi hakkında 3 günden 10 güne kadar zorlama hapsi uygulanabilir. Her ihlalde bu yaptırım tekrar edilebilir. Elektronik izleme (kelepçe) uygulaması da gündeme gelebilir.
Boşanma davası olmadan da evden uzaklaştırma kararı alınabilir mi?
Evet. 6284 sayılı Kanun boşanma davasından bağımsızdır. Şiddet veya tehdit varlığında boşanma davası açılmamış olsa dahi bu tedbir talep edilebilir.
Uzaklaştırma kararı verilirse ev kime kalır?
Uzaklaştırma kararıyla birlikte müşterek konutun şiddet mağduruna ve çocuklara tahsisi de talep edilebilir. Bu karar mülkiyet hakkını değiştirmez; yalnızca fiilî kullanımı düzenler.
Uzaklaştırma kararı boşanma davasında delil olarak kullanılabilir mi?
Evet. Karakol tutanakları, savcılık kayıtları ve uzaklaştırma kararı boşanma davasında karşı tarafın ağır kusurlu sayılması için güçlü delil oluşturur. Bu belgeler dava dosyasına eklenerek mahkemeye sunulabilir.
Uzaklaştırma kararı süresini nasıl uzatabilirim?
Karar süresinin dolmasından önce Aile Mahkemesi’ne başvurularak uzatma talep edilmelidir. Tehlikenin sürdüğü kanıtlanabilirse mahkeme her seferinde en fazla 6 aylık ek süre verebilir.
HY
Yazarlar Hakkında
Avukat Hüseyin Yurtseven — Parla Hukuk & Danışmanlık, AnkaraBu içerik, Ankara Barosu’na kayıtlı Avukat Hüseyin Yurtseven tarafından hazırlanmış ve hukuki doğruluğu onaylanmıştır. Avukat Yurtseven; aile ve boşanma hukuku, nafaka, velayet, mal paylaşımı ve aile içi şiddet davalarında Ankara’da müvekkillere hizmet vermektedir. Buradaki bilgiler hukuki tavsiye niteliği taşımaz; her somut olay kendi koşulları içinde değerlendirilmelidir.

Aile HukukuEvden Uzaklaştırma6284 Sayılı KanunAnkara Boşanma Avukatı

Şiddet veya tehdit içeren bir süreçteyseniz ya da boşanma davanızda evden uzaklaştırma kararı almak istiyorsanız Avukat Hüseyin Yurtseven ile iletişime geçin.

Ankara Boşanma Avukatı

Parla Hukuk & Danışmanlık — İletişim

Adres: Beştepe Mah. Meriç Cad. No: 5 Milaslı 2000 Plaza A Blok No: 12 (4. Kat) Yenimahalle / Ankara
Telefon: 0 (312) 212 91 07  |  GSM: 0 507 158 00 87
E-posta: parlahukuk@gmail.com  |  @parlahukuk

 

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir