Mülakatta Elenme Sebebiyle İptal Davası | 2026

Puanlama Ölçütlerinin Belirsizliği

Mülakat komisyonunun hangi kritere göre puan verdiğinin tutanağa yansıtılmaması ya da değerlendirme ölçütlerinin daha önceden belirlenerek adaylara duyurulmaması, işlemi hukuka aykırı kılmaktadır. Danıştay bu durumu sıklıkla iptal gerekçesi olarak kabul etmektedir.

Yazılı ve Sözlü Puan Arasında Fahiş Fark

Yazılı sınavdan çok yüksek puan alan bir adayın sözlü sınavda orantısız biçimde düşük puan alması, başlı başına hukuki şüphe doğurur. Yargı mercileri bu orantısızlığı değerlendirme yetkisinin kötüye kullanılması olarak nitelendirebilir.

Adaylara Farklı Sorular Sorulması

Aynı pozisyon için mülakata giren adaylara birbirinden belirgin biçimde farklı nitelik ve güçlükte sorular yöneltilmesi, eşit muamele ilkesini ihlal eder ve işlemi sakatlar.

Komisyon Üyelerinin Taraflı Davranışı

Komisyon üyelerinin aday hakkında önceden olumsuz tutum sergilediğine dair somut bulgular, üyelerden birinin adayla kişisel husumeti bulunması ya da çıkar ilişkisi içinde olması iptal nedeni sayılabilir.

Mülakat Tutanağının Usulsüz Düzenlenmesi

Mülakat tutanağının hiç düzenlenmemesi, imzasız bırakılması, adayın aldığı puana ilişkin gerekçeye yer verilmemesi ya da tutanağın sonradan değiştirilerek imzalanması şekil unsurunu sakatlayan durumlardır.

Mülakat Komisyonunun Hukuka Aykırı Oluşturulması

Komisyon üyelerinin sayısının mevzuata uygun olmaması, gerekli uzmanlık şartını taşımayan kişilerin komisyona dahil edilmesi ya da üyelerin göreve atanmasında yetki hatası yapılması başlı başına bir iptal gerekçesidir.

POMEM / PMYO Polis Mülakatı İptal Davası

Polis Meslek Eğitim Merkezleri (POMEM) ve Polis Meslek Yüksekokulları (PMYO) için yapılan mülakatlar, en fazla iptal davası açılan alanların başında gelmektedir. Yazılı sınavdan yüksek puan almasına rağmen mülakata tabi tutulan ve sözlü değerlendirmede elenen adaylar, Ankara İdare Mahkemesi‘nde dava açabilir. Danıştay, bu davalarda pek çok emsal kararıyla komisyonun değerlendirme yetkisini sınırlandırmıştır.

Öğretmen Ataması Mülakat İptal Davası

Millî Eğitim Bakanlığı’nın öğretmen atamalarında uyguladığı sözlü sınav; nesnel ölçütlerin belirlenmediği durumlarda hukuki denetime tabidir. Kılavuzda belirlenen değerlendirme kategorileri dışına çıkan uygulamalar, tutanağın yetersiz tutulması ve adaylara eşit muamele yapılmaması iptal nedeni sayılmaktadır.

Akademisyen (Öğretim Üyesi) Ataması Mülakatı

Üniversitelerde öğretim üyesi alım süreçlerindeki jüri değerlendirmeleri de idari yargı denetimine tabidir. Jüri üyelerinin bilimsel ölçüt belirtmeksizin değerlendirme yapması, adaylar arasında keyfi ayrım gözetilmesi ve raporların hukuka aykırı düzenlenmesi iptal davasına gerekçe oluşturabilir.

Hâkim-Savcı Adaylığı Mülakatı

Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK) tarafından yürütülen hâkim-savcı adaylığı sözlü sınavları da iptal davasına konu olabilmektedir. Bu davalarda özellikle değerlendirme gerekçesinin şeffaflığı ve komisyon üyelerinin tarafsızlığı tartışma konusu olmaktadır.

Emsal Karar 1 — Danıştay 12. Dairesi, E:2013/11187, K:2015/7260

Konu: İnfaz ve Koruma Memuru Öğrenci Alımı Mülakat Sınavının İptali

Esas: Bakırköy Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonu Başkanlığı’nca 07.06.2012 tarihinde yapılan infaz ve koruma memuru öğrenci alımı mülakat sınavına katılan davacı, sözlü sınavda başarısız sayılmıştır. Davacı; mülakat komisyonunun kendisine hangi soruları yönelttiğinin, bu sorulara verdiği yanıtların ve her yanıta karşılık hangi puanın verildiğinin tutanakta yer almadığını, puanlama gerekçesinin hiçbir şekilde açıklanmadığını öne sürerek işlemin iptali istemiyle dava açmıştır. İstanbul 2. İdare Mahkemesi ilk derece yargılamasında davayı reddetmiş; davacı bu kararı temyize taşımıştır.

Danıştay’ın Değerlendirmesi: Danıştay 12. Dairesi, kararında öncelikle sözlü sınavların yargısal denetim dışında tutulamayacağını net biçimde ortaya koymuştur. Daire; bir idari işlem niteliği taşıyan mülakat sınavının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 2. maddesi kapsamında yetki, şekil, sebep, konu ve amaç unsurları yönünden tam denetime tabi olduğunu vurgulamıştır. Kararda, mülakat komisyonunun adaya yönelttiği soruların önceden yazılı olarak hazırlanması, her soruya karşılık verilen cevabın tutanağa geçirilmesi, her cevap için verilen puanın ve gerekçesinin ayrı ayrı tutanakta gösterilmesi zorunluluğuna dikkat çekilmiştir. Daire, komisyonun salt nihai puan belirtmesiyle yetinip gerekçe sunmamasının idari işlemin şekil unsurunu sakatladığına hükmetmiştir. Bunun yanı sıra, mülakat sürecinde denetlenebilirliği sağlamak amacıyla mümkün olan her durumda ses ve görüntü kaydı alınmasının idare açısından hukuki bir yükümlülük niteliği taşıdığı da karar gerekçesinde ayrıca vurgulanmıştır.

Karar Sonucu: Danıştay 12. Dairesi, ilk derece mahkemesinin ret kararını bozmuş; davanın yeniden görülmesi amacıyla dosyayı yerel mahkemeye iade etmiştir. Sonraki yargılama aşamasında mülakat işlemi iptal edilerek davacının yeniden değerlendirmeye alınması sağlanmıştır.

Emsal Değeri: Bu karar; mülakat tutanaklarında gerekçe zorunluluğunu, soruların önceden hazırlanması ilkesini ve sözlü sınavların tam yargısal denetime tabi olduğunu hukuki zemine oturtması bakımından temel bir emsal oluşturmaktadır. Özellikle infaz ve koruma memurluğu, POMEM ve diğer kamu alımı süreçlerinde tutanaksız ya da gerekçesiz değerlendirme yapılması hâlinde bu karar doğrudan dayanak gösterilmektedir.

Emsal Karar 2 — Danıştay 8. Dairesi — Eksik Jüri Üyesiyle Yapılan Mülakat

Konu: Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Uluslararası İlişkiler Anabilim Dalı Yüksek Lisans Programı Öğrenci Alımı Mülakat Sınavının İptali

Esas: Davacı, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü bünyesindeki yüksek lisans programına öğrenci alınması amacıyla yapılan mülakat sınavına katılmış ve başarısız sayılmıştır. Dava sürecinde davalı üniversite savunmasında, mülakat jürisinin başkanlığını yürütmesi gereken öğretim üyesinin, mülakat günü başka bir idari görevde bulunduğunu ve mülakata katılamadığını kabul etmiştir. Bunun sonucunda mülakat, mevzuatta aranan en az üç kişilik jüri koşulu sağlanmaksızın yalnızca iki kişilik bir komisyon tarafından yürütülmüştür.

Danıştay’ın Değerlendirmesi: Danıştay 8. Dairesi temyiz incelemesinde; ilgili yönetmelik ve mevzuat uyarınca mülakat jürilerinin en az üç kişiden oluşmasının zorunlu olduğunu, bu koşulun sağlanmamasının idari işlemin yetki unsurunu sakatladığını tespit etmiştir. Daire, jüri başkanının yokluğunda gerçekleştirilen mülakatta yasal düzenlemelere uyarlık bulunmadığını açıkça ifade etmiştir. Davalı idarenin savunmasında bizzat kabul ettiği bu eksiklik, işlemin sıhhatini başlı başına ortadan kaldırmaktadır. Kararda ayrıca, mülakat komisyonunun hukuka uygun biçimde oluşturulmasının yalnızca şekli bir zorunluluk olmayıp adaylar arasında eşitliği ve nesnel değerlendirmeyi güvence altına alan maddi bir unsur olduğu vurgulanmıştır.

Karar Sonucu: Danıştay, ilk derece mahkemesinin kararını bozarak mülakat işleminin iptaline hükmetmiştir. İdare, usulüne uygun biçimde oluşturulmuş üç kişilik jüriyle yeni bir mülakat yapmakla yükümlü kılınmıştır.

Emsal Değeri: Komisyon oluşumundaki usul hatalarının—üye eksikliği, yetkisiz kişilerin komisyona dahil edilmesi ya da üyelerin atanmasındaki mevzuata aykırılıklar—mülakat sonucunu doğrudan geçersiz kılacağını ortaya koyması bakımından son derece önemlidir. Üniversite alımlarının yanı sıra polis, öğretmen ve diğer kamu personeli mülakat süreçlerinde de doğrudan emsal alınmaktadır.

Emsal Karar 3 — Danıştay 5. Dairesi — Mülakat İptali Doğrudan Atama Sonucu Doğurmaz

Konu: Mülakat İşleminin İptali Kararının Uygulanma Biçimi ve Sınırları

Esas: Farklı davalarda tekrar eden bu ilke kararında; mülakat sınavında başarısız sayılarak ataması yapılmayan davacı veya davacılar, idare mahkemesinde mülakat işleminin iptali ve bunun yanı sıra doğrudan görev yerlerine atanmaları talebini içeren tam yargı davası açmıştır. İlk derece mahkemelerinde bir kısmında iptal kararı verilmiş, ancak atama talebinin kabulü konusunda farklı kararlar ortaya çıkmıştır. Bu aykırılık Danıştay’a taşınmıştır.

Danıştay’ın Değerlendirmesi: Danıştay 5. Dairesi, bu tür davalarda yargı mercilerinin sınırlarını net biçimde belirlemiştir. Karara göre; bir mülakat işleminin iptali, idarenin davacıyı derhal ve doğrudan kadrosuna ataması yükümlülüğünü doğurmaz. İptal kararı, hukuka aykırı bulunan mülakat işlemini ortadan kaldırmakta; idareyi bu kez hukuka uygun biçimde kurulmuş komisyonla, nesnel ölçütler temelinde ve gerekçeli tutanak düzenlenerek yeniden değerlendirme yapmakla yükümlü kılmaktadır. Daire bu bağlamda, yargı mercilerinin idare adına takdir yetkisi kullanamayacağını ve atama gibi özünde idari nitelik taşıyan kararları bizzat veremeyeceğini vurgulamıştır. Bununla birlikte Danıştay, idarenin yeniden yapacağı mülakatta aynı hukuka aykırılıkları tekrarlaması hâlinde bu yeni işlemin de idari yargı denetimine tabi olduğunu ve davacının ilk iptal kararının ardından yeni bir dava hakkına sahip bulunduğunu açıkça ortaya koymuştur.

Karar Sonucu: Mülakat işlemlerinin iptali hâlinde idarenin usulüne uygun yeniden değerlendirme yapması, bu süreçten kaçınması ya da keyfi biçimde aynı sonucu tekrarlaması durumunda yeni bir iptal davasına muhatap olunacağı hükme bağlanmıştır.

Emsal Değeri: Bu karar, mülakat davası açacakların gerçekçi bir beklenti içinde olmasını sağlamaktadır. Dava kazanıldığında otomatik atama değil, hukuka uygun yeniden değerlendirme hakkı doğar. Ancak idarenin bu yükümlülüğü yerine getirmemesi hâlinde birden fazla dava yoluyla hakkın sonuna kadar takip edilmesi mümkündür.

Emsal Karar 4 — Danıştay 2. Dairesi — POMEM Mülakat Sınavında Adaylara Farklı Soru Sorulması

Konu: Polis Meslek Eğitim Merkezi (POMEM) Alımı Sözlü Mülakat Sınavının Eşitlik İlkesi Yönünden İptali

Esas: Davacı, POMEM alım sürecinde yazılı sınavı başarıyla geçmiş; ancak sözlü mülakatta başarısız sayılmıştır. Dilekçesinde; kendisine sorulan soruların diğer adaylara yöneltilen sorularla karşılaştırıldığında belirgin biçimde daha güç ve kapsamlı olduğunu, komisyonun bazı adaylara mesleki alana ilişkin temel sorular sorarken kendisine güncel siyasi ve sosyal olaylarla ilgili değerlendirme gerektiren nitelikli sorular yönelttiğini ileri sürmüştür. Mülakat tutanağına erişim hakkını kullanan davacı, tutanakların adaylar arasındaki bu farklılığı ortaya koyduğunu mahkemeye belgeleyerek sunmuştur.

Danıştay’ın Değerlendirmesi: Danıştay 2. Dairesi, eşit koşullardaki adaylara mülakat sürecinde farklı nitelik ve zorlukta sorular yöneltilmesinin Anayasa’nın 10. maddesinde güvence altına alınan eşitlik ilkesini açıkça ihlal ettiğini tespit etmiştir. Daire kararında; mülakat komisyonunun tüm adaylara önceden hazırlanmış ve düzeyi eşit sorular sormak zorunda olduğunu, soru setinin mülakat başlamadan tutanağa bağlanması gerektiğini ve komisyon üyelerinin bu soruları tüm adaylara uygulamasının zorunlu olduğunu açıkça hükme bağlamıştır. Bunun yanı sıra; puanlama cetvelinin her soru için ayrı ayrı düzenlenmesi, her adayın aldığı puanın ve bu puana karşılık gelen gerekçenin tutanakta açık biçimde yer alması gerektiği de kararda vurgulanmıştır. Farklı sorularla gerçekleştirilen değerlendirmenin nesnel olmadığı, idarenin takdir yetkisini eşitlik ilkesiyle bağdaşmayan biçimde kullandığı sonucuna varılmıştır.

Karar Sonucu: Daire, mülakat sınavının eşitlik ilkesine aykırılık ve tutanak yetersizliği gerekçesiyle iptaline hükmetmiştir. İdarenin mevzuata uygun biçimde yeni bir komisyon kurarak tüm adaylar için eşit soru seti oluşturması ve bu seti baştan tutanağa bağladıktan sonra yeni mülakat yapması gerektiği kararda açıkça belirtilmiştir.

Emsal Değeri: Özellikle POMEM, PMYO ve güvenlik güçleri alım mülakat süreçlerinde eşitlik ilkesini hukuki zemine oturtan bu karar; farklı soru yöneltildiğini ispat edebilen adaylar için güçlü bir hukuki dayanak oluşturmaktadır. Adayların kendi mülakat tutanaklarına erişim hakkını ivedilikle kullanması bu gerekçeyle son derece önemlidir.

Emsal Karar 5 — Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu — Mülakatta Yargısal Denetimin Kapsamı ve Sınırları

Konu: Sözlü Sınavın Yargısal Denetim Kapsamı; Hukuka Uygunluk Denetimi ile Yerindelik Denetimi Ayrımı

Esas: Bölge idare mahkemeleri arasında ortaya çıkan içtihat ayrılığı; bir kısım mahkemelerin mülakat işlemlerini yalnızca yetki ve şekil unsurları yönünden denetlerken diğerlerinin sebep, konu ve amaç unsurlarını da incelediğine ilişkindir. Bu içtihat ayrılığının giderilmesi talebiyle konu Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’na taşınmıştır. Tartışmanın odağında şu soru yer almaktaydı: İdare mahkemeleri mülakat işlemini yalnızca biçimsel unsurlar yönünden mi denetleyecek, yoksa işlemin neden ve içerik boyutlarını da inceleyebilecek midir?

Danıştay İDDK’nın Değerlendirmesi: Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu; 2577 sayılı İYUK’un 2. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca iptal davasının bir idari işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve amaç yönlerinden tamamı bakımından hukuka uygunluk denetimine tabi tutulmasını öngördüğüne hükmetmiştir. Kurul kararında; yargı mercilerinin yalnızca usul hatalarını değil, işlemin dayandığı nedenlerin gerçeğe ve hukuka uygunluğunu da inceleyebileceği açıkça belirtilmiştir. Ancak bu denetimin bir sınırı bulunmaktadır: Yargı mercileri, idarenin yerindelik değerlendirmesinin yerine geçemez; yani komisyonun takdir yetkisi kapsamındaki puanlama tercihlerini doğrudan değiştiremez. Buna karşın, takdir yetkisinin kötüye kullanıldığına, eşitlik ilkesinin çiğnendiğine ya da işlemin nesnel dayanaktan yoksun bırakıldığına ilişkin olgusal saptama yapıldığında işlemin iptali mümkündür. Kurul bu yaklaşımla; salt şekil denetiminin, hukuk devleti ilkesinin ve bireylerin kamu hizmetine girme hakkının güvencesi altında olduklarını ortaya koyamayacağını açıkça ifade etmiştir.

Karar Sonucu: İçtihat ayrılığı, mülakat işlemlerinin yetki ve şekil unsurlarının yanı sıra sebep, konu ve amaç unsurları yönünden de tam yargısal denetime tabi olduğu yönünde karara bağlanmıştır. Bu karar bağlayıcı nitelikte olup tüm bölge idare mahkemeleri ve ilk derece idare mahkemeleri bu ilkeyi uygulamak zorundadır.

Emsal Değeri: Bu karar; mülakat iptal davalarında mahkemelerin işlemin salt biçimsel boyutunu değil özünü de denetleyebileceğini güvence altına alması bakımından son derece belirleyicidir. Gerekçesiz tutanak düzenleyen ya da nesnel ölçütten yoksun değerlendirme yapan idarelerin artık “takdir yetkimiz kapsamındadır” gerekçesine sığınamayacağını hukuki zemine oturtan bu karar, mülakat hukuku alanında bir dönüm noktası niteliği taşımaktadır.